Chiến lược đầu tư “kém hấp dẫn nhất” lại lên ngôi! Trái phiếu sụp đổ, thị trường chứng khoán điên cuồng, nhà đầu tư đón cơ hội cân bằng lại danh mục

Nền tảng tài chính Zhichong cho biết, Các cố vấn tài chính cho rằng, trong bối cảnh trái phiếu toàn cầu bị bán tháo, thị trường chứng khoán dao động gần mức đỉnh lịch sử và nhà đầu tư phải đối mặt với những bất ổn địa chính trị, hiện nay có thể là thời điểm đặc biệt phù hợp để cân nhắc tái cân bằng danh mục đầu tư. Jude Boudreaux, Nhà hoạch định tài chính được chứng nhận (CFP), thành viên Ủy ban Tư vấn Tài chính CNBC cho biết: “Tôi nghĩ đây là một trong những ý tưởng đầu tư ít hấp dẫn nhất hiện nay, nhưng có lẽ cũng là một trong những ý tưởng hữu ích nhất.”

Tái cân bằng là gì?

Khi nhà đầu tư tiến hành tái cân bằng, họ sẽ điều chỉnh lại cơ cấu tài sản về mức mục tiêu đã đặt ra. Ví dụ, nhà đầu tư có thể đã xác định, dựa trên khả năng chịu rủi ro của bản thân và thời gian còn lại cho đến khi nghỉ hưu, danh mục với 60% cổ phiếu và 40% trái phiếu — tức “danh mục đầu tư 60/40” cổ điển — là phù hợp. Tuy nhiên, theo thời gian, thị trường tự nhiên sẽ khiến cơ cấu tài sản này dần lệch khỏi tỉ lệ ban đầu.

Cổ phiếu truyền thống là động cơ tăng trưởng cho danh mục đầu tư và đã thể hiện sức mạnh vượt trội trong những năm gần đây. Nhờ sự quan tâm cao đối với các công ty công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI), chỉ số S&P 500 đạt mức lợi nhuận 24% vào năm 2023, 23% vào năm 2024 và 16% vào năm 2025, đều cao hơn nhiều so với mức trung bình dài hạn khoảng 10%. Mặc dù chỉ số S&P 500 giảm nhẹ so với mức đỉnh lịch sử tháng 8, cổ phiếu vẫn tăng hơn 11% kể từ 2026.

Trong khi đó, kể từ cuối tháng Hai khi chiến tranh Trung Đông bùng nổ, trái phiếu liên tục sụt giảm mạnh do đợt bán tháo rộng rãi. Thông thường, giá trái phiếu diễn biến ngược chiều với lợi suất, và lợi suất trái phiếu chính phủ toàn cầu đã tăng lên mức cao nhất nhiều năm do lo ngại về lạm phát và nợ nần là yếu tố đẩy chi phí huy động vốn của các chính phủ tăng cao.

Do đó, giá trị của các quỹ đầu tư theo dõi trái phiếu dài hạn đã sụt giảm. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vào thứ Tư đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2023. Tính đến chiều thứ Tư, loại trừ cổ tức, iShares 7-10 Year Treasury Bond ETF (IEF) của Mỹ giảm hơn 4% kể từ đầu năm, còn Fidelity Long-Term Treasury Bond Index Fund (FNBGX) giảm hơn 5%.

Tổng hợp các yếu tố này, cơ cấu tài sản của nhà đầu tư rất có thể đã trở nên quá thiên về cổ phiếu — điều này có nghĩa là mức độ rủi ro của danh mục đầu tư có thể đã cao hơn kỳ vọng ban đầu. Cathy Curtis, Nhà hoạch định tài chính được chứng nhận (CFP), thành viên Ủy ban Tư vấn Tài chính CNBC cho biết: “Không còn nghi ngờ gì, tỷ trọng cổ phiếu trong hầu hết các danh mục đầu tư đã tăng lên, không chỉ với những danh mục nghiêng hẳn về cổ phiếu công nghệ.” “Cả thị trường đều tăng trưởng khá rộng khắp.”

Lợi ích của tái cân bằng

Ngoài việc đưa danh mục đầu tư về lại mức độ rủi ro mục tiêu, các cố vấn tài chính cho biết, tái cân bằng còn có nhiều lợi ích khác. Chẳng hạn, nó giúp nhà đầu tư hiện thực hóa lợi nhuận từ các khoản đầu tư tốt bằng cách chuyển lợi nhuận sang các phần khác của danh mục. Jude Boudreaux cho biết: “Đây là phương pháp kỷ luật để mua khi giá thấp và bán khi giá cao, mà về mặt lịch sử, đó chính là nguyên lý đầu tư cơ bản nhất trên thị trường tài chính.”

Trong bối cảnh thị trường hiện nay, nhà đầu tư nhiều khả năng sẽ chuyển đổi lợi nhuận từ cổ phiếu sang phần trái phiếu trong danh mục — đồng thời giảm tỷ trọng cổ phiếu và tăng tỷ trọng trái phiếu. Các cố vấn tài chính cho biết, dù hiện tại giá trị trái phiếu xuống thấp khiến nhiều người do dự khi mua các quỹ trái phiếu, nhưng điều này lại mở ra cơ hội mua vào với mức chiết khấu nhỏ. Khi cổ phiếu giảm giá, đây cũng là khuyến nghị đầu tư phổ biến, được gọi là “bắt đáy”.

Tái cân bằng còn giúp nhà đầu tư hạn chế các yếu tố cảm xúc trong quá trình đầu tư và tránh ham muốn chọn thời điểm giao dịch — điều vốn dĩ thường dẫn đến hệ quả không mong muốn. Trong môi trường hiện nay, điều này càng quan trọng vì nhà đầu tư dễ bị ảnh hưởng trước những yếu tố bất định như chiến tranh Trung Đông và bị cám dỗ bán tháo cổ phiếu — khi giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng, lo ngại lạm phát tăng lên, thị trường chứng khoán sụt giảm vào thứ Tư.

Cathy Curtis nói: “Hiện tại, nhà đầu tư có rất nhiều điều để lo lắng. Nhiều xung đột địa chính trị, Chủ tịch (Fed) mới nhậm chức, chu kỳ bầu cử, thâm hụt tài chính ngày càng lớn và những biến động đến từ AI.” “Thay vì cố gắng dự đoán yếu tố nào trong số này cuối cùng sẽ tác động lên thị trường, nhà đầu tư nên tận dụng tái cân bằng để đưa mức độ rủi ro về mức hợp lý hơn.”

Các cố vấn tài chính cho biết, những ai trở nên tự tin quá mức sau nhiều năm đạt lợi nhuận mạnh mẽ và muốn duy trì mức tỷ trọng cổ phiếu cao cũng nên cân nhắc lại. Kamila Elliott, đồng sáng lập Collective Wealth Partners, Nhà hoạch định tài chính được chứng nhận (CFP) và thành viên Ủy ban Tư vấn Tài chính CNBC cho biết: “Khi thị trường tăng trưởng, mọi người thường quên rằng thị trường cũng có thể giảm.”

“Đây không phải là bán tháo hàng loạt”

Đáng chú ý, Kamila Elliott cho biết nhà đầu tư không nên nhầm lẫn tái cân bằng với việc bán tất cả cổ phiếu và chuyển sang tiền mặt hoàn toàn. Bà nói: “Chúng tôi không bảo mọi người bán hết cổ phiếu — đây không phải là làn sóng bán tháo.” Ngược lại, thời điểm này là thích hợp để đảm bảo cơ cấu tài sản của họ phù hợp với mức độ chịu rủi ro cá nhân. Khả năng chịu rủi ro là thước đo chỉ mức độ nhà đầu tư có thể chịu đựng khoản lỗ có thể xảy ra trong danh mục của mình.

Kamila Elliott cho biết, các nhà đầu tư sắp nghỉ hưu có thể tận dụng môi trường thị trường hiện tại để cân bằng lại danh mục bằng cách điều chuyển một phần lợi nhuận cổ phiếu về tài khoản tiền mặt và sử dụng số tiền này trong giai đoạn đầu nghỉ hưu, đề phòng giá trị cổ phiếu giảm.

Kamila Elliott bổ sung, nhà đầu tư có thể đánh giá khả năng chịu lỗ cũng như năng lực phản ứng trước thua lỗ thông qua việc điền vào bảng câu hỏi xác định khẩu vị rủi ro. Hầu hết các trang web của các công ty quản lý tài sản lớn đều cung cấp những bảng câu hỏi này, ví dụ như Vanguard Group, Fidelity Investments và T. Rowe Price. Bà cho biết, những người tham gia chương trình 401(k) cũng có thể đăng nhập tài khoản của mình và hoàn thành các bảng hỏi trên trang web của đơn vị quản lý.

Tất nhiên, các cố vấn tài chính nhấn mạnh, điều quan trọng là cần lưu ý, với một số nhà đầu tư, tái cân bằng có thể gây ra tác động thuế, đặc biệt là đối với những cá nhân sở hữu các tài khoản môi giới chịu thuế. Khác với các tài khoản hưu trí được ưu đãi thuế như 401(k) và IRA, các giao dịch mua bán trong tài khoản chịu thuế có thể dẫn đến gánh nặng thuế. Nhà đầu tư có thể lựa chọn điều chỉnh cơ cấu tài sản dần dần theo thời gian, hoặc tăng tỷ trọng một số loại tài sản mà không cần bán các tài sản khác trong danh mục.

Cathy Curtis cho biết: “Tái cân bằng không nhất thiết phải thực hiện một lần để đạt được tỷ trọng mục tiêu. Dòng tiền mới, rút vốn cũng như các giao dịch chú ý tới thuế cũng có thể giúp danh mục đầu tư trở về tỷ trọng lý tưởng.”