Chỉ số S&P 500 kết thúc giai đoạn yên ổn dài nhất trong hơn sáu năm, lần đầu tiên giảm hơn 1% trong 53 phiên giao dịch, làn sóng giao dịch AI suy giảm

Chuỗi bình yên dài nhất của thị trường chứng khoán Mỹ đã kết thúc, các ông lớn công nghệ dẫn đầu đà giảm, thị trường đồng thời chịu áp lực từ lạm phát và rủi ro tín dụng.

Chỉ số S&P 500 đã giảm 1,1% vào thứ Tư, chấm dứt kỷ lục bình lặng kéo dài 53 phiên giao dịch không có ngày nào giảm hơn 1% kể từ tháng 1/2020. Đợt giảm này được thúc đẩy bởi hai yếu tố lớn: Tăng CPI tháng 9 của Mỹ vượt kỳ vọng và nghi ngờ về tính bền vững của hoạt động giao dịch AI đang gia tăng.

Ngành công nghệ chịu ảnh hưởng đầu tiên. Chỉ số Nasdaq 100 giảm mạnh 2% trong một ngày, đánh dấu mức giảm lớn nhất kể từ tháng 7; chỉ số Magnificent Seven, theo dõi "bảy ông lớn công nghệ", cũng giảm mạnh tương tự. Chỉ số cổ phiếu bán dẫn giảm sáu ngày liên tiếp với tổng mức giảm gần 12%.

Đồng thời, trái phiếu doanh nghiệp của CoreWeave bị bán tháo, giá giao dịch trái phiếu không đảm bảo đáo hạn năm 2032 của họ đã giảm xuống dưới 80 cent trên mỗi đô la mệnh giá — thường được xem là ngưỡng cảnh báo bên vay gặp khó khăn về tài chính, giá cổ phiếu của công ty này cũng giảm mạnh 15%.

Đợt giảm này khiến các quỹ giao dịch theo mô hình lượng hóa lâm vào thế bị động. Những quỹ này đã mua vào cổ phiếu ồ ạt trong vài tuần trước khi biến động ở mức thấp, việc chuỗi bình lặng kết thúc đột ngột đã phá vỡ hoàn toàn logic nắm giữ của họ.

Dữ liệu chính thức cho thấy chỉ số giá tiêu dùng tháng 9 tăng 0,6% so với tháng trước, nhanh nhất kể từ tháng 4, khiến thị trường trở nên thận trọng hơn về lộ trình lãi suất của Fed.

Chris Zaccarelli, Giám đốc đầu tư của Northlight Asset Management, cho biết dữ liệu lạm phát làm dấy lên lo ngại về việc Fed có thể tiếp tục tăng lãi suất. "Thị trường từng kỳ vọng việc cắt giảm lãi suất vào tháng 9 chỉ là một lần, nhưng dữ liệu sáng nay đã khiến khả năng đó giảm rõ rệt."

Chỉ số Russell 2000, nhạy cảm hơn với lãi suất, giảm 1,9%, tổng mức giảm từ đỉnh tháng 8 lên tới 11%. Đáng chú ý, dù lợi suất trái phiếu quốc gia tăng vọt rồi giảm ngay sau khi công bố CPI, thị trường chứng khoán vẫn tiếp tục giảm, cho thấy áp lực bán không chỉ đến từ việc lãi suất tăng.

Điểm yếu của thị trường đã được phơi bày tập trung trong ngày thứ Tư. Khủng hoảng trái phiếu của CoreWeave và cổ phiếu công nghệ cùng giảm tạo thành lực cộng hưởng, khiến nhà đầu tư không thể né tránh.

Matt Maley, Trưởng chiến lược thị trường của Miller Tabak + Co., chỉ ra trước đây thị trường có xu hướng luân chuyển giữa rủi ro tín dụng và cổ phiếu công nghệ: "Những ngày lo ngại tín dụng thì cổ phiếu công nghệ vẫn ổn; những ngày lo về cổ phiếu công nghệ thì tín dụng lại hỗ trợ. Hôm nay cả hai đều tấn công cùng lúc."

Dữ liệu định giá từ Trace cho thấy trái phiếu công ty của CoreWeave đã rớt xuống dưới 80 cent. Mức này thường được xem là ranh giới khó khăn tài chính trên thị trường tín dụng, gây thêm sức ép lên tâm lý rủi ro chung.

Đà giảm tập trung của các đại gia công nghệ là đặc điểm nổi bật nhất lần này. Trong "bảy ông lớn công nghệ", chỉ có Apple tăng 0,5%, các cổ phiếu còn lại đều giảm.

Đợt giảm này đặc biệt bất lợi cho các quỹ lượng hóa tự động. Loại quỹ này dựa theo mô hình quy tắc đã tăng cường mua trong bối cảnh biến động cực thấp, sự phá vỡ chuỗi bình lặng đã dẫn đến áp lực điều chỉnh vị thế ngay lập tức.

Dữ liệu từ Deutshe Bank cho thấy chênh lệch giữa quỹ chủ quan và quỹ quy tắc đã rộng nhất kể từ năm 2020, các quỹ chủ quan do lo lắng về lợi suất trái phiếu và xung đột địa chính trị, đã giảm tỷ trọng cổ phiếu xuống mức thấp trong lịch sử.

Jonathan Krinsky, Trưởng phân tích kỹ thuật thị trường của BTIG, cảnh báo: "Chúng ta đã thấy cổ phiếu bán dẫn đi xuống do lợi suất tăng. Khi các ông lớn công nghệ cũng bắt đầu giảm, điều đó càng khẳng định dự đoán về 'tháng 10 đỏ' của chúng tôi."

Dù vậy, cường độ của đợt giảm này vẫn khá nhẹ. Chỉ số S&P 500 chỉ giảm 1,3% so với đỉnh lịch sử tuần trước, vốn hóa thị trường tăng thêm 13 nghìn tỷ USD từ cuối tháng 3 vẫn gần như nguyên vẹn.

Chỉ số đo lường mức độ hoảng sợ của thị trường (VIX) của Sở giao dịch quyền chọn Chicago vẫn quanh mức 17, thấp hơn ngưỡng 20 thường báo hiệu áp lực lớn.

Với phe mua, đợt giảm kéo dài có thể hấp dẫn các quỹ chủ quan đang đứng ngoài thị trường. Những quỹ này tập trung vào triển vọng tăng trưởng kinh tế và chất lượng lợi nhuận doanh nghiệp, hầu như không tham gia quá trình thị trường lập kỷ lục gần đây, nhưng nếu tiếp tục điều chỉnh, họ có thể sẵn sàng mua vào ở mức giá thấp.