Dưới tác động của báo cáo việc làm phi nông nghiệp mạnh mẽ khiến kỳ vọng tăng lãi suất gia tăng và trái phiếu Mỹ bị bán tháo, tại sao thị trường chứng khoán Mỹ lại không bị ảnh hưởng?

Trái phiếu toàn cầu bị bán tháo, dự báo tăng lãi suất của Fed gia tăng, nhưng các tài sản rủi ro trên phố Wall lại không xuất hiện sự tháo chạy hoảng loạn như thường thấy – chênh lệch tín dụng vẫn đang thu hẹp, chi phí bảo vệ giảm giá vẫn tương đối rẻ, xu hướng "tách rời" hiếm có này đang thử thách giới hạn chịu đựng của thị trường.

Dữ liệu việc làm phi nông nghiệp mạnh mẽ công bố vào thứ Sáu lại một lần nữa giáng đòn lên trái phiếu kho bạc Mỹ, các nhà giao dịch tiếp tục đặt cược Fed sẽ bắt đầu tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 16/9.

Sau dữ liệu phi nông nghiệp, đồng USD tăng giá, chỉ số S&P 500 giảm điểm trong ngày, nhưng vẫn giữ được đà tăng cả tuần; chỉ số Nasdaq 100 cũng tăng trong tuần. Hiện tại, áp lực trên thị trường trái phiếu vẫn chưa lan rộng sang lĩnh vực tài sản rủi ro.

Nghiên cứu của JPMorgan cho thấy thanh khoản trên thị trường trái phiếu kho bạc đã xấu đi đáng kể, nhưng các hợp đồng tương lai chỉ số chứng khoán và ETF trái phiếu doanh nghiệp lại không chịu áp lực tương tự. Nhiều chuyên gia chiến lược cảnh báo rằng, nếu lãi suất tăng mạnh, nhà đầu tư có thể sẽ buộc phải cắt giảm rủi ro một cách quyết liệt hơn, khi đó tâm lý thị trường có thể sẽ xấu đi rõ rệt hơn.

Song song đó, dữ liệu lạm phát sẽ là biến số quan trọng tiếp theo – CPI công bố vào tuần tới có thể tiếp tục quyết định đường đi chính sách của Fed.

Tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ và lợi nhuận doanh nghiệp là trụ cột chính giúp tài sản rủi ro chống chịu cú sốc từ thị trường trái phiếu.

Collin Martin, Giám đốc nghiên cứu và chiến lược trái phiếu tại Trung tâm Nghiên cứu Tài chính Schwab cho biết: "Điều kiện tài chính vẫn nới lỏng, chênh lệch tín dụng giữ ở mức thu hẹp bất thường. Khi tốc độ tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp hàng năm vượt 20%, dường như họ không quá bận tâm tới chi phí vay vốn hiện nay của doanh nghiệp."

Nghiên cứu của JPMorgan cũng chỉ ra sự lệch pha giữa giá vốn và khả năng tiếp cận vốn:

Mặc dù chi phí vay vốn đã tăng lên, nhưng tín dụng và tạo tiền không bị thu hẹp theo. Dư nợ cho vay của ngân hàng Mỹ vẫn tăng, khối lượng phát hành ròng của các doanh nghiệp đầu tư Mỹ trong tháng 8 cũng tăng. Trong làn sóng đầu tư do công nghệ AI thúc đẩy, các doanh nghiệp hàng đầu vẫn giữ lợi nhuận dồi dào, kênh huy động vốn cũng chưa bị siết lại rõ rệt, kế hoạch chi tiêu vốn quy mô lớn vẫn tiếp tục.

Tuy nhiên, Martin chỉ ra rằng, chênh lệch lợi suất của trái phiếu hạng CCC đã mở rộng, trong khi trái phiếu hạng BB và B lại thu hẹp. Cổ phiếu bất động sản và vốn hóa nhỏ kém hiệu quả trong chu kỳ tăng lãi suất, còn cổ phiếu ngành năng lượng và tài chính lại được hưởng lợi tương đối.

Dan Suzuki, Chiến lược gia đầu tư toàn cầu tại iCapital hướng tới những kịch bản có tính phá hủy lớn hơn. "Nếu lãi suất tăng mạnh, nhà đầu tư rất có thể buộc phải giảm rủi ro một cách quyết liệt hơn, khi đó tâm lý thị trường mới có thể thực sự xấu đi," ông nhận định.

Marvin Loh, chuyên gia chiến lược vĩ mô cao cấp tại State Street Bank lại mở rộng vấn đề ở phạm vi vĩ mô hơn. Ông cho rằng, hiện tại chính phủ và doanh nghiệp đang cạnh tranh nổi bật để thu hút vốn, trong khi kinh tế vẫn duy trì ổn định mà không có các yếu tố hỗ trợ về cấu trúc – điều này rất đáng quan tâm. Loh cho biết:

"Báo cáo việc làm thứ Sáu lại xác nhận bức tranh kinh tế này – dù thiếu điều kiện cấu trúc thường giúp giảm tỷ lệ thất nghiệp, kinh tế vẫn vận hành ổn, tín hiệu thị trường cho thấy Fed nên tăng lãi suất, và chúng tôi tiếp tục kỳ vọng việc đó sẽ xảy ra trong năm nay."

Nội dung báo cáo việc làm cung cấp thêm cơ sở cho dự báo tăng lãi suất. Số việc làm mới tháng 8 vượt kỳ vọng, dữ liệu hai tháng trước cũng được điều chỉnh tăng, lập luận về việc thị trường lao động hạ nhiệt không còn thuyết phục.

Sarah Hunt, Giám đốc chiến lược thị trường tại Alpine Saxon Woods cho biết, báo cáo này không cung cấp nhiều "đạn dược" cho phe chủ trương nới lỏng như dữ liệu yếu, tâm điểm của thị trường hiện đã chuyển sang lạm phát – nếu CPI tuần tới nóng lên, lý do tăng lãi suất càng thêm xác đáng.

Về cấu trúc việc làm, Brad Conger, Giám đốc đầu tư tại Hirtle & Co. nhận thấy tín hiệu thay thế nhân sự bởi AI thấp thoáng trong dữ liệu.

Ông chỉ ra rằng, hoạt động tài chính và ngành thông tin giảm tổng cộng khoảng 34.000 vị trí, trong khi xây dựng, sản xuất và các ngành liên quan đến xây dựng trung tâm dữ liệu, cung cấp thiết bị và bảo đảm năng lượng lại tăng trưởng mạnh. "Nếu bạn quan sát kỹ, có thể thấy manh nha xu hướng thay thế bằng AI," ông nói.

Khi mùa báo cáo tài chính sắp kết thúc, tầm quan trọng của dữ liệu vĩ mô sẽ tăng đáng kể trong những tuần tới. Greg Boutle, Giám đốc chiến lược cổ phiếu và phái sinh Mỹ tại BNP Paribas cho biết trong một cuộc phỏng vấn:

"Giờ là lúc nên giữ quan điểm thận trọng hơn với cổ phiếu, nhưng vẫn chưa phải thời điểm để bi quan. Dữ liệu phi nông nghiệp hôm nay chếch nhẹ về phía 'diều hâu', nhưng không thể thực sự giải đáp bước đi tiếp theo của Fed. Vì vậy, yếu tố quyết định thật sự nằm ở CPI tuần tới, cũng như việc Fed có tăng lãi suất trước cuộc bầu cử quốc hội giữa kỳ Mỹ hay không."