Từ AI đến vàng, trái phiếu Mỹ: Gần như mọi thứ đều tăng vọt, thị trường đón nhận "Everything High"

Thị trường toàn cầu đang bước vào giai đoạn “Mọi thứ đều tăng” hiếm hoi: lợi nhuận doanh nghiệp, chi tiêu vốn, hàng hóa cơ bản, lãi suất và vị thế thị trường—ngày càng nhiều chỉ số đồng thời tiệm cận mức cao kỷ lục trong lịch sử.

Thay đổi nổi bật nhất đến từ AI. Dự báo chi tiêu vốn của các ông lớn cloud Mỹ trong 12 tháng tới đã tăng lên 940 tỷ USD, gấp hơn ba lần so với đầu năm 2025; đồng thời, kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận chỉ số S&P 500 năm 2026 cũng tăng lên 34%, vượt xa mức 15% hồi đầu năm.

Tuy nhiên, giai đoạn thịnh vượng này không chỉ diễn ra trong lĩnh vực công nghệ. Giá năng lượng tăng nhanh, dự trữ vàng liên tục tăng, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ lên mức cao nhất nhiều năm, đồng thời lợi nhuận và dữ liệu kinh tế của các thị trường mới nổi và Châu Âu cũng được cải thiện đồng loạt, cho thấy phạm vi tăng trưởng toàn cầu tiếp tục mở rộng.

Vấn đề nằm ở chỗ, khi tăng trưởng, lạm phát, lãi suất và vị thế thị trường đều tăng cao cùng lúc, tâm lý lạc quan của thị trường cũng trở nên mong manh hơn. Liệu chi tiêu vốn cho AI có thể duy trì, giá năng lượng tăng có đẩy lạm phát trở lại, và những “giao dịch đông đúc” nếu đảo chiều có khuếch đại biến động thị trường không—đây đang là những biến số mà thị trường cần cảnh giác.

Chi tiêu vốn cho AI bùng nổ, kỳ vọng lợi nhuận đồng thời nóng lên

Động lực cốt lõi của sóng tăng này vẫn là siêu chu kỳ chi tiêu vốn cho AI. Theo dữ liệu của Bank of America, dự báo đồng thuận chi tiêu vốn của các ông lớn cloud Mỹ trong 12 tháng tới đã tăng từ mức chưa đầy 300 tỷ USD đầu 2025 lên 940 tỷ USD—quy mô tăng hơn gấp ba, tốc độ mở rộng vượt xa các chu kỳ đầu tư công nghệ trước đây.

Sự bùng nổ chi tiêu vốn cũng đang định hình lại phân bổ lợi nhuận trong ngành công nghệ. Nhu cầu AI thúc đẩy dòng tiền từ các ông lớn cloud chảy về các doanh nghiệp bán dẫn, chỉ số Philadelphia Semiconductor biến động sát với điều chỉnh kỳ vọng lợi nhuận kinh doanh hàng quý. Đồng thời, AI đang được thương mại hóa nhanh chóng, tính đến cuối tháng 8, quy mô doanh thu hàng năm của nền kinh tế AI đã đạt 229 tỷ USD, tăng 3,5 lần so với một năm trước.

Lợi nhuận cũng tăng trưởng mạnh mẽ. Theo dữ liệu Compound, kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận của chỉ số S&P 500 năm 2026 đã tăng lên 34%, cao hơn rất nhiều so với 15% đầu năm. Tốc độ này thường chỉ xảy ra khi lợi nhuận phục hồi sau suy thoái, nhưng kinh tế Mỹ hiện chưa rơi vào suy thoái.

Goldman Sachs cũng chỉ ra rằng, biên lợi nhuận ngành công nghệ đã ở mức cao lịch sử nhờ kết hợp yếu tố chu kỳ và cấu trúc, dự báo ngành công nghệ sẽ đóng góp khoảng 1/4 lợi nhuận các doanh nghiệp toàn cầu trong 12 tháng tới.

Nguồn: Bank of America

Đằng sau “mọi thứ đều tăng”, áp lực lạm phát tích luỹ trở lại

Vấn đề là sự quá nhiệt của tăng trưởng đang để lại dấu ấn rõ nét lên giá hàng hóa và chi phí năng lượng.

Chênh lệch giá raffin dầu tinh luyện lên mức cao kỷ lục, giá hợp đồng xăng tăng khoảng 30% chỉ trong một tháng, giá dầu diesel tiệm cận 6 USD/gallon; giá điện tại Mỹ cũng liên tục đạt đỉnh mới. Dữ liệu tăng mạnh của giá năng lượng, một khi được truyền sang phía tiêu dùng, sẽ lại thách thức đánh giá của thị trường về xu hướng giảm của lạm phát.

Vàng cũng đang trong chu kỳ mạnh, ngân hàng trung ương các nước liên tục tăng dự trữ, cho thấy dù tài sản rủi ro vẫn giữ sức hấp dẫn, nhu cầu phòng hộ vĩ mô truyền thống vẫn lớn.

Đáng chú ý hơn, áp lực lạm phát và lan tỏa tăng trưởng đang xảy ra đồng thời. Kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận của thị trường mới nổi năm nay đạt tới 72%, chỉ số bất ngờ kinh tế khu vực euro cũng tăng lên mức cao nhiều năm. Từ năng lượng đến vàng, rồi đến lợi nhuận toàn cầu—giá tài sản và nền tảng cơ bản đang đồng loạt hướng lên mức cao mới.

Nguồn: Bank of America

Trong cộng hưởng ở mức cao, rủi ro lớn nhất là giao dịch đông đúc

So với việc định giá tài sản riêng lẻ cao, điều đáng lưu ý hơn là vị thế giữa các thị trường đang cùng lúc trở nên đông đúc.

Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm đã lên mức đóng cửa cao nhất kể từ 2023, vị thế mua USD ròng chạm vùng cao lịch sử; theo Deutsche Bank, chiến lược kiểm soát biến động có tỷ trọng cổ phiếu ở mức centile 100 trong lịch sử. Môi trường biến động thấp kéo dài trước đây kích thích các chiến lược này tăng tỷ trọng cổ phiếu—nếu biến động tăng trở lại, các lệnh bán cơ học có thể làm phóng đại đà biến động thị trường.

Nguồn cung cổ phiếu cũng đang tăng đồng thời. Goldman Sachs dự báo, quy mô phát hành cổ phiếu tính theo USD năm 2026 sẽ đạt khoảng 700 tỷ USD, lập kỷ lục mới; trong đó IPO hơn 225 tỷ USD, các hình thức huy động khác khoảng 450 tỷ USD. Định giá cao thúc đẩy doanh nghiệp tăng phát hành, đồng nghĩa thị trường vừa hưởng lợi từ khẩu vị rủi ro vừa phải hấp thụ lượng cổ phiếu mới lớn hơn trước.

Do đó, điều cần quan tâm nhất hiện tại không phải là chỉ số nào đã đạt đỉnh, mà là khả năng có đảo chiều hội tụ mức cao đồng thời ở lợi nhuận, chi tiêu vốn, giá hàng hóa, lãi suất và vị thế thị trường hay không. Miễn là tăng trưởng và đầu tư AI còn mạnh, logic này còn hiệu lực; nhưng nếu lạm phát hay lãi suất trở thành rào cản, vị thế quá đông đúc hiện nay có thể khiến điều chỉnh thị trường nhanh hơn nhiều so với mức xấu đi của yếu tố nền tảng.