Lịch sử “bình lặng” của Jackson Hole gặp phải Powell “không tiết lộ trước”: Lịch sử cho thấy Chủ tịch Fed hiếm khi khuấy động thị trường chứng khoán, nhưng liệu lần này có khác?

Vietnam Fintech News cho biết, mặc dù Phố Wall đang nín thở chờ đợi bài phát biểu đầu tiên của Chủ tịch Fed Kevin Walsh tại Hội thảo Kinh tế Jackson Hole hôm nay, dữ liệu lịch sử cho thấy dịp này thường không phải là động lực lớn cho thị trường chứng khoán, trừ khi rơi vào thời điểm đêm trước của một bước ngoặt lớn trong chính sách tiền tệ.

Tuy nhiên, việc Chủ tịch mới Walsh phá lệ người tiền nhiệm, từ chối cung cấp định hướng dự báo về lộ trình lãi suất trong tương lai, vẫn để lại sự không chắc chắn cho cách mà thị trường diễn giải thông điệp.

Hội nghị thường niên Jackson Hole từ lâu đã được coi là cửa sổ quan trọng để các ngân hàng trung ương toàn cầu phát đi tín hiệu chính sách, nhưng trên thực tế, bài phát biểu của Chủ tịch Fed thường nghiêng về bàn luận học thuật hoặc giải trình khuôn khổ dài hạn hơn là tiết lộ chính sách ngắn hạn. Dữ liệu tổng hợp cho thấy từ năm 2000 đến nay, chỉ số S&P 500 trung bình chỉ tăng 0,4% trong tuần lễ sau hội nghị, không mấy ấn tượng.

Thị trường quyền chọn cũng phản ánh kỳ vọng bình lặng tương tự. Giám đốc kinh doanh quyền chọn của Piper Sandler, Daniel Kirsch, cho biết các nhà giao dịch hiện đang định giá mức dao động một chiều của S&P 500 chỉ ở mức 0,6% trong ngày Walsh phát biểu.

Tất nhiên, ở Phố Wall có một câu nói: "Lần này sẽ không khác" là câu nguy hiểm thứ hai chỉ sau "lần này sẽ khác". Chính vì vậy, nhiều trader vẫn sẵn sàng hành động bất cứ lúc nào, đặc biệt khi Walsh đã phá lệ người tiền nhiệm – ông không còn cung cấp định hướng rõ ràng về cách Fed nghĩ về lãi suất trong tương lai.

Kevin Flanagan, Trưởng bộ phận Chiến lược đầu tư và Thu nhập cố định của WisdomTree, cho biết trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại: "Thị trường vốn dĩ không kỳ vọng cao nên các trader không mong đợi quan điểm chính sách của ông ấy có thay đổi lớn. Nhưng việc thiếu đi định hướng dự báo vẫn khiến thị trường tự suy đoán giữa các câu chữ, và điều này mang lại rủi ro bị hiểu sai cho toàn bộ Phố Wall."

Cảnh báo từ bài phát biểu 'đau đớn' năm 2022 của Powell

Mặc dù lịch sử cho thấy những biến động lớn gây ra bởi Jackson Hole không phổ biến, nhưng không phải là chưa có tiền lệ. Năm 2022, Chủ tịch Fed đương thời Jerome Powell đã có bài phát biểu diều hâu ở Wyoming, cảnh báo rằng cuộc chiến chống lạm phát sẽ gây ra 'đau đớn' cho các hộ gia đình và doanh nghiệp. Sự kiện này đã khiến S&P 500 giảm sốc 3,4% trong ngày, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm dao động tới 8 điểm cơ bản trong phiên.

Trong tháng đó, chỉ số S&P 500 giảm tổng cộng 9,92%, trở thành màn trình diễn tệ nhất của chứng khoán Mỹ sau bài phát biểu tại Jackson Hole trong 10 năm qua của các Chủ tịch Fed. Năm đó cũng trở thành năm mà cả cổ phiếu lẫn trái phiếu đều sụt giảm lịch sử, do Fed liên tục tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát vẫn ở mức trên 6%.

Đây cũng chính là rủi ro mà các nhà quản lý quỹ hiện nay đang đối mặt. Trước đó, khi chiến tranh Iran bùng nổ đầu năm gây lo sợ tăng trưởng toàn cầu, thị trường đã biến động dữ dội nhưng sau đó chỉ số S&P 500 phục hồi gần 12.000 tỷ USD từ đáy. Các quỹ đã ồ ạt đổ lại vào cổ phiếu công nghệ lớn, đẩy chỉ số tiến sát đỉnh lịch sử. Nếu Walsh bất ngờ phát đi tín hiệu cứng rắn, những vị thế đang tập trung này có thể bị đánh giá lại mạnh mẽ.

Jason Vaillancourt, Trưởng bộ phận chiến lược danh mục đầu tư tại Columbia Threadneedle Investments, cho biết: "Tôi cho rằng trọng lượng (bài phát biểu của Walsh lần này) là rất lớn. Chẳng ai biết nguyên tắc chỉ đạo của Walsh ra sao. Tôi không chắc ông ấy có hiểu thị trường khao khát thông tin dạng này đến mức nào không."

Ngay trước cửa sổ dữ liệu dày đặc, Walsh có thể vẫn chọn im lặng

Trái với Powell, từ khi nhậm chức Chủ tịch Fed vào tháng 5 năm nay, Walsh luôn tránh bình luận rõ ràng về lộ trình lãi suất trong tương lai. Ông có xu hướng ít nói, nghe nhiều, nhấn mạnh việc để thị trường tự phán đoán. Phong cách này khiến Phố Wall vốn quen với dự báo trước của Fed cảm thấy bất an.

Walsh sẽ phát biểu lúc 10 giờ sáng thứ Sáu theo giờ New York. Xét đến hai dữ liệu quan trọng sắp tới – báo cáo việc làm ngày 4/9 và chỉ số giá tiêu dùng ngày 11/9 – đều là căn cứ tham khảo chính trong cuộc họp quyết định lãi suất của Fed cuối tháng này, nhiều khả năng ông sẽ tiếp tục giữ kín về thời điểm nâng lãi suất.

Theo báo cáo gửi khách hàng hôm thứ Ba của nhóm các nhà kinh tế Goldman Sachs do Jan Hatzius dẫn đầu, Walsh "nhiều khả năng sẽ thừa nhận dữ liệu lạm phát gần đây đã cải thiện, nhưng khó có thể đưa ra định hướng chính sách".

Goldman Sachs dự báo Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong tháng 9 và phần còn lại của năm nay. Báo cáo viết: "Sau khi số liệu lạm phát tháng 6 và 7 khả quan, phần lớn các thành viên, đặc biệt là những người có quyền biểu quyết, sẽ càng quyết đoán cho rằng giữ nguyên chính sách là hợp lý."

Dựa trên định giá thị trường hiện nay, các trader hợp đồng hoán đổi chỉ kỳ vọng xác suất Fed tăng lãi suất tháng 9 khoảng một phần ba. Điều này đồng nghĩa bất cứ tuyên bố bất ngờ nào đều có thể gây biến động mạnh. Flanagan của WisdomTree cho biết: "Bài phát biểu Jackson Hole đầu tiên của ông ấy có thể là một quá trình học hỏi. Điều tất cả chúng ta muốn biết là: Ông ấy nhìn nhận thế nào về kinh tế và lạm phát hiện tại – cũng như trong tương lai?"

Áp lực thị trường trái phiếu và các biến số tài khóa

So với sự biến động thấp của thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu gần đây sôi động hơn nhiều. Từ đầu tháng 8, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm có thời điểm chạm mức cao nhất kể từ 2007, lợi suất 10 năm quanh mức 4,66% trong thứ Năm, mặc dù đã giảm so với đỉnh gần đây nhưng vẫn cao hơn nhiều so với khoảng 4% đầu cuộc chiến Iran tháng 3. Quy mô trái phiếu Kho bạc Mỹ đã đạt 40 nghìn tỷ USD, nỗi lo về chi phí vay dài hạn tăng lên không ngừng.

Khu vực doanh nghiệp "siêu lớn" trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo (AI) đẩy mạnh vay mượn, càng tạo thêm áp lực tăng chi phí vốn và gia tăng mối liên thông giữa chứng khoán và trái phiếu. Khi lợi suất tăng trong tháng 8, thực tế thị trường trái phiếu dẫn dắt nhịp thị trường cổ phiếu. Bộ trưởng Tài chính Scott Besant dự kiến từ tháng 9 sẽ tăng cường mua lại trái phiếu Kho bạc dài hạn, nhằm hạ chi phí vay. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng hiệu quả đối phó áp lực nguồn cung của động thái này vẫn còn bỏ ngỏ.

Steve Sosnick, Trưởng bộ phận chiến lược Interactive Brokers, dự báo bài phát biểu của Walsh sẽ "khá ngắn gọn", nhưng vẫn để ngỏ nhiều câu hỏi chưa có lời đáp. Ông đặc biệt nhắc lại, năm 2008, Chủ tịch Fed đương nhiệm Ben Bernanke đã khởi động chương trình mua trái phiếu gọi là "hoán đổi kỳ hạn" để kích thích kinh tế. So sánh, mua lại trái phiếu Kho bạc do Besant dẫn đầu quy mô nhỏ hơn nhưng về lý thuyết vẫn có thể mang lại tác dụng nhất định. Trong bối cảnh lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu đề ra, việc Bộ Tài chính và Fed liệu có bất đồng về định hướng chính sách là một trong những điểm nóng được giới đầu tư quan tâm.

Sosnick cho biết: "Nếu đây là một cuộc họp báo, đây sẽ là câu hỏi đầu tiên. Nhưng về cơ bản ông ấy có quyền nói hoặc không nói bất cứ điều gì mà mình nghĩ tới."

Song hiện tại, biến động thị trường dường như đang hạ nhiệt. Chỉ số biến động CBOE VIX đã giảm xuống dưới 15, thấp hơn khoảng 20% so với mức trung bình năm qua. S&P 500 đang trong tình trạng lặng sóng hiếm thấy khi liên tục 21 phiên giao dịch không giảm quá 1%. Chỉ số chuẩn cũng cách đỉnh lịch sử gần nhất chưa đến 1%. Bức tranh hiện tại cũng khác biệt rõ rệt so với năm 2022. Chỉ số lạm phát chính của Fed tháng 7 so với cùng kỳ năm trước tăng 3,7%, tuy đã hạ nhiệt nhiều so với mức đỉnh nhưng vẫn cao hơn mục tiêu 2% khá xa.

Điều này cho thấy thị trường đã dần tiêu hóa rủi ro liên quan đến Jackson Hole, và nhà đầu tư không còn kỳ vọng Fed sẽ tăng lãi suất mạnh như từng làm để kiềm chế lạm phát nghiêm trọng trong quá khứ.

Jed Ellerbrock, Giám đốc danh mục tại Argent Capital Management ở St. Louis, cho biết: "Nỗ lực chính của Walsh là không bình luận dự báo về chính sách tiền tệ, vậy nên có thể ông ấy sẽ không thực sự đề cập nội dung này. Ảnh hưởng của thuế quan lên lạm phát đang yếu dần. Xung đột Trung Đông và diễn biến giá dầu dù khó dự báo nhưng đã có dấu hiệu dịu lại. Điều này đồng nghĩa phát ngôn của ông tại Jackson Hole có lẽ chỉ mang lại giá trị tham khảo rất nhỏ cho giới trader."