Giá đồng London đạt mức cao kỷ lục trong lịch sử! Chênh lệch thuế quan dẫn đến tình trạng ép giá trên sàn London, các tập đoàn khai thác lớn cắt giảm sản lượng làm gia tăng áp lực nguồn cung

Giá đồng lập kỷ lục cao nhất mọi thời đại trên Sở giao dịch kim loại London dưới tác động của kỳ vọng về thuế quan và khó khăn trong nguồn cung mỏ, phản ánh những mâu thuẫn cấu trúc sâu sắc mà kim loại công nghiệp quan trọng này đang đối mặt.

Vào thứ Hai tuần này, hợp đồng kỳ hạn ba tháng chuẩn của đồng trên Sở giao dịch kim loại London đã tăng tới 0,8% trong phiên, chạm mốc 14.533 USD/tấn, vượt qua mức cao kỷ lục trước đó được thiết lập vào tháng 1 năm nay, sau đó mức tăng có phần thu hẹp lại; tính đến thời điểm phát hành, giá đồng London tăng 0,73%.

Từ đầu năm đến nay, giá đồng đã tăng tổng cộng 17%, và mức tăng trong 12 tháng qua lên tới 47%. Đợt lập kỷ lục giá này diễn ra trong bối cảnh sàn giao dịch Mỹ đóng cửa vì ngày Quốc tế Lao động, và khẩu vị rủi ro toàn thị trường bị nén lại, làm nổi bật sức mạnh của các động lực đằng sau đà tăng giá đồng.

Cristián Cifuentes – chuyên gia phân tích cấp cao tại viện nghiên cứu ngành đồng Cesco Chile – cho biết, đợt tăng giá này "phần lớn được thúc đẩy bởi việc chuyển dịch kim loại do thuế quan, chứ không phải do nhu cầu cuối cùng tăng mạnh", về bản chất là "thiếu hụt cục bộ, chứ không phải thặng dư cầu toàn cầu".

Bên cạnh đó, nguồn cung mỏ toàn cầu chịu áp lực, nếu ngành không thể phục hồi đáng kể trong nửa cuối năm, sản lượng đồng từ các mỏ toàn cầu sẽ lần đầu tiên giảm hàng năm kể từ năm 2017.

Chất xúc tác ngắn hạn cốt lõi dẫn đến đợt tăng giá đồng này đến từ kỳ vọng liên tục của thị trường về khả năng chính phủ Trump mở rộng thuế quan đối với đồng. Kể từ khi Trump lần đầu tiên chính thức đề xuất áp thuế đối với đồng vào tháng 2 năm ngoái, giá hợp đồng đồng kỳ hạn trên Sở giao dịch hàng hóa New York (Comex) liên tục cao hơn nhiều so với thị trường London, tạo ra một cửa sổ chênh lệch giá lớn cho giới đầu tư.

Kể từ đầu năm đến nay, hàng trăm nghìn tấn đồng đã được vận chuyển ồ ạt sang Mỹ để tận dụng chênh lệch giá giữa hai nơi. Đã qua khoảng hai tháng so với hạn mà Bộ Thương mại Mỹ dự kiến đệ trình báo cáo đánh giá nhu cầu áp thuế lên Nhà Trắng, nhưng báo cáo vẫn chưa ra mắt, thị trường vẫn tiếp tục định giá cho khả năng thuế nhập khẩu đối với đồng nguyên liệu.

Giao dịch "dựa trên thuế quan" này đã gây ra hiện tượng rút giảm đáng kể lượng tồn kho toàn cầu. Vào tháng 8 năm nay, lượng tồn kho vật chất dựa trên hợp đồng đồng trên Sở giao dịch kim loại London có thời điểm chạm mức thấp mang tính khủng hoảng, gây ra làn sóng ép giá lớn.

Dù sau đó đã có hàng mới đưa vào kho giúp giảm bớt áp lực, nhưng giá đồng giao ngay London vẫn duy trì cao hơn so với hợp đồng kỳ hạn ba tháng, thị trường liên tục ở trạng thái backwardation (giá giao ngay cao hơn kỳ hạn), cho thấy nguồn cung ngắn hạn vẫn căng thẳng.

Mặc dù tổng lượng tồn kho đồng toàn cầu tương đối dồi dào, nhưng phân bố địa lý lại tập trung cao độ vào Mỹ, lượng đồng khả dụng trong mạng lưới kho lưu trữ toàn cầu khổng lồ của Sở giao dịch kim loại London lại giảm mạnh.

Trạng thái mất cân đối cấu trúc này làm giảm thanh khoản ngắn hạn trên thị trường, khiến các vị thế bán khống chịu áp lực và đẩy giá đồng tăng nhanh ngay cả khi nhu cầu cuối đầu còn ảm đạm.

Michael Cuoco, Giám đốc phụ trách mảng kim loại của StoneX Financial Inc., viết trong báo cáo nghiên cứu rằng, sự kết hợp giữa tăng trưởng nhu cầu mạnh và thách thức về nguồn cung, "sẽ tiếp tục làm thắt chặt cán cân cung cầu thị trường trong tương lai, qua đó nâng đỡ giá đồng duy trì ở mức cao".

Nhìn về dài hạn, sự lão hóa của các tổ hợp mỏ lớn trên thế giới, công suất khai thác không theo kịp nhu cầu gia tăng từ trung tâm dữ liệu, năng lượng tái tạo và hạ tầng điện lực, là lý do cấu trúc mà phe đầu cơ giá lên đồng đã luôn nhấn mạnh lâu nay, và sự lệch pha cung cầu này vẫn còn tiếp diễn đến hiện tại.

Dù giá đồng tăng mạnh mang lại lợi ích cho hầu hết các tập đoàn khai khoáng lớn toàn cầu, áp lực phía cung lại ngày càng rõ nét hơn.

Dữ liệu công bố vào thứ Hai tuần này cho thấy, Chile – quốc gia sản xuất đồng lớn nhất thế giới – doanh thu xuất khẩu đồng trong tháng 8 giảm xuống mức thấp nhất trong hơn một năm. Nếu ngành không thể phục hồi hiệu quả trong nửa cuối năm, sản lượng đồng mỏ toàn cầu sẽ lần đầu tiên giảm hàng năm kể từ năm 2017.

Rio Tinto Group, BHP Group, Glencore Plc và Tập đoàn khai khoáng Zijin đều ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận lớn trong báo cáo tài chính mới nhất, bộ phận kinh doanh đồng đóng vai trò nổi bật.

Tuy nhiên, nhiều tập đoàn khai khoáng lớn năm nay đều gặp phải những thách thức vận hành ở mức độ khác nhau, áp lực cấu trúc phía cung không giảm bớt dù giá đồng ở mức cao.

Đáng chú ý là, giá đồng duy trì ở mức cao tự thân nó cũng có thể trở thành nguy cơ tiềm tàng cho phía cầu — giá cao có thể thúc đẩy các khách hàng hạ nguồn tìm kiếm các vật liệu thay thế. Tuy nhiên, hiện tại áp lực phía cầu này vẫn chưa tạo thành lực cản rõ rệt đối với đà tăng giá đồng.

Bên cạnh đó, rủi ro vĩ mô và địa chính trị toàn cầu gia tăng, cũng như chi phí vay mượn tại Mỹ tăng cao gây áp lực cho ngành sản xuất đòi hỏi nhiều vốn, cũng tạo thành gió ngược tiềm tàng cho triển vọng giá đồng.