Baidu và Google cùng đặt cược vào không gian tăng trưởng tìm kiếm AI | Cơn sóng lớn

Tác giả｜Tiểu Lư Ngư

Biên tập｜Dương Túc Nhiên

Ngày 20 tháng 8 là ngày mở cửa Baidu AIDay, trong sự kiện này, ứng dụng Baidu APP đã công bố nhiều nâng cấp sản phẩm, trong đó tiến triển mới về việc tái cấu trúc AI của công cụ tìm kiếm Baidu đặc biệt gây chú ý.

Bề ngoài, đây là một phiên bản nâng cấp chức năng sản phẩm; nhưng thay đổi mang tính chiều sâu hơn là việc Baidu đang định nghĩa lại bước tiếp theo của tìm kiếm: Tính năng tìm kiếm của Baidu đang chuyển từ “đưa ra câu trả lời” sang “giúp người dùng thực sự hiểu, trực tiếp giao kết quả”. Hiện tại, tất cả các năng lực AI tiên tiến này đều được mở miễn phí cho người dùng trải nghiệm.

Ba năm trước, thậm chí là đến tận ngày nay, ngành công nghiệp vẫn còn những ý kiến tranh luận liệu AI có thể lật đổ công cụ tìm kiếm hay không. Bây giờ câu trả lời ngày càng rõ ràng — AI không những không lật đổ mà còn giúp công cụ tìm kiếm tiến hóa nhanh hơn. Nhờ có lợi thế về quy mô người dùng hiện hữu, lượng dữ liệu tích lũy và các kịch bản ứng dụng, công cụ tìm kiếm vẫn giữ vị trí quan trọng trong kỷ nguyên AI.

Hiện tại, cả hai “ông lớn” tìm kiếm Baidu và Google đều đồng loạt lựa chọn tích hợp sâu năng lực AI vào các cổng tìm kiếm sẵn có, để AI mở rộng diện tích thị trường của lĩnh vực tìm kiếm, mang lại khoảng tăng trưởng không thể lường trước cho thời đại Internet.

Suy cho cùng, AI cũng không phải tự nhiên sinh ra. Những nghiệp vụ nền tảng đã tồn tại trước khi kỷ nguyên AI xuất hiện thì vừa là môi trường thúc đẩy sự ra đời và phát triển của AI, vừa chuẩn bị nhận lấy sự tái cấu trúc triệt để từ AI để tạo ra không gian tăng trưởng mới.

Bài viết này là nội dung giá trị chuyên sâu đến từ nhóm nội dung thuộc 《Cơn Sóng Lớn WAVE》, hoan nghênh các bạn theo dõi đa nền tảng.

Giao kết quả

Baidu đã mất ba năm để tái cấu trúc tìm kiếm bằng AI, trong quá trình này, một logic sản phẩm ngày càng trở nên rõ ràng: Khi người dùng sử dụng công cụ tìm kiếm, thực ra họ không chỉ “muốn biết điều gì”, mà là “muốn thực hiện được điều gì”. Vì vậy, trong kỷ nguyên AI, công cụ tìm kiếm cần phải giúp người dùng hiểu vấn đề, hoàn thành nhiệm vụ, và giao kết quả.

Từ quan điểm này, hai cập nhật nổi bật nhất tại AIDAY năm nay đều hướng về một mục tiêu chung — cung cấp cho người dùng “kết quả” cụ thể, khả dụng hơn.

Nâng cấp đầu tiên là công cụ “Wenxin Task Engine 2.0”, đây không chỉ là hỏi đáp, mà đã trở thành một động cơ giao nhiệm vụ đầu cuối thực sự, có thể tự động lập kế hoạch, suy nghĩ và thực thi dựa trên mục tiêu của người dùng, hoàn thành toàn bộ quy trình từ thu thập thông tin, xử lý, đến sáng tạo và giao thành phẩm, toàn bộ hoàn toàn tự động, không cần con người can thiệp.

Từ các kết quả đánh giá công khai cho thấy, bộ máy này đã thể hiện năng lực xử lý nhiệm vụ phức tạp khá mạnh mẽ. Tháng 7 năm nay, Task Engine dẫn đầu danh sách bảng xếp hạng AI agent hướng kỹ thuật trên toàn cầu PinchBench v2 với tỷ lệ thành công tổng hợp 94,6%, và tháng 8 lại đứng đầu đánh giá sản phẩm dòng tôm hùm SuperCLUE với số điểm 97,62.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn cả điểm số đánh giá là, chế độ nhiệm vụ đã định nghĩa lại điểm cuối cùng của công cụ tìm kiếm.

Giờ đây, AI tìm kiếm trả về không chỉ là các dạng trung gian như trang, đường link, mà là tích cực lập kế hoạch, tạo nội dung và giao kết quả.

Nâng cấp thứ hai là hình thức kết quả tìm kiếm “toàn trang tương tác” đầu tiên trên thế giới — thẻ GUI. Khi người dùng đối mặt câu hỏi trừu tượng phức tạp, thay vì chỉ trình bày ảnh và chữ, kết quả tìm kiếm sẽ tích hợp thẻ tri thức cấu trúc, sơ đồ các bước, hoạt hình tương tác thành một trang hoàn chỉnh có thể thao tác trực tiếp.

Ví dụ, khi tìm kiếm “quy luật tạo ảnh của thấu kính lõm”, người dùng không còn phải đọc giải thích khô khan mà được tự tay di chuyển vật thể, quan sát biến đổi vị trí và kích thước ảnh. Khi tìm “phương pháp xả nước tính thể tích”, người dùng có thể điều chỉnh tham số trực tiếp trên trang kết quả để xem trực quan mô phỏng thay đổi của mực nước.

Sự thay đổi hình thức tìm kiếm giúp người dùng chuyển từ “nhìn thấy đáp án” sang “hiểu đáp án”, vì thông tin đã được AI phân tích, tiêu hóa và tổ chức lại, thành phẩm người dùng nhận được có thể sử dụng trực tiếp.

Sự kết hợp giữa trang tương tác và thực hiện nhiệm vụ mang đến thời gian dừng chân dài hơn, mức độ tương tác sâu hơn và xác định nhu cầu người dùng rõ ràng hơn.

Một số liệu đáng chú ý là, tháng 6 năm nay, lượng người dùng hoạt động hàng ngày của Wenxin Assistant tăng 83% so với cùng kỳ năm ngoái, số lượt đối thoại trung bình mỗi ngày tăng hơn gấp đôi. Điều này cho thấy mối quan hệ giữa người dùng và tìm kiếm đang thay đổi. Mọi người không còn đơn thuần gõ từ khóa, xem vài trang web rồi đi, mà đang muốn tập trung đặt nhiều câu hỏi, tương tác lặp lại quanh cùng một vấn đề và để nhiều nhiệm vụ hơn được thực hiện tại cổng tìm kiếm.

Như người phụ trách ứng dụng Baidu APP nói, hơn 20 năm qua, tìm kiếm Baidu luôn rút ngắn khoảng cách giữa người và thông tin, giờ đây còn cần tiếp tục rút ngắn khoảng cách giữa người và sự hiểu, giữa người và giao kết quả.

Càng tái cấu trúc AI sâu, khoảng cách giữa người với sự hiểu và người với kết quả càng ngắn, động lực người dùng thực hiện nhiệm vụ trực tiếp tại ô tìm kiếm cũng càng tăng lên.

Nếu vẫn nhìn nhận AI search bằng khung logic cũ, chắc chắn sẽ đánh giá thấp ý nghĩa của sự thay đổi này.

Logic của search cũ là “từ khóa → link → người dùng tự lọc lựa chọn”, AI search là “ý định → hiểu → tương tác → thực thi → giao kết quả”. Dưới tác động tái cấu trúc của AI, nghiệp vụ tìm kiếm sẽ không còn đóng vai trò là cổng phân phát lưu lượng, mà trở thành cổng hiểu, cổng tương tác và cổng nhiệm vụ.

Suy cho cùng, một ô tìm kiếm có thể trả kết quả của nhiệm vụ phức tạp, làm sao chỉ còn là một ô tìm kiếm thông thường?

Khẳng định giá trị

Mở rộng tầm nhìn ra toàn ngành, chúng ta hãy quan sát thực tiễn của Google để nhìn nhận giá trị thực tế của AI tái cấu trúc tìm kiếm.

Tại hội nghị I/O của Google tháng 5 năm nay, CEO Sundar Pichai của Google công bố công cụ tìm kiếm Google thực hiện đợt cải tổ lớn nhất 25 năm qua, trọng tâm là dùng AI tái tạo toàn diện cổng vào và cách thức tương tác tìm kiếm. Thanh tìm kiếm mới sẽ mở rộng động, hỗ trợ tìm kiếm bằng văn bản, hình ảnh, video, tài liệu thậm chí cả tab Chrome đang mở.

Người dùng còn có thể liên tục đặt câu hỏi trong AI Overviews, hệ thống lưu lại ngữ cảnh hình thành hỏi đáp nhiều lượt gần giống hội thoại.

Đồng thời, Google dự định để agent tìm kiếm thông minh hoạt động 24/7, liên tục quét blog, tin tức, dữ liệu tài chính và cập nhật cho người dùng tùy cài đặt.

Google và Baidu đều đang đi trên một con đường: không tạo ra một cổng AI song song với tìm kiếm, mà là dùng AI tái cấu trúc bản thân việc tìm kiếm.

Con đường này từng bị thị trường nghi vấn, có người lo chatbot AI sẽ thay thế công cụ tìm kiếm — nếu người dùng hỏi ChatGPT trực tiếp, vị thế cổng vào và mô hình thương mại của Google Search liệu có bị suy yếu?

Dữ liệu của Google hiện tại đã chứng minh lo ngại này là sai lầm. Xét về thị phần, theo số liệu tháng 4 năm nay của Bank of America, tỷ trọng thị trường tìm kiếm toàn cầu của Google không những không bị xói mòn mà còn tăng lên 90%.

Xét về lượng truy vấn, báo cáo tài chính quý 1 năm 2026 của Google cho thấy, các truy vấn liên quan AI đóng góp 22% tổng lượng truy vấn tăng thêm, lượng truy vấn tổng thể đạt mức cao kỷ lục. Ông Pichai còn nhấn mạnh trong điện thoại báo cáo tài chính, các tính năng AI đang thúc đẩy mạnh mẽ sự tăng trưởng lượng truy vấn, mỗi tuần các tính năng AI chuyển hàng tỷ lượt click tới các website bên ngoài.

Số liệu của những đối thủ nguyên bản như OpenAI cũng cho thấy sự yếu thế, từ một góc độ khác càng chứng minh giá trị đặc thù của công cụ tìm kiếm.

Một báo cáo nghiên cứu từ Semrush cho thấy, trong các tương tác người dùng ChatGPT, tỷ lệ truy vấn kích hoạt tìm kiếm mạng thời gian thực chỉ chiếm 34,5%, so với mức 46% cuối năm 2024 còn đang giảm. Điều này có nghĩa, phần lớn các tình huống dùng ChatGPT không liên quan tới tra cứu thông tin, những lĩnh vực như trò chuyện, sáng tạo, giải trí mới là sân chơi chính cho nền tảng AI bản địa. Ngay cả các truy vấn dạng tìm kiếm xuất phát từ nền tảng AI bản địa như ChatGPT, tỷ lệ thực sự có thể thương mại hóa lại càng thấp hơn.

Công cụ tìm kiếm thì đối mặt với nhu cầu thông tin rõ ràng, tần suất cao, sát quyết định và giao dịch hơn. So sánh sẽ thấy lợi thế của Google một cách rõ ràng, bởi họ tích lũy dữ liệu tìm kiếm, thói quen người dùng và hệ sinh thái hơn 20 năm, lại kết hợp AI thì giá trị tạo ra lớn hơn rất nhiều một công cụ trò chuyện AI thuần túy — đây cũng chính là lợi thế cạnh tranh của Baidu.

Tuy nhiên, so với Google, Baidu phải đối mặt với sự cạnh tranh đầu vào khốc liệt hơn, các nền tảng video ngắn, mạng xã hội, thương mại điện tử lâu nay nắm giữ lượng lớn nội dung chuyên ngành và thời lượng người dùng, và làn sóng AI tiếp theo cũng đang tranh vị trí “câu hỏi đầu tiên” lẫn “trạm cuối cùng” trong thời đại AI.

Vì thế, tiến trình tái cấu trúc AI search của Baidu sớm hơn Google và cũng có nhiều động thái quyết liệt hơn.

Ngay từ năm ngoái, Baidu đã thực hiện đợt cải tổ “quy mô lớn nhất thập kỷ” với tìm kiếm, nâng cấp ô tìm kiếm thành “ô thông minh”. Đến năm nay, quá trình tái cấu trúc này bước vào giai đoạn then chốt có thể kiểm nghiệm hiệu quả. Dữ liệu người dùng hoạt động hàng ngày của Wenxin Assistant tháng 6 cho thấy xu hướng tăng trưởng AI search của Baidu về cơ bản giống Google: AI không làm suy giảm nhu cầu tìm kiếm, mà đang mở rộng rào cản năng lực đáp ứng nhu cầu của tìm kiếm.

Tạo không gian tăng trưởng

Google đã chứng minh cho thị trường thấy, AI là bộ khuếch đại của ngành tìm kiếm, giá trị thương mại của ông lớn truyền thống càng có nhiều tiềm năng nhờ tích hợp AI.

Baidu cũng đang đi theo lộ trình ấy, trong thị trường Trung Quốc đa dạng ngữ cảnh ứng dụng nhưng cạnh tranh lại phức tạp hơn nhiều.

Ở thị trường Internet Trung Quốc, lõi cạnh tranh nền tảng lâu nay xoay quanh cuộc chiến chiếm giữ sự chú ý và thói quen người dùng, cuối cùng phục vụ mục tiêu thương mại hóa lượt truy cập, vì thế mô hình kiếm tiền của tìm kiếm truyền thống chủ yếu dựa vào quảng cáo và click.

Nhưng khi mục tiêu cuối của AI search chuyển sang giao dịch kết quả và giá trị dịch vụ, mô hình thương mại cũ trong thời đại Internet cũng thay đổi theo. Người dùng chi trả có thể không còn chỉ là một lần click, mà là cả một quy trình sản xuất nội dung hoặc thực hiện nhiệm vụ hoàn chỉnh. Giá trị tạo ra của search cũng sẽ kéo dài vượt giới hạn “phân phối lưu lượng” sang “hoàn thành nhiệm vụ”.

Đây chính là không gian tăng trưởng tương lai cho Baidu AI search, có thể tiếp tục mở rộng sang giáo dục, văn phòng, dịch vụ tri thức, quyết định tiêu dùng, dịch vụ doanh nghiệp và nhiều lĩnh vực hơn nữa. Tìm kiếm càng giống một cổng nhiệm vụ, biên giới thương mại hóa càng sâu rộng, các kịch bản ứng dụng càng phong phú, giá trị không còn bó hẹp trong lưu lượng.

Cơ sở để AI mở rộng không gian tăng trưởng tìm kiếm nằm ở ba khía cạnh: “gene search” của Baidu cung cấp điểm xuất phát không thể thay thế và các ngữ cảnh ứng dụng phong phú; việc liên tục “lặp lại chức năng AI” thúc đẩy tìm kiếm tiến hóa về sản phẩm và trải nghiệm; “Năng lực full-stack từ chip đến cloud đến model” tạo cho Baidu lợi thế cạnh tranh hệ thống xuyên suốt toàn bộ chuỗi công nghệ.

Bộ năng lực này đã phát huy tác dụng trong các kịch bản ứng dụng giá trị cao.

Lấy ví dụ ngành tài chính, tài chính cần xử lý lượng dữ liệu phi cấu trúc lớn và giá trị cao (báo cáo tài chính, nghiên cứu, hồ sơ quản lý, hợp đồng...). Hơn 20 năm tích lũy tri thức tăng cường và công nghệ tìm kiếm giúp mô hình lớn của Baidu có năng lực xử lý hiệu quả tài liệu chuyên môn loại này.

Dựa trên hiểu biết về bối cảnh tài chính, Baidu có thể custom và lặp lại nhanh năng lực AI của mình. Baidu Intelligent Cloud cung cấp hạ tầng full-stack từ điều phối tính toán tới quản lý cluster, thêm chip Kunlun tự nghiên cứu bảo đảm đồng thời đáp ứng nhu cầu concurrency và ổn định cao cho ngành tài chính.

Theo báo cáo của IDC, Baidu Intelligent Cloud đã chiếm 16,6% thị phần, liên tục đứng đầu thị trường nền tảng AI sinh sinh và giải pháp ứng dụng ngành tài chính Trung Quốc năm thứ hai liên tiếp, và phủ sóng 100% các ngân hàng thuộc diện hệ thống quan trọng.

Với người dùng cá nhân, ứng dụng Wenxin Task Engine vào giao dịch định lượng, nghiên cứu đầu tư... giúp các nhiệm vụ vốn cần công cụ chuyên nghiệp và thời gian lớn trước đây được tích hợp thành một cổng duy nhất.

Những kinh nghiệm, công nghệ, giải pháp tích lũy ở ngành tài chính lại tiếp tục được tổng kết và nhân rộng sang chính phủ, công nghiệp, năng lượng và những ngành ứng dụng giá trị cao thông qua nền tảng Baidu Intelligent Cloud.

Điều này tạo thành năng lực Looping tổng thể của “full-stack chip-cloud-model”: 4 tầng chip, cloud, model và ứng dụng agent liên kết tăng cường lẫn nhau, tối ưu quay vòng đa tầng, giúp toàn bộ chuỗi công nghệ tiến hóa và “dùng càng nhiều càng mạnh”.

Năng lực Looping này cũng mở ra không gian tăng trưởng mới cho toàn bộ mảng AI của Baidu, bao gồm cả tìm kiếm.

Ngành kinh doanh AI-driven đã đóng góp một nửa vào doanh thu cốt lõi của Baidu, và tạo ra logic định giá mới cho Baidu trên thị trường vốn.

Quý 2 năm 2026, nhà đầu tư huyền thoại Stanley Druckenmiller lần đầu gia nhập Baidu ADR, các ngân hàng đầu tư hàng đầu như Morgan Stanley, UBS, Merrill Lynch cũng lần lượt tăng tỷ trọng Baidu ADR. Những động thái này từ giới đầu tư đều ám chỉ rằng, giá trị thương mại của Baidu AI upgrade đã chuyển sang giai đoạn hiện thực hóa mạnh mẽ.

Vượt qua các vòng chu kỳ chưa bao giờ là chuyện đặt cược vào một ngọn gió nhất thời, mà phụ thuộc vào cốt lõi nền tảng, sự kiên trì và tiến hóa liên tục. Google hay Baidu đều đồng thời sở hữu cả “gốc rễ tìm kiếm”, vị thế AI tiên phong và năng lực full-stack. Chính vì vậy, trong cuộc đua dài thời đại agent, Baidu và Google vẫn có cơ hội lớn để tiếp tục thành công vượt vòng chu kỳ.