Tín hiệu cảnh báo xuất hiện liên tiếp trong cuộc bầu cử giữa kỳ của Đảng Cộng hòa, thị trường bò AI đối mặt với “bài kiểm tra áp lực phiếu bầu”: Hướng tới “bong bóng năm 2027” hay sự sụp đổ của định giá?

Nền tảng tài chính Zhihui APP cho biết, trong cuộc khảo sát của Reuters/Ipsos từ 28 đến 31 tháng 8, có 47% cử tri đăng ký tại Mỹ coi chi phí sinh hoạt là yếu tố quan trọng nhất quyết định bỏ phiếu trong cuộc bầu cử giữa kỳ, 71% người trưởng thành tại Mỹ không hài lòng với cách xử lý vấn đề chi phí sinh hoạt của Trump; trong cuộc khảo sát cùng kỳ, chỉ có 33% người tham gia cảm thấy hài lòng với tổng thể chính sách của ông ta, nguyên nhân là do giá năng lượng tăng cao và lạm phát quay trở lại. Đây là kết quả sơ bộ từ các cuộc thăm dò của truyền thông, không thể trực tiếp chuyển đổi thành số ghế hay xác suất chiến thắng trong Quốc hội, nhưng phần lớn cho thấy năng lượng, giá điện và gánh nặng chi tiêu của người dân đã trở thành các yếu tố chính trong bối cảnh chính sách cần được chú ý.

Quyền kiểm soát Quốc hội, tức quyền kiểm soát Thượng viện và Hạ viện của Mỹ ảnh hưởng đến thị trường tài chính chủ yếu thể hiện qua lập pháp, hỗ trợ và phân bổ đầu tư lớn từ chính phủ, điều tra và bổ nhiệm nhân sự, đặc biệt việc Đảng Cộng hòa giữ Thượng viện, cũng như Abbott giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Thống đốc Texas đều có ý nghĩa then chốt đối với triển vọng đầu tư chuỗi công nghiệp sức mạnh tính toán AI toàn cầu và xu hướng định giá các cổ phiếu trọng tâm về sức mạnh tính toán. Mức tăng trưởng lợi nhuận vẫn đang nâng đỡ thị trường AI tăng giá, nhưng lợi suất dài hạn và điều chỉnh chính sách do bầu cử gây ra đang đe dọa cơ sở định giá của đợt tăng này.

Tuy nhiên, bầu cử giữa kỳ không bầu lại Tổng thống; ngay cả khi quyền kiểm soát Quốc hội thay đổi, điều chỉnh lớn về thuế vẫn phải thông qua quá trình lập pháp, Tổng thống cũng giữ quyền phủ quyết, việc lật đổ thường cần 2/3 số phiếu ở mỗi viện. Vì vậy,“thay đổi quyền kiểm soát Quốc hội” không thể đồng nghĩa trực tiếp với việc chính sách giảm thuế ủng hộ doanh nghiệp của Trump sẽ bị đảo chiều ngay lập tức, không đồng nghĩa với quản lý bị siết chặt toàn diện, cũng không dẫn tới quá trình đầu tư trung tâm dữ liệu AI quy mô nghìn tỷ USD trên toàn nước Mỹ bị dừng lại do áp lực chính trị.

Những rào cản xây dựng trung tâm dữ liệu đã trở thành hiện thực cụ thể. Thống đốc Texas Abbott ngày 3 tháng 8 yêu cầu thẩm tra toàn diện các trung tâm dữ liệu đang kết nối với lưới điện Texas qua quy trình vận hành, chưa hoàn thành kiểm tra thì không được tiếp tục triển khai dự án. Chính quyền tiểu bang khi đó công bố tổng nhu cầu điện mới từ các đơn đăng ký kết nối vượt quá 474 GW, khoảng 90% đến từ các trung tâm dữ liệu; con số này là quy mô đăng ký, chưa phải là tải trọng đã đưa vào sử dụng hoặc đơn đặt hàng xác nhận. Nội dung thẩm tra bao gồm sử dụng điện, nước, ưu đãi tài chính và ảnh hưởng cộng đồng, cho thấy tranh luận về chi phí sinh hoạt giữa hai đảng liên quan chặt chẽ đến bầu cử giữa kỳ, và có thể truyền tải sang đầu tư hạ tầng AI thông qua điều kiện kết nối lưới và tiến độ dự án.

Nhóm nghiên cứu của Michael Hartnett – chiến lược gia kỳ cựu của Bank of America với biệt danh “Nhà chiến lược phố Wall chuẩn xác nhất” – đã đưa ra báo cáo nghiên cứu, phân tích việc điều kiện chính sách của Mỹ và chi phí vốn ảnh hưởng tới chủ đề định giá sức mạnh tính toán AI: nếu Đảng Cộng hòa không thắng ở Thượng viện và liên tiếp mất Thượng viện lẫn Hạ viện, quá trình phê duyệt dự án kéo dài sẽ đẩy lùi thời điểm khai thác sức mạnh tính toán thực tế và hình thành doanh thu AI và lợi nhuận thực tế; việc Đảng Dân chủ chiếm đa số tại Quốc hội sẽ khiến lãi suất tăng, chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu tăng, giá trị hiện tại của dòng tiền tương lai giảm.

Theo khung định giá này, các doanh nghiệp cho thuê sức mạnh tính toán AI do các chuỗi thiết bị điện trung tâm dữ liệu bán dẫn toàn cầu và các lực lượng "đám mây mới" thống trị chắc chắn sẽ bị tác động kỳ vọng tiêu cực, sau đó cuối cùng kiểm chứng qua số đơn đặt hàng thực tế, tiến độ triển khai, chi tiêu vốn và dòng tiền tự do. Áp lực bán ra này có thể thể hiện trước tiên qua việc các cổ phiếu AI bị co hẹp định giá; nếu những ràng buộc phê duyệt và huy động vốn tiếp tục khiến các nhà cung cấp dịch vụ đám mây trì hoãn xây dựng và mua thiết bị, cú sốc sẽ lan truyền tới đơn đặt hàng của nhà cung cấp, thu nhập và dòng tiền của nhà vận hành, khiến lo ngại chính sách tiếp tục trở thành áp lực lợi nhuận.

Hartnett xác định việc Đảng Dân chủ kiểm soát cả hai viện là một kịch bản áp lực quan trọng: lo ngại về tăng thuế, siết chặt quản lý và hạn chế xây dựng AI gia tăng, kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp và định giá cùng bị ép xuống; theo đó đưa ra tổ hợp giá tài sản gồm thị trường cổ phiếu Mỹ có thể giảm trên 10%, đồng USD yếu đi và lợi suất trái phiếu giảm. Ngược lại, ông xem việc Đảng Cộng hòa kiểm soát cả hai viện là kịch bản mở rộng khẩu vị rủi ro, và gọi việc Đảng Cộng hòa kiểm soát Thượng viện, Đảng Dân chủ kiểm soát Hạ viện là tình thế chia rẽ “Goldilocks nhẹ nhàng có lợi cho tài sản rủi ro”.

Bầu cử giữa kỳ Mỹ bước vào giai đoạn nước rút cuối cùng, Đảng Cộng hòa do Trump lãnh đạo nhiều dấu hiệu đáng lo ngại

Khi kỳ nghỉ Lao động thứ Hai đến gần, giai đoạn nước rút của chiến dịch bầu cử không chính thức bắt đầu. Chỉ còn hai tháng nữa là đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11, tỷ lệ ủng hộ cực thấp của Tổng thống Donald Trump đang đe dọa cơ hội duy trì thế đa số mong manh của Đảng Cộng hòa tại Quốc hội.

Các chuyên gia bầu cử cho biết, bầu cử giữa kỳ trước tiên là cuộc trưng cầu dân ý đối với người đứng đầu Nhà Trắng. Trong thời đại Trump, điều này càng thể hiện rõ: suốt mười năm qua, ông luôn là nhân vật chi phối chính trường Mỹ, và trong hai năm cuối nhiệm kỳ, ông có khả năng đối mặt với trở ngại chính trị lớn.

Nếu Đảng Dân chủ giành đa số ở Hạ viện Mỹ — khả năng này hiện khá cao — họ sẽ có thể tiến hành các cuộc điều tra có thể gây tổn thất chính trị lớn đối với chính quyền Trump, đồng thời buộc Nhà Trắng phải thỏa hiệp trong đa số các vấn đề lập pháp. Lãnh đạo Đảng Dân chủ đã thề sẽ điều tra các hành vi mà họ gọi là tham nhũng và sai phạm của Trump.

Các nhà phân tích cho biết, cuộc đua giành quyền kiểm soát Thượng viện Mỹ vẫn còn quá sát sao, khó có thể đoán trước kết quả; nhưng nếu Đảng Dân chủ giành đa số ở Thượng viện, họ có thể ngăn cản nhiều đề cử nhân sự của Trump, bao gồm cả đề cử Thẩm phán Tòa án Tối cao nếu có xuất hiện vị trí trống.

Mặc dù Đảng Dân chủ phải đối mặt với những thách thức nội bộ của riêng mình, gồm sự phân hóa ý thức hệ giữa phái trung dung và cánh tả, song sự không được lòng dân của Trump đã trở thành gánh nặng chính trị cho Đảng Cộng hòa.

Kết quả khảo sát mới nhất của Reuters/Ipsos cho thấy tỷ lệ ủng hộ của Trump rơi xuống mức thấp kỷ lục, đại đa số người được hỏi không hài lòng với chiến tranh Iran và tình hình kinh tế. Khoảng cách giữa tỷ lệ không ủng hộ và ủng hộ của ông đã gần gấp đôi cùng kỳ năm 2018; năm đó, Đảng Dân chủ tăng thêm 40 ghế tại Hạ viện.

Nhiệt huyết đi bầu của cử tri Đảng Dân chủ cao hơn so với Đảng Cộng hòa, điều này cũng được kiểm chứng qua những cuộc bầu bổ sung và bầu sơ bộ gần đây. Mức độ ủng hộ của cử tri đã đăng ký dành cho ứng viên Đảng Dân chủ cao hơn đối thủ bên Đảng Cộng hòa 5 điểm phần trăm.

Các quy luật lịch sử cũng nghiêng về phía Đảng Dân chủ. Từ năm 1938 tới nay, trừ hai kỳ bầu cử giữa kỳ, đảng của đương kim Tổng thống đều mất ghế ở Hạ viện trong các kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ còn lại.

“Tôi nghĩ, mọi người đều cảm thấy Tổng thống không tập trung vào vấn đề cử tri quan tâm nhất, đó là chi phí sinh hoạt có còn hợp lý hay không”, nhà phân tích bầu cử Thượng viện của báo cáo chính trị Cook – Jessica Taylor – phát biểu. “Nếu muốn thể hiện thái độ không hài lòng với Tổng thống, trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ, cách duy nhất là bỏ phiếu chống lại đảng của ông ấy.”

Tuy nhiên, Đảng Dân chủ cũng đối mặt với thách thức nội bộ. Trong một loạt cuộc cạnh tranh trong nội bộ đảng, các ứng viên tiến bộ — bao gồm cả người thuộc chủ nghĩa xã hội dân chủ — bất ngờ đánh bại phe ôn hòa được ban lãnh đạo ủng hộ, làm dấy lên nghi vấn về khả năng lãnh đạo cũng như thông điệp vận động và đoàn kết nội bộ của đảng.

Đảng Cộng hòa vẫn có một số lợi thế cơ cấu. Hiện tại, Đảng Cộng hòa giữ ưu thế nhỏ ở Hạ viện, 218 ghế so với 214 ghế của Đảng Dân chủ. Sau khi thắng trong trận chiến điều chỉnh lại khu vực bầu cử chưa từng có trong lịch sử diễn ra giữa chu kỳ mười năm, đảng này chỉ nhờ việc phân lại khu vực cũng có thể tăng thêm tối đa 10 ghế.

Tất cả 435 ghế Hạ viện, cùng khoảng một phần ba trong tổng số 100 ghế Thượng viện sẽ được bầu lại trong kỳ bầu cử ngày 3 tháng 11.

Trong khi đó, bản đồ bầu cử Thượng viện lại bất lợi cho Đảng Dân chủ. Dù có thắng tại các bang khó như Georgia, Maine, Michigan và North Carolina, họ vẫn cần ít nhất thắng tại hai trong bốn bang còn lại: Alaska, Iowa, Ohio và Texas. Trump từng thắng các bang này với chênh lệch hai con số phần trăm trong năm 2024.

Dù xét toàn quốc, số tiền quyên góp của ứng viên Đảng Dân chủ vượt đối thủ Đảng Cộng hòa, song các ủy ban vận động toàn quốc của Đảng Cộng hòa và các siêu PAC ủng hộ họ lại gây quỹ vượt xa các tổ chức tương ứng phía Đảng Dân chủ. Riêng siêu PAC của Trump đang cầm 400 triệu đô la quỹ tranh cử.

“Không có gì nghi ngờ, Đảng Dân chủ sẽ thắng về tổng số phiếu bầu trên toàn quốc”, chiến lược gia Đảng Dân chủ Jesse Ferguson nói. “Vấn đề là liệu những trở ngại cơ cấu này có ngăn họ giành quyền kiểm soát đa số ở Thượng viện hoặc Hạ viện hay không.”

Với sự dẫn dắt của Trump, Đảng Cộng hòa liên tục cố vẽ Đảng Dân chủ thành những người chủ nghĩa xã hội, thậm chí cộng sản, lấy ví dụ từ các ứng viên tiến bộ của Đảng Dân chủ ở Michigan như Abdule El-Sayed được đề cử làm Thượng nghị sĩ.

“Năm nay là ‘năm để nước Mỹ so sánh đối lập’,” Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson nói, ông này nhắc lại cương lĩnh vận động “Hợp đồng với nước Mỹ” mà Đảng Cộng hòa từng đưa ra trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm 1994. “Đây là sự đối lập giữa lẽ thường và sự điên rồ.”

Trong bối cảnh người dân phổ biến không hài lòng về gánh nặng chi phí sinh hoạt, chưa rõ những cuộc công kích này sẽ phát huy tác dụng tới đâu. Đặc biệt một số bang có cuộc đua Thượng viện được chú ý nhất, có thể đang gánh chịu tác động rõ rệt từ chính sách của Trump.

Tại Iowa, nông dân bị ảnh hưởng bởi giá năng lượng tăng và chính sách thuế quan của Trump; các chủ trang trại gia súc ở Texas phẫn nộ trước quyết định của ông khi bãi bỏ thuế nhập khẩu thịt bò ngoại. Michigan và Maine có thể bị ảnh hưởng tiêu cực bởi tranh chấp thương mại với láng giềng Canada và đối tác thương mại lớn nhất – Trung Quốc – ngày càng leo thang dưới thời Trump.

Tại Đảng Cộng hòa tuần này sẽ tổ chức một đại hội giữa kỳ đặc biệt. Giới lãnh đạo hy vọng sự kiện có thể làm bùng lên sự hào hứng của bộ phận ủng hộ cốt lõi, đồng thời nhắc nhở cử tri về những thành tựu giảm thuế và các chính sách khác mà Trump đã thực hiện. Tuy nhiên, đại hội sẽ đặc biệt tập trung vào chính Trump, ông sẽ phát biểu vào cả hai buổi tối; điều này có thể làm “phản tác dụng”, do gắn chặt các ứng viên Cộng hòa yếu thế vào Tổng thống.

Dù chi phí sinh hoạt và chiến tranh là những vấn đề hàng đầu, nhiều hoạt động vận động còn tập trung vào chăm sóc sức khỏe, chiến tranh của Israel tại Gaza, và các tranh cãi cộng đồng quan trọng xung quanh việc các trung tâm dữ liệu sử dụng cực kỳ nhiều tài nguyên điện nước.

Vẫn còn tám tuần nữa mới đến ngày bầu cử. Xét việc Trump gần như ngày nào cũng có thể xoay chuyển trọng tâm thảo luận chính trị nhờ vào khả năng đặc biệt, thời gian này có thể coi là rất dài. Nhưng các nhà phân tích cho rằng Đảng Cộng hòa có thể đã quá muộn nếu mong đảo ngược đánh giá tiêu cực của cử tri về kinh tế.

“Liệu Đảng Cộng hòa có thể tiếp tục kích thích sự nhiệt huyết của cử tri không?” Chuyên gia bầu cử Kyle Kondik của Trung tâm nghiên cứu chính trị Đại học Virginia đặt câu hỏi. “Một khả năng khác là mức ủng hộ sẽ không phục hồi, sự sụt giảm tỷ lệ ủng hộ Trump không thể cứu vãn. Với tôi, đây là nghi vấn lớn nhất của cuộc bầu cử lần này.”

Khung giao dịch bầu cử giữa kỳ của Bank of America: Kịch bản chính sách tác động định giá và tâm lý, dòng tiền thực và doanh thu kiểm chứng hiệu quả đầu tư AI

Nhóm chiến lược gia do Hartnett dẫn đầu tại Bank of America từng liên hệ “Đảng Cộng hòa giữ Thượng viện, Abbott giữ chức Thống đốc Texas” với thị trường được gọi là “bong bóng năm 2027”, đồng thời với kịch bản ngược lại là chứng khoán Mỹ có thể giảm hơn 10%. Bank of America từng cho biết, “Nếu Trump giữ được Thượng viện, Abbott giữ được Texas, thì thị trường cổ phiếu, đặc biệt là các cổ phiếu bán dẫn AI sẽ tăng mạnh, đẩy thị trường hướng đến một năm 2027 có tính bong bóng cao (Hartnett trích dẫn ‘bubbly 2027’)”. Tuy nhiên nếu Đảng Dân chủ giành được Thượng viện, đồng thời hạ bệ Abbott, thì chứng khoán Mỹ đối mặt nguy cơ giảm lớn trên 10%, đồng thời USD và lợi suất trái phiếu cũng sẽ giảm mạnh vào cuối năm.

Bầu cử giữa kỳ đối với chu kỳ tăng giá siêu bán dẫn toàn cầu giống như một “công tắc định giá và phần bù rủi ro”, không phải yếu tố quyết định nhu cầu AI thực sự. Do đó, theo đội ngũ chiến lược Bank of America, bầu cử có thể thay đổi kỳ vọng chính sách và định giá, đơn hàng Token và dòng tiền tự có sẽ dùng để kiểm chứng hiệu quả đầu tư tài nguyên sức mạnh tính toán thực trong AI toàn cầu, cũng như tính bền vững của chi tiêu vốn AI.

Chiến lược và logic đầu tư của Hartnett và nhóm rất rõ ràng: Nếu Đảng Cộng hòa giữ Thượng viện, Greg Abbott giữ Texas, thị trường sẽ diễn giải rằng môi trường cho trung tâm dữ liệu AI, hạ tầng năng lượng, thuế và quản lý kinh doanh tiếp tục thân thiện, đặc biệt là ở Texas đã có 335 trung tâm dữ liệu, còn thêm 247 dự án đang quy hoạch, điều này đồng nghĩa giảm đi phần nào rủi ro “giới hạn chi tiêu vốn AI vì giá điện, áp lực lưới điện và phản ứng của cử tri”.

Báo cáo nghiên cứu thứ Sáu tuần trước của Bank of America liệt kê ba kịch bản kiểm soát Quốc hội: Đảng Dân chủ kiểm soát cả hai viện tương ứng với tài sản rủi ro bị ép giảm, USD và lợi suất trái phiếu giảm; Đảng Cộng hòa kiểm soát hai viện ứng với khẩu vị rủi ro mở rộng; Đảng Cộng hòa giữ Thượng viện, Đảng Dân chủ giữ Hạ viện là tình thế chia rẽ “Goldilocks nhẹ nhàng có lợi cho tài sản rủi ro”.

Bank of America cho rằng, nếu Đảng Dân chủ quét sạch hai viện, chứng khoán Mỹ có thể giảm trên 10%, USD suy yếu, lợi suất trái phiếu giảm, bong bóng AI cũng có nguy cơ vỡ. Nhóm chiến lược gia của Bank of America do Hartnett dẫn đầu xác định “Đảng Dân chủ quét sạch Quốc hội” là một trong những rủi ro đuôi lớn nhất cho thị trường hiện tại, và các nhà đầu tư gần như chưa định giá vào tình huống này. Ngược lại, nếu Đảng Cộng hòa giữ được cả hai viện, thì nghiệp vụ rủi ro lại tăng, bong bóng AI bật đèn xanh, câu chuyện ngoại hạng Mỹ và đồng USD lại được tiếp lửa. Trong bối cảnh hiện nay, xác suất cao nhất là “Cộng hòa giữ Thượng viện, Dân chủ giữ Hạ viện”, cũng là kịch bản ôn hòa nhất và thân thiện nhất với thị trường – “chia rẽ tức là Goldilocks”.

Bank of America dẫn kết quả khảo sát quản lý quỹ gần đây của họ: 47% người được hỏi dự đoán kết quả là “Cộng hòa giữ Thượng viện, Dân chủ giữ Hạ viện”, 23% cho rằng Đảng Dân chủ sẽ quét cả hai viện, chỉ 9% tin rằng Đảng Cộng hòa giữ được cả hai viện. Hiện tại, Đảng Cộng hòa dẫn trước ở Thượng viện 53-47, ở Hạ viện 218-212.