Bridgewater bàn về việc tăng lãi suất: Không chỉ do giá dầu, mà còn là một cuộc định giá lại thị trường vốn do nguồn cung thúc đẩy

Lợi suất trái phiếu toàn cầu tiếp tục tăng mạnh, động lực phía sau phức tạp hơn nhiều so với việc tăng giá năng lượng. Bridgewater gần đây đã công bố một báo cáo nghiên cứu cho biết, làn sóng tăng lãi suất này là kết quả tổng hợp của nhiều lực lượng cấu trúc, sự mở rộng liên tục của nguồn cung tài sản đang định hình lại cục diện cung cầu của thị trường vốn toàn cầu, tác động của nó sẽ sâu rộng hơn so với mức định giá hiện tại của thị trường.

Bridgewater cho rằng, đợt tăng lãi suất mạnh gần đây phản ánh phần lớn sự bền bỉ vượt kỳ vọng của tăng trưởng kinh tế, chứ không chỉ đơn thuần là tác động của giá năng lượng. Chi tiêu vốn cho AI mở rộng, chi tiêu chính phủ liên tục ở mức cao và các hoạt động vay mượn ít nhạy cảm với lãi suất cùng nhau tạo nên động lực sâu xa của việc tăng lãi suất. Hiện tại, thị trường đã đồng thuận về mức thắt chặt chính sách tích lũy ở các nền kinh tế phát triển chủ chốt, tập trung vào khoảng từ 125 đến 150 điểm cơ bản.

Đồng thời, Bridgewater cảnh báo rằng, lý do tăng trưởng kinh tế giữ được sự bền bỉ chính là các điều kiện tài chính vẫn khá nới lỏng trước khi giá năng lượng tăng, tác dụng hỗ trợ này vẫn còn tiếp tục. Hiện tại, lãi suất tăng cùng với giá năng lượng liên tục ở mức cao làm giảm khả năng tăng trưởng kinh tế tiếp tục duy trì sự bền bỉ trước đây, đặc biệt là ở các khu vực ngoài Mỹ.

Lãi suất tăng: Động lực kép từ sự bền bỉ và nguồn cung

Bridgewater chỉ ra, đầu năm nay, cú sốc năng lượng là yếu tố chính thúc đẩy lãi suất các nền kinh tế phát triển tăng lên. Nhưng gần đây mức lãi suất đã vượt quá đỉnh cao hồi mùa xuân, việc giải thích bằng giá năng lượng đơn lẻ đã không còn đủ.

Mở rộng chi tiêu vốn cho AI là một biến số then chốt. Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô siêu lớn đã dùng hết dòng tiền tự do của mình, chuyển từ cung cấp vốn ra thị trường sang lấy vốn từ thị trường. Đồng thời, chi tiêu chính phủ ở các quốc gia vẫn ở mức cao; chủ nghĩa trọng thương hiện đại thúc đẩy chi tiêu quân sự và đầu tư vào chính sách công nghiệp ngày càng tăng.

Bridgewater còn chỉ ra, đợt mở rộng kinh tế này có thể nhạy cảm thấp hơn với lãi suất so với trước đây—tăng trưởng được thúc đẩy nhiều hơn bởi chi tiêu vốn liên quan đến AI, trong khi các ngành mang tính chu kỳ và nhạy cảm với lãi suất đóng góp ít hơn. Điều này có nghĩa rằng, nếu muốn kiềm chế lạm phát hơn nữa, có thể phải tiến hành các biện pháp thắt chặt mạnh hơn.

Mở rộng cấu trúc nguồn cung tài sản, cạnh tranh nguồn vốn gia tăng

Bridgewater định tính việc thay đổi cục diện thị trường hiện tại là sự đảo ngược căn bản của logic sau khủng hoảng tài chính toàn cầu. Hơn mười năm qua, nới lỏng định lượng khiến lượng phát hành tài sản ròng của khu vực công là âm, vay mượn của khu vực tư nhân yếu ớt, lợi suất thấp và thanh khoản dồi dào cùng nhau khiến rủi ro lãi suất giảm.

Hiện nay, sự trỗi dậy của chủ nghĩa trọng thương hiện đại, bùng nổ chi tiêu vốn cho AI và việc các ngân hàng trung ương tiếp tục thu hẹp bảng cân đối đã cùng thúc đẩy sự mở rộng mạnh nguồn cung tài sản ròng. Quy mô phát hành tài sản mà thị trường cần hấp thụ đã gần đạt mức cao nhất trong vòng nửa thế kỷ qua. Trong khi đó, nhu cầu từ các nhà đầu tư không nhạy cảm với giá tài sản—bao gồm ngân hàng trung ương và các tổ chức dựa trên nợ—đã giảm mang tính cấu trúc; tỷ lệ tài sản mới cần được các nhà đầu tư nhạy cảm với giá hấp thụ ngày càng tăng.

Bridgewater cho rằng, cơ chế này sẽ thúc đẩy lợi suất tài sản tăng mang tính hệ thống: các nhà đầu tư nhạy cảm với giá phải hấp thụ nguồn cung ngày càng lớn cần được bù đắp lợi suất cao hơn, và giới hạn sử dụng đòn bẩy sẽ khiến yêu cầu này tiếp tục gia tăng cùng với nguồn cung.

Rủi ro lãi suất vẫn thấp, áp lực truyền dẫn chưa hoàn tất

Bridgewater chỉ ra, tác động của cạnh tranh nguồn vốn đã hiện rõ ở một số thị trường: lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài nhất tiếp tục tăng, chênh lệch tín dụng của các nhà cung cấp đám mây quy mô siêu lớn mở rộng, áp lực tài trợ của một số doanh nghiệp hạng CCC bắt đầu phản ánh vào chênh lệch lợi suất. Tuy nhiên, tổng thể rủi ro lãi suất vẫn thấp—chênh lệch giữa lợi suất lợi nhuận cổ phiếu và lợi suất thực tế trái phiếu đang ở mức hẹp nhất lịch sử, ngoài thời kỳ bong bóng internet.

Bridgewater cảnh báo, cùng với việc nguồn cung tài sản tiếp tục tăng, áp lực chi phí vốn rất khó duy trì lâu chỉ ở một số thị trường. Một khi truyền dẫn sang giá cổ phiếu, có thể kích hoạt phản ứng dây chuyền tự củng cố: lần mở rộng kinh tế này phụ thuộc mạnh vào giá tài sản để hỗ trợ chi tiêu vốn doanh nghiệp và tiêu dùng của cư dân, đảo chiều thực sự của thị trường chứng khoán sẽ đồng thời làm suy yếu cả hai trụ cột này. Và hiện tại thâm hụt ngân sách vẫn ở mức cao trong thời kỳ kinh tế tăng trưởng mạnh, một khi nhu cầu tư nhân suy giảm, không gian để chính phủ sử dụng kích thích tài khóa để đối phó sẽ rất hạn chế.