Bitcoin quay lại mốc 80.000 USD, nhưng MSCI lại một lần nữa treo gươm nguy hiểm! "Bánh đà tài trợ" mà Strategy (MSTR.US) tự hào sắp đối mặt với "cuộc xét xử chỉ số danh tính"

Ứng dụng tài chính Zhihui Finance APP cho biết, đồng tiền điện tử có vốn hóa lớn nhất toàn cầu là bitcoin gần đây đã vượt qua mốc 80.000 USD trở lại, mang lại sự “thở phào” tạm thời cho Strategy (MSTR.US) do Michael Saylor điều hành – cổ phiếu của công ty này đã bật tăng mạnh hơn 35% trong tuần qua, nhưng vẫn giảm tổng cộng khoảng 60% so với một năm trước. Điều này cũng cho thấy giá giao dịch bitcoin hồi phục có thể giúp giá trị tài sản ròng và tâm lý lạc quan của thị trường vốn về số bitcoin mà Strategy nắm giữ, nhưng vẫn chưa loại bỏ được rủi ro cấu trúc khi họ phải liên tục phát hành cổ phiếu phổ thông, cổ phiếu ưu đãi, v.v để huy động vốn mua thêm bitcoin; tính đến nay, công ty đã đầu tư hơn 60 tỷ USD để mua bitcoin, đồng thời vẫn tiếp tục tìm kiếm nguồn vốn mới.

Trọng tâm thảo luận mới nhất của công ty chỉ số toàn cầu MSCI không phải là bản thân bitcoin, mà là việc tái định nghĩa ranh giới giữa “doanh nghiệp hoạt động” và “công cụ đầu tư”: nếu Strategy, đã được biết đến với danh xưng “cá mập bitcoin” và “cổ phiếu bóng bitcoin”, bị MSCI xác định là chủ yếu tích lũy tài sản thay vì thực hiện các hoạt động kinh doanh thực chất, thì có thể bị loại khỏi các chỉ số, từ đó dẫn tới việc dòng vốn thụ động bán ra, độ phủ của nhà đầu tư giảm, chi phí huy động vốn tăng và áp lực pha loãng cổ phần. Do đó, đây không chỉ là một lần điều chỉnh chỉ số tiềm năng, mà còn là bài kiểm tra áp lực có tính hệ thống với toàn bộ “mô hình tăng giá coin – phát hành chứng khoán huy động vốn – mua thêm bitcoin” mà Saylor xây dựng.

Kể từ năm 2020, dưới sự lãnh đạo của Michael Saylor, Strategy (tên cũ là MicroStrategy) đã bắt đầu đầu tư gần như toàn bộ tiền mặt của công ty vào bitcoin. Vì vậy, sự thăng tiến của Strategy dựa trên một chiến lược dạng “vòng quay” đột phá và sáng tạo: bán cổ phiếu, mua bitcoin, tận dụng đợt tăng giá chưa từng có của bitcoin, lặp lại liên tục quy trình này. Trong giai đoạn đỉnh cao, giá trị vốn hóa của công ty vượt xa so với giá trị tài sản tiền điện tử họ nắm giữ. Tuy nhiên nay, mức chênh lệch này đang bị thị trường nghi ngờ, và niềm tin của các nhà đầu tư cổ phiếu vào “mô hình kho bạc bitcoin” đang giảm đi nhanh chóng.

Bitcoin hồi phục vẫn khó giải quyết “khủng hoảng nhận diện chỉ số”: MSCI tái đánh giá ranh giới doanh nghiệp hoạt động

Bitcoin phục hồi đã mang đến cho Strategy của Michael Saylor một chút “thở phào”. Nhưng ngay khi áp lực thị trường bắt đầu giảm bớt, một mối đe dọa cũ từ MSCI lại nổi lên.

MSCI đang cân nhắc ban hành các quy tắc có thể loại công ty này khỏi chỉ số cổ phiếu toàn cầu của họ, điều này có thể gây thêm áp lực lên mô hình tài trợ vốn để duy trì vị thế bitcoin khổng lồ của Strategy. Đợt lấy ý kiến lần này của MSCI diễn ra trong thời điểm Saylor tìm kiếm thêm nguồn vốn để tiếp tục mua bitcoin, càng làm dấy lên lo ngại về sự pha loãng quyền sở hữu cổ đông và hiệu suất của các chứng khoán tài trợ cho kế hoạch mua bitcoin trị giá hơn 60 tỷ USD.

Đề xuất sẽ loại khỏi chỉ số những công ty mà MSCI xác định là chủ yếu tích lũy tài sản thay vì có hoạt động kinh doanh thực chất. Theo MSCI, nếu áp dụng phương pháp này dựa trên dữ liệu đến tháng 5 năm nay, Strategy, công ty “kho bạc bitcoin” của Nhật Metaplanet Inc. và Yellow Cake Plc chuyên đầu tư tài sản uranium đều sẽ bị loại khỏi chỉ số.

Đề xuất lần này khiến mối đe dọa từng tưởng như đã qua hồi đầu năm nay lại quay lại. Khi đó, MSCI đã từ bỏ kế hoạch nhắm vào các công ty nắm giữ nhiều tài sản số. Thay vào đó, đơn vị này nói sẽ thực hiện rà soát rộng hơn với những doanh nghiệp hướng hoạt động nhiều về đầu tư thay vì kinh doanh thực chất.

Sự khác biệt này nay trở thành trọng tâm của đợt lấy ý kiến mới nhất. Đề xuất công bố đầu tháng này không tạo ra quy tắc riêng cho bitcoin hay các tài sản số khác, mà cố gắng đánh giá một công ty có đủ hoạt động kinh doanh để đủ điều kiện vào các chỉ số chuẩn cổ phiếu hay không.

Chuyên gia chiến lược chỉ số tại Macquarie Capital, Edward Yoon, nhận định: “MSCI đã mở rộng phạm vi thảo luận sang một vấn đề nền tảng hơn: công ty như thế nào mới đủ điều kiện được công nhận là doanh nghiệp hoạt động để được đưa vào các chỉ số chuẩn cổ phiếu của MSCI.”

Khi bitcoin vượt lại mốc 80.000 USD, giá cổ phiếu Strategy đã tăng hơn 35% trong tuần qua, giúp công ty vượt qua giai đoạn giảm giá kéo dài của cả tiền số và giá cổ phiếu. Tuy nhiên, trong một năm qua cổ phiếu này vẫn còn giảm tổng cộng khoảng 60%.

Dòng vốn thụ động rút lui và chi phí vốn tăng: loại khỏi chỉ số sẽ đè nặng cấu trúc vốn của Strategy

Viễn cảnh bị loại khỏi các chỉ số chính có thể gia tăng thêm một tầng áp lực cho cấu trúc vốn của Strategy. Khi nhóm nhà đầu tư buộc phải nắm giữ cổ phiếu này thu hẹp lại, động thái loại chỉ số có thể làm giảm sức cầu thị trường và tạo thêm áp lực lên giá cả cổ phiếu.

Giám đốc điều hành bộ phận nghiên cứu cân bằng chỉ số và cơ hội chiến lược tại Stephens Inc., Melissa Roberts, cho biết việc cổ phiếu bị loại khỏi chỉ số chuẩn lớn có thể tạo ra áp lực kỹ thuật trong ngắn hạn, thậm chí khiến yếu tố kỹ thuật vượt lên trên yếu tố cơ bản của công ty. Bà bổ sung: “Một trong những hệ quả nghiêm trọng nhất của việc rời chỉ số là cổ phiếu sẽ mất đi sự chú ý của phần lớn nhà đầu tư. Tổng thể, khi một cổ phiếu bị loại khỏi chỉ số, thanh khoản thường tăng đồng thời giá cổ phiếu có thể tụt lại trong quá trình tái cơ cấu nền tảng cổ đông.”

Trong đề xuất lấy ý kiến công bố tháng 8, MSCI đưa ra quy trình sàng lọc định lượng dựa trên năm chỉ số tài chính: mật độ tài sản hoạt động, mật độ chi phí, sàng lọc dòng tiền, mật độ giá trị hợp lý và mật độ phụ thuộc vào vốn. Nếu một công ty không vượt qua tiêu chí tài sản hoạt động cốt lõi của MSCI, đồng thời không đạt 4 trong 5 bài kiểm tra tài chính kể trên, thì sẽ bị xem là không đủ điều kiện vào chỉ số.

Yoon cho biết phương pháp này nhằm xác định các công ty có hoạt động kinh tế giống công cụ đầu tư hơn là doanh nghiệp hoạt động. Các công cụ đầu tư như quỹ ETF, quỹ đầu tư và công ty phát triển kinh doanh hiện đều đã bị loại khỏi hệ thống chỉ số MSCI có thể đầu tư.

Yoon bổ sung: “Do đó, lần lấy ý kiến lần này không phải là ý tưởng hoàn toàn mới. Thực tế, họ chỉ mở rộng những nguyên tắc hiện nay áp dụng cho những công ty dùng cấu trúc doanh nghiệp truyền thống nhưng nhiều khả năng có đặc tính kinh tế tương tự công cụ đầu tư.”

Tiền tạm thời rời đi hay tiền lệ luật lệ mới? Doanh nghiệp tài sản đối mặt chất vấn căn bản về bản chất

Tranh cãi cốt lõi là: khi các công ty dạng “kho bạc” như Strategy ngày càng xây dựng hoạt động xoay quanh tích lũy tài sản, các nhà xây dựng chỉ số nên phân biệt ra sao giữa doanh nghiệp hoạt động và công cụ đầu tư.

Chuyên viên phân tích cao cấp của TD Securities, Lance Vitanza, khẳng định: “Kết luận của chúng tôi là: thay vì tác động ngay đến dòng tiền vào/ra cổ phiếu MSTR, tranh luận này tạo tiền lệ quan trọng với các công ty kho bạc bitcoin cũng như các công ty niêm yết lấy tài sản làm trung tâm. Chúng tôi cho rằng nhà đầu tư có thể đang đánh giá thấp ý nghĩa sâu rộng của đợt lấy ý kiến lần này.”

Strategy do đồng sáng lập Saylor đứng đầu không phản hồi yêu cầu bình luận. Tuy nhiên, trong một bài đăng trên mạng xã hội, công ty cho biết: “Các nhà xây dựng chỉ số nên căn cứ vào tình hình thị trường cụ thể, không phải quyết định doanh nghiệp được phép nắm giữ loại tài sản nào. Đề xuất của MSCI tách rời nghiêm trọng với lập trường của các cơ quan quản lý, thị trường và bản thân khách hàng của họ.”

Đề xuất hiện tại dường như cũng hướng đến việc hạn chế tác động của biến động luật lệ lên các thành phần chỉ số hiện hữu. Yoon chỉ ra, MSCI đang cân nhắc xây dựng danh sách theo dõi, ngưỡng đệm và yêu cầu phải có hai kỳ rà soát liên tiếp không vượt qua sàng lọc mới bị loại khỏi chỉ số.

Ông bổ sung: “Cách tiếp cận thận trọng này giúp các tổ chức phát hành và nhà đầu tư có thời gian đánh giá tác động tiềm ẩn, đồng thời hạn chế gây xáo trộn không cần thiết cho các danh mục đầu tư theo chỉ số chuẩn.”

MSCI đang lấy ý kiến thị trường cho tới cuối tháng 9 và dự kiến công bố kết quả lấy ý kiến vào tháng 10.