Tiến lên ngược dòng trong cơn bão "AI chậm lại"? Có thông tin Kioxia dự kiến niêm yết tại Mỹ, huy động ít nhất 10 tỷ USD

Theo thông tin từ ứng dụng tài chính Zhihui Tài Chính, nhà sản xuất chip nhớ của Nhật Bản Kioxia Holdings đang xem xét huy động ít nhất 10 tỷ USD thông qua việc phát hành chứng chỉ lưu ký tại Mỹ (ADR), gia nhập hàng ngũ các công ty liên quan đến trí tuệ nhân tạo tranh giành nguồn vốn lớn nhất toàn cầu. Theo nguồn tin thân cận, Kioxia đã thảo luận với nhiều ngân hàng như Bank of America, Goldman Sachs, JPMorgan về việc phát hành này có thể diễn ra vào năm tới. Đáng chú ý, kế hoạch này được tiết lộ đúng vào ngày những lo ngại về tốc độ phát triển của AI đã khiến cổ phiếu chip toàn cầu bị bán tháo - hợp đồng tương lai chỉ số Nasdaq 100 giảm 1,6% đầu phiên.

Ý chính giao dịch: Thanh khoản, cơ cấu cổ đông và đưa vào chỉ số

Theo nguồn tin yêu cầu ẩn danh vì nhạy cảm, nhà sản xuất chip nhớ có trụ sở tại Tokyo này sau khi mua lại hàng tỷ USD cổ phiếu tại Nhật, đang kì vọng huy động thêm thanh khoản bằng đô la Mỹ khi niêm yết tại Mỹ; việc phát hành ADR còn có thể giúp Kioxia được đưa vào các chỉ số chứng khoán Mỹ tập trung vào bán dẫn. Hiện việc xem xét vẫn ở giai đoạn sơ khai, các chi tiết như quy mô phát hành hay thành phần ngân hàng tham gia đều có thể thay đổi. Đại diện Kioxia, Goldman Sachs và JPMorgan từ chối bình luận, trong khi Bank of America chưa phản hồi yêu cầu bình luận.

Kioxia trước đó từng công bố kế hoạch phát hành ADR vào mùa xuân năm 2027, nhưng chưa tiết lộ thêm chi tiết; nếu thông tin mới được xác nhận, đây sẽ là lần đầu quy mô phát hành được xác định trên 10 tỷ USD và thời gian cũng có thể được đẩy sớm hơn. Các công ty bán dẫn toàn cầu và doanh nghiệp liên quan tới AI đều đang tranh thủ khai thác nhiệt đầu tư của lĩnh vực này - nhà sản xuất chip nhớ Hàn Quốc SK Hynix đã huy động được 26,5 tỷ USD khi niêm yết tại Mỹ hồi tháng 7, lập kỷ lục IPO lớn nhất của doanh nghiệp nước ngoài.

Kioxia là một trong các nhà cung cấp chủ chốt NAND flash toàn cầu, trong đó NAND chính là phân khúc lưu trữ hưởng lợi nhiều nhất từ làn sóng xây dựng hạ tầng AI hiện nay. Theo số liệu ngành do AInvest dẫn lại, thị trường NAND năm 2026 có thể thiếu hụt nguồn cung khoảng 4-5% cả năm, TrendForce dự báo giá hợp đồng đến giữa năm 2026 sẽ tăng tuần tự thêm 70-75%; SSD doanh nghiệp đã chiếm 43% doanh thu thị trường NAND trong quý I, dự kiến cuối năm sẽ vượt 60%, máy chủ hiện chiếm hơn 40% nhu cầu về đơn vị NAND.

Từ ‘con ghẻ’ Toshiba đến vua cổ phiếu Nhật: Một năm tăng sốc 400%

Tiền thân của Kioxia là mảng chip nhớ của Toshiba - người sáng lập công nghệ NAND flash. Mảng này được một liên minh do Bain Capital dẫn đầu thâu tóm năm 2018, sau đó đổi tên thành Kioxia và chỉ huy động được 120 tỷ yên khi niêm yết tại Tokyo năm 2024. Cơn sốt xây dựng AI đã thay đổi vận mệnh công ty: Theo các báo cáo, ngày 12/6 năm nay Kioxia vượt Toyota, trở thành công ty vốn hóa lớn nhất Nhật Bản, vốn hóa có lúc vượt 44 ngàn tỷ yên (khoảng 274 tỷ USD), mức tăng từ đầu năm lên tới 670%, dẫn đầu bảng xếp hạng hiệu suất MSCI World Index.

Sau đó giá cổ phiếu ngành này điều chỉnh. Cổ phiếu Kioxia niêm yết Tokyo hiện vẫn tăng gần 400%, vốn hóa khoảng 180 tỷ USD - đã giảm khoảng một phần ba so với đỉnh tháng 6. Tháng 7 năm nay, Kioxia công bố dự báo kết quả kinh doanh thận trọng, thị trường cho là không như kỳ vọng; công ty ngay lập tức thông báo chia cổ phiếu 1 thành 3 và kế hoạch mua lại tối đa 800 tỷ yên (khoảng 5,2 tỷ USD), nhằm mở rộng cơ sở cổ đông và giảm biến động giá. Tháng 5 vừa qua, S&P và Fitch đồng loạt nâng hạng tín nhiệm của Kioxia lên BBB-, lần đầu vào nhóm đầu tư.

Nền tảng tài chính: Lợi nhuận kinh doanh một quý đã vượt cả năm tài chính trước

Hỗ trợ quá trình vận hành vốn này là kết quả kinh doanh chu kỳ kiểu mẫu trong sách giáo khoa. Theo báo cáo tài chính, quý gần nhất kết thúc tháng 6, doanh thu của Kioxia đạt 1,77 nghìn tỷ yên, tăng 415% so cùng kỳ, giá bán bình quân đồng bộ tăng 70%; lợi nhuận kinh doanh không theo GAAP đạt 1,33 nghìn tỷ yên, biên lợi nhuận kinh doanh lên tới 75% - lợi nhuận kinh doanh chỉ trong quý đã vượt cả năm tài chính trước đó là 870 tỷ yên. Quý này, lợi nhuận ròng không theo GAAP là 887 tỷ yên, dòng tiền tự do tăng 3,4 lần so quý trước lên 827 tỷ yên, công ty đã thanh toán toàn bộ 408 tỷ yên nợ ưu tiên và chuyển sang trạng thái tiền thuần, lượng tiền và tương đương đạt mức kỷ lục 791 tỷ yên. Tháng 2 năm nay Kioxia xác nhận, toàn bộ công suất NAND sản xuất năm 2026 đã được khách hàng đặt hết, một số khách hàng đám mây quy mô lớn còn đặt trước nhu cầu cung ứng tới năm 2027-2028.

Gió ngược: Thời điểm niêm yết gặp ‘bão giảm tốc AI’

Vấn đề nằm ở thời điểm. Phân tích chỉ ra, Kioxia cân nhắc phát hành vào đúng lúc thị trường chứng khoán bị ảnh hưởng bởi kỳ vọng AI có thể phát triển chậm lại - các “ông lớn” AI Mỹ cuối tuần bàn về việc đưa thêm các rào cản an toàn, thẩm định tác động cho các mô hình tối tân, hợp đồng Nasdaq 100 khởi đầu giảm 1,6%, ETF chỉ số bán dẫn Philadelphia có lúc giảm 5,7%. Hôm nay thị trường châu Á đã phản ánh trước: Kioxia tại Tokyo giảm 6,4%, SK Hynix giảm 6,4%, Samsung Electronics giảm 4,1%, SoftBank giảm 10,7%. Sự kiện vốn cùng ngành cũng đang thay đổi: Anthropic trong đường đua IPO với định giá gần 2 ngàn tỷ USD bị lo lắng về câu chuyện an toàn, thị trường đồn đoán phải sửa đổi hồ sơ S-1, OpenAI đã xác nhận sẽ không niêm yết trước 2026.

Quan điểm của tổ chức

Diễn giải về đợt phát hành này chia làm hai cực. Nhóm lạc quan cho rằng, mức tăng gần 400% trong năm giúp Kioxia có đủ “lợi nhuận trên giấy tờ” hiện thực hóa bất chấp tâm lý ngắn hạn, đồng thời các quyết định mua lại, chia cổ phiếu từ đầu năm - vốn nhằm ổn định giá trước các sự kiện quan trọng - về mặt logic sẽ mở đường tự nhiên cho việc tìm kiếm nhà đầu tư sâu hơn tại Mỹ; nếu thực hiện, đây sẽ là một trong những lần niêm yết tại Mỹ lớn nhất lịch sử các công ty Nhật và là dấu mốc dòng vốn AI đổ vào lĩnh vực lưu trữ. Phân tích từ Lumida News nhấn mạnh điểm mấu chốt: SPD Hynix phát hành 26,5 tỷ USD ADR đúng đỉnh cao hưng phấn AI tháng 7, còn Kioxia cân nhắc thời điểm này, giữa lúc sự hưng phấn này có dấu hiệu rạn nứt do tranh luận về an toàn AI - tình trạng đặt mua một đợt phát hành quy mô 10 tỷ USD sẽ là phép thử trực tiếp cho việc liệu nhu cầu dành cho chip nhớ có vượt qua được giai đoạn lo ngại AI giảm tốc hiện tại không.

Nhóm thận trọng lại lo về nguy cơ chu kỳ đạt đỉnh. Phân tích của AInvest chỉ ra, sự trỗi dậy của các nhà sản xuất Trung Quốc cùng với việc bổ sung công suất toàn cầu sau 2027, có thể khiến nguồn cung vượt cầu giai đoạn trung hạn, lúc đó mức biên lợi nhuận 75% hiện nay khó duy trì; trên 2/3 doanh thu của Kioxia phụ thuộc vào trung tâm dữ liệu và SSD doanh nghiệp, trong khi smartphone và notebook vẫn chiếm gần 40% nhu cầu NAND nhưng đang giảm. Nghiên cứu của Gokhshtein nêu hai điểm kiểm chứng: mức chiết khấu hoặc tăng giá của điều khoản phát hành so với niêm yết tại Tokyo - nó sẽ tiết lộ liệu giới đầu tư Mỹ thực sự đánh giá quá cao hay định giá thiếu cho câu chuyện chip nhớ AI; và định hướng lợi nhuận năm tài chính 2027 khi phát hành ADS - đó sẽ là câu trả lời cho việc liệu đợt bùng nổ giá hiện tại là tận dụng trước tương lai hay là tín hiệu dẫn đầu cho tăng trưởng lợi nhuận thực sự.