Các ngân hàng trung ương nhiều quốc gia di chuyển vàng quy mô lớn, phòng tránh rủi ro và nguy cơ bị trừng phạt tái định hình mô hình lưu trữ vàng của các ngân hàng trung ương toàn cầu

Trang Tài Chính 9/11 đưa tin—— Giám đốc phân tích thị trường khu vực châu Âu, châu Phi và châu Á của StoneX, bà Rhona O’Connell cho biết, các tin tức gần đây dễ gây hiểu lầm cho thị trường rằng nhiều ngân hàng trung ương đang bán tháo dự trữ vàng. Thực tế, các ngân hàng trung ương này không hề bán vàng mà chỉ điều chỉnh nơi lưu trữ vàng do lo ngại tài sản bị phong tỏa hoặc trừng phạt. Pháp và Hà Lan đã hoàn tất việc chuyển vàng, với sự kiện dự trữ của Ngân hàng Trung ương Nga bị đóng băng năm 2022 là động lực chính. Ngân hàng Trung ương Hà Lan ngày 2/9 đã công bố kế hoạch chuyển 86 tấn vàng nhằm nâng cao khả năng thanh khoản và khả năng chống khủng hoảng của dự trữ, cho thấy mô hình lưu trữ vàng của các ngân hàng trung ương toàn cầu đang được tái cấu trúc.

Nhiều tiêu đề tin tức dễ khiến thị trường hiểu nhầm rằng các ngân hàng trung ương trên thế giới đang bán tháo dự trữ vàng quy mô lớn.

Giám đốc phân tích thị trường khu vực châu Âu, châu Phi và châu Á của StoneX, bà Rhona O’Connell cho biết thực tế không phải như vậy, các ngân hàng trung ương chỉ đang điều chỉnh nơi lưu trữ vàng. Động lực cốt lõi đằng sau là mối lo ngại ngày càng gia tăng về rủi ro trừng phạt, phong tỏa khi gửi dự trữ ở nước ngoài. Bà lấy ví dụ từ các động thái của ngân hàng trung ương Pháp và Hà Lan để phân tích làn sóng chuyển vàng toàn cầu của ngân hàng trung ương. Ngân hàng Trung ương Hà Lan ngày 2/9 đã công khai kế hoạch chuyển vàng, lần này tổng cộng 86 tấn vàng đã hoàn tất điều chuyển liên khu vực, thu hút sự chú ý mạnh mẽ của thị trường kim loại quý toàn cầu.

Tiết lộ động thái của Ngân hàng Trung ương Pháp và Hà Lan: Hoán đổi trên sổ sách & vận chuyển vật chất, không phải là bán tháo vàng

Bà Rhona O’Connell cho biết, trong giai đoạn từ tháng 6/2025 đến tháng 1/2026, Ngân hàng Trung ương Pháp đã bán 129 tấn vàng lưu trữ tại New York, chiếm chưa đến 5% trong tổng dự trữ vàng chính thức 2.437 tấn của họ, sau đó mua lại trên thị trường châu Âu, thực chất là chuyển số vàng này về Paris. Vào thời điểm đó, các báo cáo tin tức đã gây hiểu nhầm khi chỉ nhấn mạnh Pháp bán vàng lưu trữ tại Mỹ mà không đề cập đến việc họ mua lại ở châu Âu sau này, thực chất chỉ là hoán đổi vị trí lưu trữ vàng.

Hà Lan cũng nhanh chóng thực hiện động thái tương tự như Pháp, với logic chủ yếu giống nhau. Trong đó, 59 tấn vàng được hoán đổi vị trí lưu trữ, chuyển vào kho vàng London; 27 tấn còn lại được vận chuyển vật chất, trực tiếp từ New York và Ottawa về Zeist – Hà Lan. Số vàng vật chất này có khả năng lớn được miễn quy trình đúc lại theo chuẩn vàng giao ngay London Good Delivery. Tổng cộng, Ngân hàng Trung ương Hà Lan lần này chuyển 86 tấn vàng, gồm 59 tấn hoán đổi vị trí và 27 tấn vận chuyển vật chất.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hà Lan, ông Olaf Sleijpen cho biết, thông qua động thái chuyển vàng này, Hà Lan đã nâng cao tính thanh khoản dự trữ vàng. Dù các ngân hàng trung ương không kỳ vọng phải sử dụng số dự trữ này trong tương lai, nhưng vẫn cần củng cố sức chống chịu của nền kinh tế quốc gia và khả năng ứng phó khủng hoảng.

Rủi ro trừng phạt gióng lên hồi chuông cảnh báo, thúc đẩy ngân hàng trung ương toàn cầu suy nghĩ lại về an toàn dự trữ

Rủi ro bị phong tỏa tài sản là động lực chính thúc đẩy chuỗi các hoạt động chuyển vàng này. Bà Rhona O’Connell phân tích, làn sóng chuyển dịch tăng tốc bắt nguồn từ sự kiện vào năm 2022, các quốc gia phương Tây đóng băng khoảng 300 tỷ USD dự trữ của Ngân hàng Trung ương Nga. Điều này gửi thông điệp rõ ràng tới các ngân hàng trung ương của các nước không liên kết:

Một sự kiện liên quan gần đây cũng thu hút sự chú ý của thị trường, với việc Ngân hàng Anh giữ vàng của Venezuela, và trước khi Chính phủ Anh công nhận chính quyền hiện tại của Venezuela, số vàng này sẽ vẫn bị đóng băng. Bà Rhona O’Connell cho biết, gần đây Venezuela đã yêu cầu trả lại vàng, còn có thông tin Mỹ đã tham gia đàm phán, các thông tin thời điểm gợi ý khả năng các sự kiện này liên quan giao dịch giữa Mỹ và Venezuela.

Cơ cấu dự trữ vàng của Hà Lan biến đổi mạnh, giá trị vàng như một “mỏ neo niềm tin” nổi bật

Ngân hàng Trung ương Hà Lan cho biết, đợt chuyển vàng này nhằm tăng cường khả năng ứng phó khủng hoảng, cải thiện tính thanh khoản và khả năng giao dịch của tài sản dự trữ. Ngân hàng giải thích rằng vàng lưu tại New York và Ottawa không thể nhanh chóng và trực tiếp sử dụng trong kịch bản khẩn cấp. Việc chuyển phần lớn vàng sang London giúp củng cố vai trò của vàng như một “mỏ neo niềm tin”. Ngân hàng trung ương xem vàng là tài sản dự trữ tối thượng, rất thích hợp để phòng ngừa rủi ro hệ thống cực đoan.

Trước khi chuyển giao, khoảng 31% dự trữ vàng của Hà Lan được cất giữ trong nước, khoảng 18% ở London, hơn 31% ở New York, gần 20% ở Ottawa. Sau điều chuyển, 32% dự trữ vàng chính thức được phân bổ tại London, New York và Ottawa cùng giữ 18,5%. Việc điều chỉnh này giúp Hà Lan giảm mạnh tỷ trọng lưu trữ tại Bắc Mỹ, chuyển hướng phần lớn sang London và nội địa, tối ưu hóa khả năng dùng dự trữ trong môi trường khủng hoảng.

Kết luận

Hoạt động chuyển vàng của ngân hàng trung ương Pháp và Hà Lan đã làm sáng tỏ hiểu nhầm về việc “ngân hàng trung ương bán tháo vàng”, thực chất đây là một cuộc đại chuyển dịch tài sản vàng vì mục tiêu an ninh dự trữ. Sự cố đóng băng dự trữ ngoại hối năm 2022 đã thay đổi sâu sắc tiêu chuẩn đánh giá an toàn của ngân hàng trung ương toàn cầu đối với tài sản dự trữ, làm cho địa điểm cất giữ vàng vật chất trở thành yếu tố then chốt trong quản lý dự trữ. Thông qua điều chỉnh phân bổ nơi cất giữ vàng, Hà Lan đã giảm mạnh tỷ trọng đặt tại Bắc Mỹ, gia tăng tính lưu động dự trữ khi gặp khủng hoảng.

Chuỗi hành động của ngân hàng trung ương này tiếp tục củng cố giá trị phân bổ dài hạn của vàng, đồng thời báo hiệu cấu trúc lưu trữ dự trữ vàng toàn cầu chính thức sẽ còn biến động đáng kể và các nhà đầu tư kim loại quý nên theo sát động thái của ngân hàng trung ương các nước.


Biểu đồ giá vàng giao ngay theo ngày Nguồn: Yi Huitong

Múi giờ UTC+8 ngày 11/9 lúc 12:19, giá vàng giao ngay ở mức 4.320,77 USD/ounce