Sự khác biệt định giá AI ngày càng nghiêm trọng! Anthropic IPO: Silicon Valley nhiệt tình định giá 2 nghìn tỷ USD, còn Wall Street bình tĩnh chỉ công nhận 1,5 nghìn tỷ USD

Sự khác biệt trong định giá IPO của các công ty AI đang ngày càng mở rộng.

Theo thông tin từ trang công nghệ The Information ngày 30/9, trên thị trường vốn đầu tư mạo hiểm và tư nhân, một số ngân hàng đầu tư trong giai đoạn trao đổi ban đầu đã đề xuất mức định giá khoảng 2 nghìn tỷ USD cho Anthropic. Tuy nhiên, trên thị trường công khai, hai tổ chức đầu tư lớn lại cho rằng mức định giá hợp lý nên gần 1,5 nghìn tỷ USD hơn. Giới đầu tư mạo hiểm tại Thung lũng Silicon vẫn đang theo đuổi tiềm năng tăng trưởng của tài sản AI, trong khi thị trường công khai Phố Wall lại chú trọng hơn đến dòng tiền mặt, chi phí huy động vốn và các kịch bản tiêu cực.

Anthropic dự kiến vẫn cần vài tuần nữa mới chính thức khởi động roadshow IPO. Theo báo cáo, công ty AI này từng được xem là một trong những dự án niêm yết được quan tâm nhất trong năm, nhưng biến động trên thị trường chứng khoán đã bắt đầu ảnh hưởng đến thái độ định giá của nhà đầu tư đối với các IPO công nghệ lớn.

Giữa 2 nghìn tỷ và 1,5 nghìn tỷ là hai logic định giá khác nhau

Quản lý danh mục đầu tư thị trường công khai tại Lead Edge Capital, Evan Skorpen nói với The Information, các quỹ đầu tư mạo hiểm thường suy nghĩ: “Doanh nghiệp này trong viễn cảnh lạc quan nhất có thể đáng giá bao nhiêu?”

Ông cho rằng, theo góc nhìn này, “thị trường xuất hiện rất nhiều chỉ số dữ liệu đầy hào hứng”.

Nhưng nhà đầu tư trên thị trường công khai lại có mối cân nhắc khác. Skorpen nói: “Nhà đầu tư trên thị trường công khai không thể chỉ nghĩ về việc điều gì sẽ trở nên tốt hơn, bởi chúng tôi phải nắm giữ cổ phiếu hằng ngày. Nhà đầu tư công khai sẽ suy nghĩ nhiều hơn về những điều có thể đi sai hướng.”

Ông tóm tắt sự khác biệt này như sau: Nhà đầu tư Thung lũng Silicon ngồi tại Sand Hill Road để đặt cược vào tương lai, còn nhà đầu tư Phố Wall thì ngày ngày nhìn vào giá cổ phiếu để cân nhắc rủi ro.

Theo báo cáo, Anthropic đã cam kết đặt mua ít nhất 14,8 GW công suất điện toán. Các hợp đồng này có thể sẽ tiêu tốn hơn 500 tỷ USD chi phí trong vòng 10 năm tới. Dữ liệu trong bản dự thảo hồ sơ IPO Anthropic do Reuters tiết lộ tuần này cũng một lần nữa khiến nhà đầu tư chú ý tới những cam kết tài chính cùng rủi ro lộ diện.

Giám đốc đầu tư trưởng cổ phiếu tăng trưởng vừa và nhỏ của AllianceBernstein, Samantha Lau nhận xét: “Hiện giờ mọi doanh nghiệp muốn lên sàn đều phải định giá hợp lý, nhưng tôi vẫn chưa nhận thấy điều đó.”

Bà cho rằng: “Cách duy nhất để mở cửa thị trường là phải thận trọng hơn.”

Tỷ suất đầu tư AI trở thành vấn đề cốt lõi trên thị trường công khai

Anthropic và các công ty AI hàng đầu như OpenAI, kể cả khi đã hoàn tất IPO, dự kiến vẫn phải tiếp tục gọi vốn để trang trải cho trung tâm dữ liệu, chip và chi phí điện toán.

Lau nhận định, bà lạc quan về năng lực phần mềm AI thể hiện từ các doanh nghiệp công nghệ, và công nhận tiềm năng mang về lợi nhuận nhờ đầu tư vào trung tâm dữ liệu và chip. Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh, lãi suất tăng cao làm đội chi phí vay nợ của doanh nghiệp, và các tổ chức đầu tư cần nhìn thấy kết quả sinh lời thực tế.

“Câu hỏi là, trước khi mọi thứ đạt đến trạng thái lý tưởng cuối cùng, ai sẽ là người chi trả cho chuyện này?” – bà nói.

Anthropic còn phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Báo cáo cho biết, mô hình mới nhất của OpenAI đã đạt tiến triển trong nhóm khách hàng doanh nghiệp, đồng thời đang tiến hành đàm phán sơ bộ cho một vòng gọi vốn pre-IPO vào khoảng 30 tỷ USD. Nếu giao dịch tiến triển, OpenAI và Anthropic có thể sẽ cạnh tranh nhau ở một phần nguồn vốn giống nhau.

IPO AI nhỏ và trung tâm dữ liệu chịu ảnh hưởng áp lực trước tiên

Thái độ thận trọng về định giá và huy động vốn đã ảnh hưởng tới một loạt công ty từng dự định niêm yết thời gian gần đây.

Công ty nhẫn thông minh Oura bất ngờ hoãn IPO vào thứ Ba,dự kiến ban đầu sẽ xác định giá phát hành cuối cùng vào hôm sau. Theo nguồn tin, nhà đầu tư cho rằng mức định giá mà Oura đưa ra là quá cao.

SB Energy của SoftBank cũng chưa bắt đầu tiếp thị IPO. Công ty này đang xây dựng cơ sở hạ tầng lớn tại Ohio cho OpenAI. Một số ngân hàng đầu tư xem xét mức định giá khoảng 60 tỷ USD, tuy nhiên một số nhà đầu tư IPO cho biết khó chấp nhận mức giá này, thậm chí còn lo ngại doanh thu phụ thuộc vào OpenAI.

Thị trường cũng đang tăng cường chú ý đến các doanh nghiệp trung tâm dữ liệu.

Theo báo cáo, các công ty sắp IPO ở London như “Nscale” cùng nhà phát triển trung tâm dữ liệu sở hữu bởi private equity như Switch, đều phải đối mặt với lo ngại của nhà đầu tư về khoản nợ cao và nhu cầu gọi vốn bổ sung trong tương lai. Các công ty như Vantage Data Center do CyrusOne và Silver Lake nắm giữ cũng dự kiến sẽ huy động vốn thông qua IPO vào đầu năm sau.

Một nhà đầu tư lâu năm trong lĩnh vực IPO cho biết: “Chúng tôi cần những tình huống thế này để nhắc nhở các ngân hàng đầu tư và nhà phát động private equity rằng: chúng tôi không phải là bên chấp nhận giá.”

Thị trường tư nhân vẫn giao dịch ở mức giá cao

Trái ngược với thái độ thận trọng ở thị trường công khai, thị trường đầu tư mạo hiểm vẫn duy trì sức nóng với các thương vụ AI.

Công ty phát triển trợ lý AI cho người dùng Instinct vừa công bố tuần này, mới thành lập được một năm đã gọi vốn 1 tỷ USD với mức định giá 10 tỷ USD. Các nhà đầu tư gồm Sequoia Capital, Benchmark và Coatue đều tham gia.

Dù vậy, nội bộ thị trường tư nhân cũng bắt đầu cảnh giác với nguy cơ định giá bong bóng.

Pat Grady, một trong những lãnh đạo của Sequoia Capital tuần trước khi trình bày với các đối tác hữu hạn đã cho rằng, hầu hết nhà đầu tư mạo hiểm nhận định năng lực công ty AI đang tiến bộ nhanh, tiếp cận ngưỡng “AI tổng quát” vốn còn gây tranh cãi.

Tuy nhiên, ông đồng thời lưu ý: “Định giá thực sự phát điên.”

Grady cho biết, một số startup ngay sau khi kết thúc một vòng gọi vốn đã nhanh chóng thực hiện vòng tiếp theo ở mức định giá cao hơn đáng kể, “đây là một dấu hiệu điển hình của ‘bong bóng’.”

SpaceX tăng trưởng có thể tạo động lực cho các IPO lớn

Các IPO lớn không phải không có yếu tố nâng đỡ.

Vào tháng 6 năm nay, SpaceX đã huy động được gần 86 tỷ USD trong đợt IPO lớn nhất lịch sử. Sau đó, giá cổ phiếu công ty tăng khoảng 10%, tương ứng mức định giá gần 2 nghìn tỷ USD, vượt trội so với mặt bằng chung.

Kết quả này giúp nhà đầu tư tham gia đặt mua cổ phiếu có được lợi nhuận, đồng thời tạo ra nguồn vốn tiếp tục đầu tư vào lĩnh vực AI cho những nhà đầu tư sớm như Founders Fund, Valor Equity Partners, Sequoia Capital.

Đối với Anthropic, một số quỹ đầu tư lớn đã sở hữu cổ phiếu ở giá thấp trong giai đoạn huy động vốn tư nhân trước đó, điều này có thể khiến họ chấp nhận được mức định giá trong đợt IPO lần này. Những tập đoàn công nghệ như Nvidia, Alphabet và Amazon cùng nhóm nhà đầu tư hiện hữu cũng có thể tiếp tục bơm vốn hỗ trợ.

Ashley MacNeill, trưởng chiến lược thị trường vốn cổ phiếu của Vista Equity Partners nhận định, mức định giá cao trên thị trường tư nhân “dường như chưa truyền tải hoàn toàn sang thị trường công khai”.

Cô cho biết: “Trong lịch sử chúng ta từng trải qua những thời khắc như vậy và về sau cũng sẽ còn tiếp diễn. Chỉ là hiện tại điều đó càng rõ nét hơn bởi đang có những thương vụ IPO siêu lớn trên thị trường.”