Thành viên Hội đồng Quản trị ECB, Nagel: Nếu giá năng lượng tiếp tục duy trì ở mức cao, có thể cần tăng lãi suất lên mức hạn chế vừa phải

Theo ứng dụng tài chính Zhichong, thành viên Hội đồng Quản trị Ngân hàng Trung ương châu Âu và Chủ tịch Ngân hàng Trung ương Đức, Joachim Nagel, cho biết nếu giá năng lượng tiếp tục ở mức cao, Ngân hàng Trung ương châu Âu có thể buộc phải nâng lãi suất lên mức hạn chế tăng trưởng kinh tế. Nagel cho biết vào thứ Ba: “Nếu chúng ta phải đối mặt với giá năng lượng cao như hiện tại trong thời gian dài, tôi không thể loại trừ khả năng chúng ta sẽ phải chuyển sang chính sách tiền tệ ở vùng hạn chế nhẹ.” Tuy nhiên, ông cũng bổ sung rằng, hiện tại đánh giá điều này vẫn còn quá sớm.

Đáng chú ý là trong nội bộ Ngân hàng Trung ương châu Âu còn tồn tại nhiều ý kiến khác nhau về mức lãi suất trung tính. Nhà kinh tế trưởng Ngân hàng Trung ương châu Âu, Philip Lane, đã cho biết hồi đầu năm nay rằng mức lãi suất trung tính có thể lên đến 2,5%—đây cũng chính là mức lãi suất hiện tại của Ngân hàng Trung ương châu Âu. Tuy nhiên, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Ireland, Gabriel Makhlouf, lại cho rằng chỉ khi lãi suất vượt trên 2,75% thì mới ở trong vùng hạn chế.

Nagel còn cho biết: “Tôi, hay có thể nói là chúng tôi, lo lắng rằng điều này có thể tạo ra hiệu ứng lạm phát vòng hai.” Ông nói tới các cuộc đàm phán lương sắp tới ở một số quốc gia bao gồm Đức, “Chúng ta đều biết rằng nếu tình trạng này kéo dài càng lâu thì chúng ta sẽ thấy xuất hiện một số hiệu ứng vòng hai”. Ông nhấn mạnh, đây chính là lý do “chúng ta phải cảnh giác”, “chúng ta phải nói như vậy trong hoàn cảnh này. Và tôi có thể đảm bảo với mọi người rằng chúng ta vẫn luôn cảnh giác”.

Trước áp lực mà thị trường trái phiếu hiện đang đối mặt, khi được hỏi liệu có khả năng sử dụng Công cụ Bảo vệ Truyền dẫn (TPI) của Ngân hàng Trung ương châu Âu hay không, Nagel cho biết chỉ khi cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ gặp vấn đề thì công cụ này mới được kích hoạt. Ông nhấn mạnh: “Điều này không liên quan gì tới những khó khăn tài chính của bất kỳ quốc gia nào trong hệ thống euro.” Tuần trước, lợi suất trái phiếu chính phủ Pháp kỳ hạn 10 năm so với trái phiếu Đức đã vượt trên 100 điểm cơ bản, lần đầu tiên trong 14 năm qua.

Kỳ vọng tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương châu Âu tăng cao, lạm phát vẫn là "cái gai trong mắt"

Vào ngày 10/9, Ngân hàng Trung ương châu Âu đã nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất công cụ tiền gửi lên 2,50%, đúng như kỳ vọng của thị trường. Đây là lần tăng lãi suất thứ hai trong năm của Ngân hàng Trung ương châu Âu. Trong tuyên bố chính sách, Hội đồng Quản trị Ngân hàng Trung ương châu Âu nhấn mạnh xung đột ở Trung Đông tiếp tục tạo áp lực lạm phát, dự kiến lạm phát của khu vực đồng euro sẽ duy trì ở trên mức mục tiêu 2% “trong thời gian khá dài”. Tại buổi họp báo, Chủ tịch Lagarde nói rõ thêm “trong thời gian khá dài” nghĩa là “ít nhất tới hết nửa đầu năm 2027”, và dự báo lạm phát sẽ trở lại gần mức mục tiêu vào khoảng cuối năm 2027.

Cùng lúc đó, dự báo mới nhất của Ngân hàng Trung ương châu Âu cho thấy, lạm phát trung bình năm 2026 là 3,0%, không đổi so với dự báo tháng Sáu; năm 2027 là 2,5% và năm 2028 là 2,1%, hai năm sau đều đã được nâng cao so với dự báo trước đó. Dự báo lạm phát lõi không gồm năng lượng và thực phẩm cũng ở mức cao, ba năm lần lượt là 2,5%, 2,6% và 2,3%, đều cao hơn mục tiêu chính sách 2%. Một số phân tích cho rằng, việc nâng dự báo lạm phát đi kèm với chính sách dựa trên dữ liệu, là cơ sở để Ngân hàng Trung ương châu Âu tiếp tục thắt chặt chính sách. Thị trường dự đoán chu kỳ tăng lãi suất lần này của Ngân hàng Trung ương châu Âu có thể có thêm tối đa ba lần tăng nữa.

Ngoài ra, khảo sát hàng tháng mà Ngân hàng Trung ương châu Âu công bố vào thứ Sáu tuần trước cho thấy kỳ vọng lạm phát của các hộ gia đình khu vực đồng euro đều tăng trong tháng Tám—điều này càng củng cố thêm kỳ vọng thắt chặt chính sách sau lần tăng lãi suất thứ hai vào ngày 10/9.

Dữ liệu cho thấy, kỳ vọng lạm phát trung vị một năm tăng từ 2,9% tháng Bảy lên 3,0%, kỳ vọng ba năm tăng từ 2,7% lên 2,9%, và kỳ vọng năm năm tăng từ 2,4% lên 2,5%. Trong đó, chỉ số kỳ vọng lạm phát ba năm có giá trị tham khảo cao nhất cho hoạch định chính sách tiền tệ. Cả ba kỳ hạn đều cao hơn mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương châu Âu, điều này có nghĩa là, kể cả nếu chỉ xem xét đánh giá từ phía hộ gia đình, “lạm phát quay về mục tiêu” trong khoảng thời gian dễ thấy vẫn chưa được thực sự tin tưởng.

Trong hàm phản ứng chính sách của Ngân hàng Trung ương châu Âu, kỳ vọng lạm phát không phải chỉ để cho có. Ngân hàng đã nhấn mạnh rõ trong phát biểu sau quyết nghị tháng Chín rằng, các nhà hoạch định chính sách đang xem xét kỹ lưỡng các kỳ vọng—vì kỳ vọng sẽ ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán lương trong tương lai và hành vi định giá của doanh nghiệp; chỉ số ba năm được đặc biệt chú trọng chính là vì nó gần sát với chu kỳ định giá hợp đồng lương.

Lane cảnh báo trong tuần này, giá năng lượng cao một lần nữa có nghĩa là lạm phát khu vực đồng euro sẽ ở mức cao lâu hơn dự báo ban đầu của Ngân hàng Trung ương châu Âu. Ông nói: “Chúng ta đang chứng kiến một làn sóng tăng giá lần hai, không chỉ ở dầu mà còn ở khí đốt. Chúng tôi cho rằng, đợt tăng giá năng lượng lần này sẽ làm lạm phát kéo dài lâu hơn và ở mức cao hơn, sau đó từ giữa năm 2027 mới giảm về gần mục tiêu của chúng tôi.”

Thành viên Hội đồng Quản trị Ngân hàng Trung ương châu Âu, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Slovakia, Peter Kazimír, thì cho biết nếu cần thiết, Ngân hàng Trung ương châu Âu sẽ không ngần ngại tiếp tục nâng lãi suất, nhưng để quyết định bước đi tiếp theo thì cần thời gian. Ông nhấn mạnh trước hết các quan chức Ngân hàng Trung ương châu Âu cần đánh giá xem ảnh hưởng gián tiếp của việc chi phí năng lượng tăng vọt do chiến tranh có đúng như dự kiến không, cũng như “điều kiện cầu và thị trường lao động có đủ mạnh để gây ra hiệu ứng vòng hai hay không”.

Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu Lagarde lại tỏ ra thận trọng hơn. Bà cho biết vào thứ Sáu tuần trước, việc giá năng lượng tăng đột biến không tự động đồng nghĩa với việc thắt chặt chính sách tiền tệ. Bà chỉ ra: “Lãi suất sẽ không di chuyển đồng bộ với giá năng lượng. Rõ ràng là giá năng lượng và tác động của nó tới giá cả cũng sẽ ảnh hưởng đến các yếu tố khác, đặc biệt là tăng trưởng và tiêu dùng. Chúng tôi sẽ tính đến tất cả những yếu tố này, và cơ chế liên kết đồng bộ chưa hẳn đã là cơ chế thực tế áp dụng.”