Bộ Tài chính Mỹ khẩn cấp hành động để ổn định thị trường trái phiếu! Quy mô mua lại trái phiếu dài hạn Mỹ ít nhất tăng gấp đôi, lợi suất trái phiếu Mỹ đồng loạt giảm

Theo nhận được từ ứng dụng tài chính Zhichong (智通财经APP), trong bối cảnh lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn dài gần đây tăng lên mức cao trong nhiều năm, Bộ Tài chính Mỹ đã bất ngờ tuyên bố sẽ tăng mạnh quy mô mua lại trái phiếu kỳ hạn dài. Chỉ mới hai tuần trước, sau khi công bố kế hoạch mua lại trái phiếu quý này, vào thứ Tư tuần này Bộ Tài chính Mỹ cho biết sẽ “tăng ít nhất gấp đôi quy mô hoạt động hồi mua hỗ trợ thanh khoản” đối với các trái phiếu kỳ hạn từ 10 đến 30 năm. Bà Yellen, Bộ trưởng Tài chính Mỹ, đã khởi động kế hoạch mua lại trái phiếu từ năm ngoái và xem đó là một phần trong “một bộ công cụ đầy đủ” mà Bộ Tài chính có thể sử dụng khi cần thiết để ứng phó với những biến động bất ổn trên thị trường trái phiếu Mỹ.

Sau khi thông báo được công bố, lợi suất trái phiếu Mỹ ở tất cả các kỳ hạn đồng loạt giảm. Tính đến thời điểm đưa tin, lợi suất kỳ hạn 30 năm đã giảm 9 điểm cơ bản, xuống còn 5,19%; “mỏ neo định giá tài sản toàn cầu” – lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ 10 năm – giảm hơn 6 điểm cơ bản, xuống mức 4,644%.

Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố trong một thông báo: “Việc tăng quy mô hoạt động hồi mua lần này phản ánh mong muốn của Bộ nhằm cung cấp hỗ trợ thanh khoản lớn hơn trong lĩnh vực trái phiếu danh nghĩa kỳ hạn dài. Các thành viên thị trường tiếp tục thể hiện sự quan tâm mạnh mẽ đối với nhóm trái phiếu này, Bộ thường xuyên nhận được số lượng lớn báo giá chất lượng cao trong các hoạt động mua lại trái phiếu kỳ hạn dài, điều này càng chứng minh cho điều đó.”

Ông John Briggs, Giám đốc chiến lược lãi suất Mỹ tại Natixis North America cho biết: “Điểm then chốt chính là thời điểm. Theo quan điểm của tôi, điều này tuyệt đối không phải ngẫu nhiên, vậy nên tín hiệu mà động thái này phát ra còn quan trọng hơn. Nếu lợi suất tăng quá cao, Bộ Tài chính sẽ cố gắng hạn chế điều đó – và giờ chúng ta đã biết được một số điểm quan trọng có thể gây áp lực.”

Thông tin mang tính bước ngoặt này của Bộ Tài chính Mỹ xuất hiện trong bối cảnh làn sóng bán tháo trái phiếu chính phủ dài hạn trên toàn cầu đã khiến tâm lý lo ngại trên thị trường gia tăng. Sáng thứ Ba, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 30 năm đã chạm mức cao nhất kể từ năm 2007, đạt 5,32%, tăng khoảng 46 điểm cơ bản so với cuối tháng 6; lợi suất 10 năm cũng chạm 4,74%, tăng tổng cộng 35 điểm cơ bản từ mùa hè đến nay, áp sát mức cao nhất 18 tháng qua.

Nhiều trái phiếu chính phủ các nước ngoài Mỹ cũng chịu áp lực, lợi suất trái phiếu nhiều quốc gia lên hoặc áp sát đỉnh cao trong nhiều thập kỷ. Trong đó, lợi suất trái phiếu chuẩn 10 năm Đức lập đỉnh 15 năm; lợi suất 10 năm Pháp đạt mức cao nhất kể từ năm 2008; lợi suất 10 năm của Nhật Bản tăng lên 2,941%, vượt ngưỡng cao nhất 30 năm lập từ mùa xuân năm nay. Lợi suất trái phiếu các kỳ hạn tại Anh, Ý, Thụy Sỹ, Canada cũng tăng vọt mạnh mẽ.

Mặc dù thị trường trái phiếu mỗi nước đều bị tác động bởi các yếu tố nội tại, nhưng các lực lượng cấu trúc thúc đẩy lợi suất tăng cao lại mang tính toàn cầu. Một mặt, thị trường lo ngại trật tự thế giới phân cực ngày càng tăng sẽ khiến các nền kinh tế dễ bị tác động bởi cú sốc nguồn cung, áp lực lạm phát tiếp tục hiện hữu; mặt khác, các chủ sở hữu trái phiếu lo ngại các chính phủ khó kiểm soát chi tiêu tài khóa, buộc lãi suất phải duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn.

Trong “cơn bão” này, nổi bật nhất chính là trái phiếu kho bạc Mỹ. Trước bối cảnh kỳ vọng Fed tăng lãi suất gần đây đã dịu lại, lý do chính khiến trái phiếu kỳ hạn dài của Mỹ vẫn bị bán tháo là do phí bù rủi ro. Việc nắm giữ trái phiếu Mỹ kỳ hạn dài đồng nghĩa với việc phải đối mặt với những rủi ro về nguồn cung tài khóa, lạm phát biến động và bất ổn chính sách, do đó mức bồi thường mà nhà đầu tư yêu cầu đã tăng lên rõ rệt. Ngoài ra, sự không chắc chắn trong thông điệp chính sách của Fed cũng được xem là một nhân tố mới làm tăng phí bù rủi ro đối với trái phiếu kỳ hạn dài của Mỹ; các ông lớn công nghệ chuyển sang thị trường trái phiếu để tìm kiếm vốn cũng khiến một phần nhu cầu đối với trái phiếu Mỹ bị chuyển dịch.

Ông Dan Coatsworth, Giám đốc thị trường của công ty AJ Bell, đã phát biểu vào thứ Ba rằng những nỗ lực chấm dứt chiến tranh liên tiếp thất bại, các nhà đầu tư hiện quan ngại nhất là rủi ro lạm phát và khả năng tăng lãi suất tiềm ẩn. Tuy nhiên, ông bổ sung: “Lợi suất tăng lên ở trái phiếu kỳ hạn dài không chỉ do yếu tố tăng lãi suất và dự báo lạm phát. Nó còn phản ánh nỗi lo ngại thị trường về quy mô vay nợ của chính phủ đang quá cao, nhà đầu tư đòi hỏi mức bồi thường cao hơn mới chịu nắm giữ trái phiếu kỳ hạn dài.”

Nhà phân tích Jim Reid của Deutsche Bank chỉ ra, sự sụt giảm trên thị trường trái phiếu những ngày gần đây không xuất phát từ một sự kiện đơn lẻ nào, “nhưng khi không có dấu hiệu đạt thỏa thuận giữa Mỹ và Iran, nhà đầu tư bắt đầu dự phòng kịch bản eo biển Hormuz bị phong tỏa kéo dài hơn nữa. Thị trường kỳ vọng giá dầu sẽ duy trì ở mức cao lâu hơn. Việc lo ngại eo biển Hormuz bị phong tỏa kéo dài càng gia tăng, gây áp lực lên thị trường thu nhập cố định, đặc biệt là trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài bị tác động rõ nhất.”

Trong khi đó, các nhà giao dịch cũng đang chuẩn bị cho phiên đấu giá trái phiếu kho bạc Mỹ mới kỳ hạn 20 năm với quy mô 16 tỷ USD. Vào thứ Tư theo giờ địa phương, Bộ Tài chính Mỹ sẽ phát hành 20 tỷ USD trái phiếu kho bạc kỳ hạn 20 năm, trong đó khoảng 16 tỷ USD là phiên phát hành mới dành cho nhà đầu tư.

Do lợi suất trái phiếu dài hạn Mỹ gần đây không ngừng tăng, cuộc đấu giá này đang trở thành cửa sổ quan sát quan trọng về mức độ chịu đựng tình hình tài chính và nguồn cung nợ của Mỹ từ phía các nhà đầu tư. Vấn đề trọng tâm mà thị trường quan tâm là trong bối cảnh nhu cầu vay của chính phủ Mỹ tiếp tục gia tăng, liệu mức lãi suất phải trả bao nhiêu mới có thể tiếp tục thu hút vốn toàn cầu mua vào trái phiếu kho bạc Mỹ. Trong tuần qua, thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ đã phát đi tín hiệu rõ rệt – lợi suất trúng thầu trái phiếu kho bạc 10 năm đạt 4,683%, cao nhất trong vòng 19 năm; lợi suất trúng thầu trái phiếu kỳ hạn 30 năm đạt 5,216%, cao nhất trong 25 năm qua.