Fed cố gắng giảm nhẹ việc giá trị dự trữ vàng chính thức toàn cầu vượt trái phiếu chính phủ Mỹ vào năm ngoái, xu hướng chuyển dịch chiến lược của các ngân hàng trung ương toàn cầu đã trở thành tất yếu

VnExpress Tài chính ngày 7/9 đưa tin—— Một câu châm ngôn xưa đã hé lộ chân lý: Nếu cần giải thích cặn kẽ một điều gì đó là không quan trọng, điều đó chính là minh chứng cho sự chú ý đặc biệt dành cho nó. Gần đây, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã công bố một ghi chú nghiên cứu, cố gắng làm giảm nhẹ một sự kiện cột mốc: đến năm 2025, giá trị dự trữ vàng chính thức toàn cầu sẽ chính thức vượt qua quy mô lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ do các quốc gia nắm giữ. Dù Fed cố gắng biện hộ về mặt kỹ thuật, nhưng các ngân hàng trung ương toàn cầu đã dùng hành động thực tế để lựa chọn. Đây không chỉ là sự vượt trội về con số, mà còn là cuộc tái cấu trúc sâu sắc trong logic phân bổ tài sản dự trữ toàn cầu, đánh dấu vàng đang chuyển mình từ tài sản ngoại vi trở thành vị trí chiến lược trọng tâm.

Người ta thường nói, càng cố tình che giấu lại càng cho thấy tầm quan trọng của sự việc. Khi Fed hiếm hoi công bố một ghi chú nghiên cứu, cố gắng lý giải “bối cảnh” cho cột mốc vàng vượt qua trái phiếu Mỹ, điều này càng khẳng định cú sốc lớn đối với trật tự tài chính hiện tại.

Bước ngoặt lịch sử này diễn ra vào năm 2025, lần đầu được sáng lập AzuriaCapitalLLC - Tavi Costa phát hiện và nhanh chóng được các tổ chức quyền lực như Quỹ Tiền tệ Quốc tế công nhận.

Fed ngụy biện và thực tế phơi bày ngầm

Thời điểm Fed phát hành ghi chú nghiên cứu này cũng rất đặc biệt, khi Bộ Tài chính Mỹ vừa thông báo sẽ dùng chương trình mua lại để tăng gấp đôi quy mô mua trái phiếu chính phủ dài hạn. Dù Chính phủ không gọi đây là kiểm soát đường cong lợi suất, nhưng động cơ thực sự đằng sau đã quá rõ ràng. Nếu thị trường trái phiếu dài hạn có đủ nhu cầu từ tư nhân và tổ chức, chính phủ hoàn toàn không cần can thiệp bơm thêm thanh khoản cho thị trường. Động thái này vô tình xác nhận sự thiếu tự tin của thị trường với trái phiếu dài hạn, trái ngược hoàn toàn với việc vàng được săn đón mạnh mẽ.

Trước thực tế vàng dự trữ vượt trái phiếu Mỹ, Fed đưa ra hai luận điểm kỹ thuật nghe có vẻ hợp lý: Một mặt, giá trị tăng vọt của vàng chủ yếu đến từ việc giá tăng, thay vì lượng mua bùng nổ từ phía ngân hàng trung ương; mặt khác, trong kho dự trữ vàng toàn cầu có bao gồm khối lượng nắm giữ lịch sử còn sót lại từ thời Bretton Woods. Các biện hộ kỹ thuật này thực sự chỉ ra một số chi tiết thống kê, nhưng không thể che lấp sự thật cốt lõi: So sánh sức mạnh “cứng” này không thể bị che khuất đơn giản chỉ bởi biến động giá.

Ngân hàng trung ương “bỏ phiếu bằng hành động”: Vị thế chiến lược của vàng không thể bị lung lay

Sự vượt trội về con số có thể đến từ yếu tố giá, nhưng hành động thực tế của ngân hàng trung ương không thể bị bỏ qua – họ đang tiếp tục mua vàng, củng cố vị thế chiến lược của loại tài sản này. Báo cáo khảo sát dự trữ vàng ngân hàng trung ương năm 2026 của Hội đồng Vàng Thế giới cho thấy, trong bốn năm qua, ngân hàng trung ương toàn cầu mua trung bình khoảng 1.000 tấn vàng mỗi năm, tốc độ gấp đôi so với mức trung bình 10 năm trước. Số liệu này chứng minh, việc ngân hàng trung ương mua vào vàng không phải là đầu cơ ngắn hạn, mà là triển khai chiến lược dài hạn.

Điều đặc biệt đáng chú ý là kỳ vọng thị trường. Khảo sát cho thấy, mức cao kỷ lục 45% ngân hàng trung ương được hỏi dự đoán sẽ tăng dự trữ vàng trong 12 tháng tới, có tới 89% cho rằng lượng nắm giữ vàng toàn cầu sẽ còn gia tăng. Nhìn xa hơn, 84% số người được hỏi dự đoán tỷ trọng vàng trong dự trữ toàn cầu sẽ tiếp tục mở rộng trong 5 năm tiếp theo, trong khi 74% cho rằng tỷ trọng của USD sẽ giảm. Những con số này không phải là sự hoài niệm về ký ức cũ Bretton Woods, mà là chiến lược tiên đoán dựa trên đánh giá rủi ro tương lai của các tổ chức tài chính lớn trên thế giới, truyền tải niềm tin vững chắc với vàng.

Vượt ra khỏi cuộc chiến tiền tệ: Tái định hình cục diện tài sản tài chính toàn cầu

Tất nhiên, cần nhìn nhận rõ ràng rằng việc giá trị dự trữ vàng vượt lên không đồng nghĩa USD sẽ mất ngôi vị đồng tiền dự trữ thế giới, càng không có nghĩa trái phiếu Mỹ mất giá trị như tài sản tài chính thanh khoản sâu và lớn nhất toàn cầu. Vị thế cơ bản của thị trường trái phiếu Mỹ vẫn vững vàng trong ngắn hạn, nhưng đó không phải là trọng tâm của cuộc tranh luận này.

Ý nghĩa cốt lõi của sự thay đổi này không phải là vàng thay thế hoàn toàn USD, mà là sự thay đổi căn bản về nhận thức phân bổ tài sản ở ngân hàng trung ương toàn cầu. Ngân hàng trung ương ngày càng xem vàng là loại tài sản chiến lược song hành cùng USD, thậm chí có nơi vàng đang dần thay thế dự trữ USD truyền thống ở các lĩnh vực biên. Fed có thể cố gắng phân tích kỹ thuật để giảm tác động tâm lý của cột mốc này, nhưng không thể phủ nhận logic sâu xa phía sau:

Kết luận

Tóm lại, việc Fed cố giải thích mốc vượt của vàng so với trái phiếu Mỹ bằng lý do kỹ thuật là chưa đủ sức thuyết phục. Tuy vị thế dự trữ của USD khó bị xáo trộn trong ngắn hạn, nhưng xu hướng ngân hàng trung ương toàn cầu tiếp tục tăng nắm giữ vàng đang đánh dấu sự chuyển mình trong phân bổ tài sản dự trữ – từ “một màu USD” sang chiến lược đa dạng hóa. Vàng đã xác lập vị trí tài sản tiền tệ chiến lược, đứng ngang hàng với USD, thậm chí thay thế USD ở những lĩnh vực biên, và trở thành xu hướng không thể đảo ngược của thời đại. Cuộc chơi giữa giá trị và niềm tin này cuối cùng sẽ tái định hình lại cục diện tài chính toàn cầu.


Biểu đồ daily giá vàng giao ngay. Nguồn: EastMoney

Vào lúc 10:27 ngày 7/9 (giờ Hà Nội), giá vàng giao ngay là 4.407,72 USD/ounce