Lời tiên tri "mùa hè khắc nghiệt" bất ngờ đổi hướng! Castle Securities chuyển sang lạc quan về trái phiếu Mỹ, đặt cược vào việc lợi suất dài hạn sẽ giảm

Theo APP Kinh tế Zhihui, chỉ mới tháng trước, trưởng bộ phận chiến lược vĩ mô của Citadel Securities, Frank Frait, người đã cảnh báo các nhà đầu tư trái phiếu Mỹ về một “mùa hè tàn khốc”, nay lại cho rằng cán cân rủi ro đã chuyển sang tích cực cho đợt hồi phục của trái phiếu Mỹ. Vào thứ Ba, ông viết trong một báo cáo: “Chúng tôi hiện cho rằng sự bất đối xứng của rủi ro đã nghiêng về hướng lợi suất dài hạn sẽ giảm.”

Gần đây, do lo ngại về lạm phát, thâm hụt ngân sách, cùng với việc các công ty công nghệ phát hành hàng loạt trái phiếu để tài trợ cho cơ sở hạ tầng AI, trái phiếu chính phủ Mỹ dài hạn liên tục chịu áp lực. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm tuần trước đã tăng vọt lên mức cao nhất trong gần 20 năm, buộc Bộ trưởng Tài chính Mỹ, Bessant, phải công bố kế hoạch mở rộng mua lại trái phiếu kỳ hạn từ 10 đến 30 năm nhằm kiềm chế đà giảm mạnh của thị trường trái phiếu.

Frait chỉ ra, thị trường trái phiếu hiện có vị thế bán khống quá đông đảo, cùng với đó là dữ liệu lạm phát đang có dấu hiệu cải thiện. Ông bổ sung, mô phỏng của Citadel Securities đối với các chiến lược theo xu hướng như CTA cho thấy, so với mức lịch sử gần đây, vị thế bán khống hiện tại của các chiến lược này “đã ở mức tương đối cực đoan”. Điều này đồng nghĩa, nếu giá trái phiếu Mỹ tiếp tục giảm, có thể chỉ kích hoạt một lượng nhỏ bán tháo bổ sung; trong khi nếu thị trường tiếp tục hồi phục, những người bán khống có thể buộc phải mua lại vị thế.

Nhận định tích cực lần này đánh dấu quan điểm của Frait đã thay đổi. Đầu tháng 7, ông từng cảnh báo rằng các nhà đầu tư trái phiếu đã đánh giá thấp quyết tâm kiềm chế lạm phát của tân Chủ tịch Fed, Kevin Walsh, và kêu gọi Fed tăng lãi suất trong cuộc họp ngày 29/7. Lúc đó, phần lớn các nhà kinh tế đều dự đoán Fed sẽ giữ nguyên lãi suất, nên quan điểm của Frait khá đi ngược dòng. Tuy nhiên, Fed cuối cùng giữ nguyên lãi suất trong lần họp đó. Dẫu vậy, phát biểu của Walsh tại buổi họp báo đã khiến thị trường nghi ngờ về cam kết chống lạm phát của ông, từ đó thúc đẩy việc bán tháo trái phiếu Mỹ kỳ hạn dài.

Hiện nay, Frait cho rằng, thị trường đang phóng đại sự nghi ngờ về độ tin cậy trong chính sách của Walsh, bởi dữ liệu kinh tế gần đây, bao gồm báo cáo việc làm và lạm phát yếu, “có vẻ đã chứng minh phản ứng chính sách ôn hòa hơn là hợp lý”. Vị chiến lược gia này cũng coi mô hình xuyên tài sản của Citadel Securities là một lý do khác để lạc quan với trái phiếu Mỹ. Ông viết, từ năm 2003 đến nay, trong 64 giai đoạn lịch sử có tín hiệu tăng trưởng kinh tế và chính sách tiền tệ giống hiện tại, lợi suất trong 120 ngày tiếp theo đã giảm 71% số lần, mức giảm trung bình 0,25 điểm phần trăm.

Một điều đáng chú ý là, một số tín hiệu trên thị trường trái phiếu dường như xác thực quan điểm của Frait. Dù lợi suất trái phiếu Mỹ dài hạn vẫn ở gần mức cao nhiều năm, các chỉ số thị trường mới nhất cho thấy sự can thiệp của Bộ Tài chính Mỹ bắt đầu có tác động, và các nhà giao dịch ngày càng ngần ngại đối đầu với lực lượng chính sách mà thị trường gọi là “quyền chọn bán Bessant”.

Kể từ khi Bessant thông báo mở rộng mua lại, trái phiếu chính phủ Mỹ đã thể hiện tốt rõ rệt so với các hoán đổi lãi suất cùng kỳ hạn, chênh lệch giữa lợi suất trái phiếu kho bạc 30 năm với lãi suất hoán đổi đã thu hẹp xuống mức thấp nhất kể từ tháng 2 năm nay. Đồng thời, lợi suất trái phiếu tiêu chuẩn Mỹ dao động mạnh ngay sau quyết định chính sách, hiện cũng đang dần giảm trở lại.

Tác động từ chính sách của Bộ Tài chính cũng thể hiện rõ trên thị trường quyền chọn. Tuần vừa qua, quyền chọn gắn với hợp đồng tương lai của trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn dài rõ rệt chuyển sang xu hướng tăng, cầu quyền chọn mua tăng mạnh so với quyền chọn bán. Ngược lại, độ lệch quyền chọn trên hợp đồng tương lai trái phiếu kỳ hạn ngắn vẫn ở mức trung tính như vài tháng gần đây, cho thấy thị trường hiện chủ yếu quan tâm tới chính sách can thiệp ở đầu dài của đường cong lợi suất.

Một nhà môi giới phái sinh chia sẻ, hiện thị trường thực sự có "cơ hội giao dịch" ở đầu dài. Nếu hiện giờ có tồn tại một nỗi “lo sợ”, thì đó là lo chính phủ can thiệp mạnh hơn khiến lợi suất dài hạn sụt giảm đột ngột. Nói cách khác, trước đây các nhà đầu tư lo trái phiếu Mỹ tiếp tục bị bán tháo, lợi suất tăng vọt; nhưng khi Bộ Tài chính rõ ràng đã tham gia mua lại trái phiếu dài hạn, một số trader bắt đầu sợ tiếp tục bán khống trái phiếu dài có thể bị chính sách can thiệp mạnh bất ngờ.

Dù có ý kiến cho rằng việc can thiệp của Bessant là sai lầm, nhưng các nhà giao dịch vẫn phải đối mặt với thực tế là hiện trên thị trường đã có một người mua tiềm lực tài chính lớn và có thể tiếp tục mở rộng quy mô mua vào.

Tuy nhiên, đối lập với nhận định của Frait là nhà đầu tư huyền thoại, nhà sáng lập Bridgewater, Ray Dalio. Tuần trước, Dalio cảnh báo nguy cơ khủng hoảng nợ Mỹ có thể xảy ra trong “ba năm nữa, sai số không quá hai năm”. Ông cũng cho rằng các nhà đầu tư nên giảm tỷ trọng trái phiếu và dành tối đa 15% tài sản vào vàng để phòng vệ rủi ro khủng hoảng nợ công Mỹ.

Hiện tại, thị trường vẫn chú ý tới việc Mỹ phát hành lượng lớn trái phiếu, các rủi ro địa chính trị và lộ trình chính sách sắp tới của Fed. Đặc biệt đáng quan tâm là dữ liệu mới nhất được Bộ Tài chính Mỹ công bố ngày 19/8/2026 cho biết, tổng nợ chính phủ liên bang Mỹ đã lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ đô la Mỹ.

Theo Dalio, mấu chốt vấn đề không chỉ là quy mô tuyệt đối của nợ, mà là sự mất cân bằng ngày càng rõ rệt giữa cung nợ của chính phủ và nhu cầu thị trường. Ông ví hệ thống nợ công như hệ tuần hoàn máu trong cơ thể: nếu nợ chuyển hóa hiệu quả thành năng suất và tăng trưởng thu nhập, nợ sẽ không thành vấn đề; nhưng nếu tăng trưởng nợ không tạo ra đủ thu nhập để thanh toán cả gốc lẫn lãi, nghĩa vụ trả nợ sẽ dần bóp nghẹt chi tiêu tài khóa khác.

Khi cung nợ chính phủ vượt cầu thị trường, Dalio cho rằng thường chỉ có hai kết cục: một là lãi suất tăng, từ đó làm tăng chi phí tài trợ cho kinh tế và chính phủ; hai là ngân hàng trung ương sẽ giảm lãi suất, mua trái phiếu chính phủ nhằm bơm thanh khoản, nhưng điều này phải trả giá bằng giảm giá trị tiền tệ và lạm phát cao hơn. Cuối cùng, chu kỳ tự củng cố “nợ – nới lỏng tiền tệ – lạm phát” có thể hình thành.

Ngoài ra, Hoisington Investment Management – quỹ nổi tiếng luôn ủng hộ trái phiếu Mỹ suốt hơn 30 năm qua – cũng đã “đổi hướng” ngay từ đầu tháng 7. Đây là tổ chức huyền thoại trong mảng thu nhập cố định, vừa điều chỉnh hoàn toàn vị thế đầu tư bám trụ suốt hàng thập kỷ. Tài liệu giám sát cho thấy, họ đang giảm mạnh độ nhạy của danh mục trái phiếu với biến động lãi suất dài hạn.

Trong báo cáo quý, Hoisington nhận định tình trạng thâm hụt ngân sách mở rộng và nhu cầu vốn tăng lên tạo thành “bối cảnh cơ cấu rộng lớn hơn”, điều này “gợi ý rằng lạm phát và lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn dài sẽ có xu hướng tăng”. Báo cáo do sáng lập viên Van R. Hoisington và kinh tế trưởng Lacy Hunt ký tên, với nhận định mới nhất này đã phá vỡ quan điểm lạc quan với trái phiếu Mỹ kéo dài suốt bao năm của tổ chức.

Các nhà đầu tư thu nhập cố định hiện phần lớn đều lo rằng lạm phát sẽ không chỉ duy trì ở mức cao mà còn biến động mạnh hơn. Lạm phát làm xói mòn thực thu của trái phiếu và khiến lãi suất duy trì cao lâu hơn. Van R. Hoisington viết trong báo cáo, “biên độ cân bằng dài hạn của lạm phát đang dịch chuyển lên trên” và lạm phát trong tương lai có thể ở mức 3,5% đến 4,5%, “với khả năng lớn là giai đoạn vượt 5%.”

Quy mô nợ liên tục phình to là rủi ro khác mà Hoisington quan tâm. Báo cáo nhận định điều này đang khiến nhà đầu tư “ngày càng đòi hỏi mức phí rủi ro cao hơn với trái phiếu chính phủ Mỹ”. Việc đòi hỏi bù đắp rủi ro cao hơn đồng nghĩa môi trường lãi suất trong tương lai “khó có thể ổn định như giai đoạn từ 1990 đến 2020”.