Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt 5%! "Nhà tiên tri" cảnh báo: Đợt bán tháo vẫn chưa kết thúc

Trái phiếu chính phủ Mỹ đối mặt với một đợt bán tháo dữ dội mới, lợi suất kỳ hạn 10 năm vào thứ Hai đã vượt mốc 5%, đạt mức cao nhất kể từ năm 2023, khi nỗi lo lạm phát và áp lực cung ứng cộng hưởng với nhau khiến thị trường trái phiếu toàn cầu chịu áp lực.

Lợi suất kỳ hạn 10 năm vào thứ Hai đạt mức cao nhất là 5,01%, lần cuối vượt qua 5% là vào tháng 10 năm 2023, nhưng chỉ duy trì được một ngày rồi quay đầu giảm.

Đồng đô la Mỹ đồng thời tăng mạnh trong lần này, chỉ số Bloomberg Dollar Spot Index tăng trong ngày lên tới 0,6%, kỳ vọng sẽ ghi nhận hiệu suất một ngày tốt nhất kể từ 17/6; tất cả các đồng tiền G10 đều giảm giá.

Đà tăng liên tục của lợi suất gây áp lực kép lên thị trường chứng khoán và kinh tế. Là lãi suất chuẩn cho khoản nợ chính phủ và doanh nghiệp toàn cầu, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng sẽ đẩy chi phí vay lên cao hơn, gây sức ép với tài sản cổ phiếu vốn đã được đánh giá cao và kìm hãm tăng trưởng kinh tế.

Hiện thị trường đã định giá khả năng Fed sẽ tăng lãi suất sớm nhất vào ngày 16/9, trái phiếu Mỹ năm nay có thể ghi nhận khoản lỗ thường niên đầu tiên kể từ năm 2022.

Steven Barrow, Giám đốc chiến lược G10 của Standard Bank, người đầu tiên dự báo 5% vào tháng 2 năm nay cho biết, đợt bán tháo còn lâu mới kết thúc. Ông đã nâng dự báo lợi suất kỳ hạn 10 năm cuối năm lên 5,2% và dự kiến sẽ tăng hơn nữa lên 5,3% vào quý I năm 2027.

Khi Barrow đưa ra mức dự báo 5% vào tháng 2, thị trường phần lớn kỳ vọng Fed sẽ liên tục giảm lãi suất, khi đó lợi suất 10 năm dưới 4%, nên dự báo này khá ngược dòng. Hiện căng thẳng Iran, cú sốc giá năng lượng, cũng như số liệu lạm phát lần lượt xác nhận nhận định của ông, càng củng cố lập trường tiêu cực của ông.

Ông nhấn mạnh rằng, lực lượng cơ cấu lâu dài thúc đẩy lãi suất tăng lên — bao gồm áp lực chuỗi cung ứng toàn cầu, tác động liên tục của biến đổi khí hậu, cũng như việc siết chặt chính sách di cư làm hạn chế nguồn cung lao động — đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Barrow nhận định:

"Quan điểm cơ cấu của tôi là, chúng ta đang ở trong một chế độ 'lãi suất cao duy trì lâu hơn'."

Ông dự báo Fed sẽ tăng lãi suất vào tháng 9 và tháng 12, sau đó duy trì lãi suất ngắn hạn không đổi cho đến cuối năm 2027.

Nguyên nhân trực tiếp dẫn tới đợt bán tháo lần này đến từ nhiều phía. Kể từ sau khi Mỹ tiến hành hành động quân sự với Iran, nguồn cung năng lượng Trung Đông chịu ảnh hưởng, giá dầu tăng vọt, dầu WTI duy trì trên mức 100 USD/thùng vào thứ Hai, kỳ vọng lạm phát gia tăng.

Đồng thời, chỉ số giá tiêu dùng tháng 8 vượt kỳ vọng, càng củng cố cược của thị trường vào động thái tăng lãi suất của Fed.

Chỉ còn chưa đầy hai tháng nữa là tới cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ, lợi suất 10 năm đã tăng hơn một điểm phần trăm so với khi chiến tranh Iran nổ ra. Bộ trưởng Tài chính Besent đã áp dụng các biện pháp phi truyền thống như tăng mua lại trái phiếu dài hạn nhằm hạ lãi suất đầu cuối, tuy nhiên hiệu quả hạn chế, đà bán tháo không được xoa dịu.

Đợt bán tháo trái phiếu Mỹ lần này không phải là hiện tượng cá biệt, mà phản ánh áp lực cơ cấu sâu rộng hơn. Các chỉ số đo chi phí vay vốn chính phủ toàn cầu đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2007, nhà đầu tư yêu cầu bù đắp cao hơn để nắm giữ nợ dài hạn, trong khi chính phủ và doanh nghiệp tranh giành vốn ngày càng quyết liệt.

Thâm hụt ngân sách Mỹ tiếp tục nới rộng, quy mô thị trường trái phiếu chính phủ tăng từ khoảng 4,5 nghìn tỷ USD năm 2007 lên khoảng 32 nghìn tỷ USD hiện nay, nợ Liên bang/GDP đã vượt quá 100%.

Fitch Ratings đã phát đi cảnh báo, cho rằng khả năng chống chịu trước các cú sốc kinh tế trong tương lai của Mỹ ngày càng giảm. Cơn sốt xây dựng hạ tầng trí tuệ nhân tạo vừa mang tới lượng cung trái phiếu mới lớn, vừa bơm kích thích liên tục vào kinh tế, càng làm gia tăng áp lực cho thị trường trái phiếu.

Zach Griffiths, Giám đốc chiến lược đầu tư cấp đầu tư và vĩ mô của CreditSights cho biết: "Có rất nhiều nguyên nhân sâu xa khiến đường tăng lãi suất trở thành con đường ít trở ngại nhất hiện nay." Ông đánh giá lợi suất kỳ hạn 10 năm có thể tăng tiếp lên 5,5%.

Lợi suất trái phiếu Mỹ tăng thúc đẩy đồng đô la đi lên, nhưng một số chiến lược gia lại tỏ ra thận trọng về tính bền vững của đà tăng này.

Meera Chandan, Đồng Giám đốc chiến lược ngoại hối toàn cầu của JP Morgan cho biết, trong vài tuần gần đây, đồng đô la diễn biến không đúng với yếu tố cơ bản: "Giá năng lượng cao, dữ liệu lạm phát và việc làm tháng 8 vững mạnh, cùng phát biểu diều hâu của Chủ tịch Fed Walsh tại Jackson Hole lẽ ra phải đẩy đô la mạnh lên, nhưng thực tế không đúng như vậy."

Bà vẫn duy trì quan điểm tích cực với đô la, đặc biệt là so với các đồng tiền lãi suất thấp như krona Thụy Điển và đô la Canada.

Elias Haddad, Giám đốc chiến lược thị trường toàn cầu của Brown Brothers Harriman & Co. lại lưu ý, đô la đối mặt với rủi ro phi đối xứng — dư địa tăng giá trong kịch bản diều hâu bị giới hạn, do thị trường đã định giá trước khoảng 100 điểm cơ bản tăng lãi suất trong 12 tháng tới; trong khi nếu xuất hiện bất ngờ ôn hòa, rủi ro giảm sẽ nổi bật hơn.

Trên thị trường quyền chọn, chỉ báo risk reversal một tháng của chỉ số USD đã trở lại giá trị dương lần đầu tiên kể từ 2/9, cho thấy các trader đang chuẩn bị cho kịch bản đô la tiếp tục tăng giá.