Bài viết thứ Năm tuần trước đã chia sẻ với mọi người về làn sóng người dùng trên nền tảng giao dịch crypto-stock đang gây sức ép lên các quỹ bán khống Phố Wall.
Vào thứ Sáu, tôi đã thấy một tin trên mạng:
CEO của công ty niêm yết AMC đã bày tỏ sự bất mãn và phẫn nộ với giao dịch crypto-stock trên mạng, đồng thời đe dọa sẽ thuê luật sư để tiến hành điều tra. Đáp lại, CEO của Robinhood đã phản pháo trên Twitter.
Nguyên nhân bắt đầu là do cổ phiếu AMC được token hóa trên Robinhood và ghép với một meme coin khác. Do meme coin này giao dịch sôi động, giá cổ phiếu AMC cũng bị ảnh hưởng, dẫn tới giá cổ phiếu tăng mạnh hơn 20% trước khi thị trường Mỹ mở cửa.
Sự tức giận của CEO AMC phản ánh một tín hiệu:
Giao dịch crypto-stock đã bắt đầu có ảnh hưởng rõ rệt tới giá cổ phiếu thật trên thị trường Mỹ, và điều này cho thấy quyền định giá trên thị trường thứ cấp mà các thế lực truyền thống nắm giữ đang bắt đầu bị bào mòn và suy yếu.
Tính tới thời điểm viết bài, vốn hóa của AMC vào khoảng 2,2-2,3 tỷ USD. Quy mô vốn hóa này xếp trong top 25%-30% của hơn 6.000 công ty niêm yết trên các sàn chủ lực của Mỹ (bao gồm NYSE, NASDAQ, AMEX).
Nếu xét trong toàn bộ thị trường chứng khoán Mỹ, đây không phải là giá trị vốn hóa nhỏ.
Vẫn còn hơn 4.000 công ty niêm yết với vốn hóa nhỏ hơn AMC.
Ngay cả một công ty với vốn hóa như vậy mà giá cổ phiếu cũng bị ảnh hưởng như thế này, có thể tưởng tượng nếu các công ty nhỏ hơn cũng được ghép giao dịch với meme coin thì giá của họ sẽ biến động thế nào?
Những công ty vốn hóa nhỏ, như tôi đã chia sẻ trong bài viết thứ Năm tuần trước, là nơi tập trung rất nhiều vị thế bán khống.
Không lạ gì khi nhiều người đã sớm nhắm vào những mã này để chuẩn bị thu hoạch phe bán khống trên nền tảng giao dịch crypto-stock.
Thêm vào đó, so với thị trường giao dịch truyền thống, các công cụ phái sinh với hiệu ứng đòn bẩy mà hệ sinh thái crypto cung cấp còn mạnh mẽ hơn nhiều. Vì thế trong hệ sinh thái crypto, việc "lấy nhỏ đánh lớn" càng dễ thực hiện.
Có ví dụ thực tế như AMC, có nền tảng giao dịch crypto-stock, lại thêm các công cụ đòn bẩy vượt trội, mọi điều kiện để thao túng đã đầy đủ, sắp tới chúng ta sẽ còn chứng kiến nhiều trường hợp thậm chí còn "khủng" hơn AMC.
Trong giao dịch cổ phiếu, quyền định giá trên thị trường thứ cấp từ lâu vẫn nằm trong tay các tổ chức truyền thống — hình ảnh "lật tay làm mưa, úp tay làm gió" chính là mô tả sự độc quyền của họ đối với giá cả.
Nhưng giờ đây, các nền tảng giao dịch crypto-stock phi tập trung cũng bắt đầu ảnh hưởng đến giá cổ phiếu thật, quyền kiểm soát độc quyền về giá bắt đầu bị lung lay — dù logic và cảm xúc giao dịch của nhà đầu tư nhỏ lẻ trên crypto-stock có hợp lý hay không thì không thể phủ nhận rằng họ đã tạo ra ảnh hưởng lớn chưa từng có, đủ sức cạnh tranh quyền định giá với các tập đoàn truyền thống.
Nhìn ở khía cạnh này, bối cảnh này thể hiện rất rõ nét tinh thần tự do, phóng khoáng, chỉ tôn trọng code mà không coi trọng quyền lực của hệ sinh thái crypto.
Tuy nhiên, việc CEO AMC đe dọa khiếu kiện trong trường hợp này lại một lần nữa khơi lên nỗi lo ngại tiềm ẩn của tôi từ lâu về một rủi ro của RWA:
Dù kết quả điều tra thế nào thì sự việc này cũng phơi bày điểm yếu lớn nhất trong bối cảnh này: Giá trị nội tại và sự vận hành của tài sản dưới dạng chứng khoán token hóa cuối cùng vẫn do các tổ chức tập trung quyết định.
Nếu SEC xác định việc token hóa cổ phiếu AMC trên Robinhood là trái luật, thì toàn bộ các giao dịch liên quan đến cổ phiếu token AMC trước đó và về sau đều bị vô hiệu.
Hơn nữa, ngay cả khi SEC cho rằng hành vi đó trên Robinhood là hợp pháp, tôi cho rằng cơ quan quản lý cũng khó có thể buông lỏng hoàn toàn, rất có thể sẽ áp dụng các hạn chế hoặc tăng yêu cầu đối với hoạt động này hoặc các giao dịch tài sản như vậy.
RWA sẽ không bao giờ có thể tự do, phóng khoáng như các tài sản on-chain thuần túy.
Dù vậy, tôi nghĩ ngay cả khi các nhà quản lý chính thức vào cuộc điều tra, thì cũng sẽ không quá nhanh. Nên trong thời gian tới, chúng ta vẫn sẽ tiếp tục chứng kiến sự cuồng nhiệt và "bữa tiệc" này.
