Dự án đầu tư đầu tiên vào Mỹ có thay đổi? Tin đồn Mỹ gây áp lực lên Samsung và SK Hynix xây dựng nhà máy bộ nhớ tại Mỹ, Hàn Quốc lập tức bác bỏ nhưng từ chối tiết lộ chi tiết.

Ứng dụng Jinse Finance vừa nhận được thông tin, Phủ Tổng thống Hàn Quốc (Cheong Wa Dae) mới đây đã phủ nhận một bản tin từ truyền thông địa phương cho rằng chính phủ đang thảo luận với Mỹ về việc chọn dự án bán dẫn làm dự án đầu tư đầu tiên trong cam kết đầu tư 350 tỷ USD vào Mỹ. Cheong Wa Dae cho biết trong một tuyên bố qua tin nhắn rằng thông tin hai nước đang thảo luận đưa bán dẫn làm dự án đầu tư chiến lược đầu tiên là “không chính xác”, nhưng từ chối cung cấp thêm chi tiết về các cuộc đàm phán xung quanh cam kết đầu tư giữa Hàn Quốc và Mỹ.

Được biết, trước đó có nguồn tin dẫn lời một quan chức giấu tên trong đảng cầm quyền cho rằng phía Mỹ đã yêu cầu Hàn Quốc ưu tiên đầu tư vào các cơ sở sản xuất chip nhớ tại Mỹ, khiến dự án đầu tư đầu tiên vào Mỹ vốn dự kiến được công bố vào cuối tháng này của Seoul đứng trước nguy cơ bị trì hoãn.

Bản tin cũng cho biết yêu cầu này của Mỹ là chủ đề trọng tâm trong cuộc họp thương mại kín tại Cheong Wa Dae ngày 13/8. Trước đó, Hàn Quốc luôn ưu tiên lĩnh vực năng lượng là dự án đầu tư quan trọng đầu tiên vào Mỹ, nhưng Mỹ đột ngột thay đổi thứ tự ưu tiên và đưa ra thêm nhiều yêu cầu, làm thay đổi cục diện đàm phán.

Phần lớn các quan chức tham dự đều cho rằng việc đầu tư vào cơ sở sản xuất chip nhớ tại Mỹ là không thực tế. Lý do chính là Samsung Electronics (SSNLF.US) và SK Hynix (SKHY.US) đã công bố kế hoạch đầu tư khoảng 800 nghìn tỷ won (tương đương 580 tỷ USD) để xây dựng nhà máy chip và trung tâm dữ liệu tại vùng Honam ở miền Nam Hàn Quốc; nếu tiếp tục đầu tư quy mô lớn vào lĩnh vực chip nhớ tại Mỹ, điều này có thể phân tán nguồn lực đầu tư của doanh nghiệp và ảnh hưởng đến quá trình xây dựng cụm công nghiệp bán dẫn và hệ sinh thái trong nước. Một nguồn tin cho biết: “Chip nhớ là ngành công nghiệp chiến lược của Hàn Quốc, nhất thiết phải xem xét đồng bộ với các cụm công nghiệp và hệ sinh thái bán dẫn trong nước.”

Thời điểm phía Mỹ chính thức đưa ra yêu cầu này cũng khá nhạy cảm. Cuối tháng 6, Chính phủ Hàn Quốc vừa công bố kế hoạch đầu tư quy mô lớn của Samsung Electronics và SK Hynix tại vùng Honam; đến ngày 9/7, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick công khai nêu đích danh hai công ty này và hy vọng “đưa họ sang Mỹ xây dựng nhà máy sản xuất”. Trưởng ban chính sách Cheong Wa Dae, Kim Yong-beom, sau đó đã phản hồi trên mạng xã hội rằng “việc mở rộng năng lực sản xuất wafer của Đại Hàn Dân Quốc là dự án quốc gia”. Sau đó, vấn đề chip nhớ chuyển từ đối đầu công khai sang đàm phán hậu trường.

Trong bối cảnh này, Bộ trưởng Công nghiệp, Thương mại và Năng lượng Hàn Quốc Kim Jung-kwan ngày 16 đã khẩn trương lên đường sang Mỹ, chỉ ba tuần sau lần thăm trước đó. Ông Kim cho biết tại Washington rằng Hàn Quốc vẫn mong muốn công bố dự án đầu tư vào khoảng cuối tháng 8 đến đầu tháng 9, tuy nhiên khi các cuộc đàm phán bước vào giai đoạn cuối, đã xuất hiện hàng loạt vấn đề thực tế cụ thể. Giới ngoại giao phân tích điều này phản ánh hai bên vẫn còn bất đồng về lựa chọn dự án, quy mô đầu tư và các điều kiện liên quan.

Điều khiến Hàn Quốc lo ngại hơn nữa là việc chậm công bố đầu tư lại dấy lên sức ép về thuế quan từ phía Mỹ. Một nguồn tin tiết lộ, phía Mỹ đã một lần nữa đề cập khả năng khôi phục mức thuế cao hơn đối với các mặt hàng như ô tô Hàn Quốc. Tháng 1 năm nay, cựu Tổng thống Trump từng lấy lý do việc xử lý chậm trễ luật đầu tư đặc biệt đối với Mỹ để đe dọa tăng thuế nhập khẩu ô tô Hàn Quốc từ 15% lên 25%; đến tháng 3, sau khi dự luật được thông qua thì sức ép tạm thời dịu xuống. Hiện tại, do dự án đầu tư số một vẫn chưa được quyết định, sự bất mãn từ phía Mỹ lại tăng cao.

Sức ép cũng có dấu hiệu lan sang lĩnh vực hợp tác an ninh. Những cuộc đàm phán tiếp theo về việc đưa vào công nghệ tàu ngầm hạt nhân và sửa đổi thỏa thuận năng lượng nguyên tử giữa Hàn Quốc và Mỹ, sau cuộc họp đầu tiên tại Seoul hồi tháng 6, thì đến nay cuộc họp lần thứ hai dự kiến tổ chức tại Washington vào tháng 7 vẫn chưa thể diễn ra. Một lãnh đạo cấp cao đảng cầm quyền lo ngại: “Các vấn đề thương mại đang ảnh hưởng đến đàm phán an ninh”, và nếu Mỹ lấy hợp tác an ninh ra gây sức ép thì cục diện sẽ càng phức tạp hơn.

Theo các nhà phân tích, Hàn Quốc hiện đang lâm vào thế tiến thoái lưỡng nan: một mặt muốn nhanh chóng công bố dự án đầu tư đầu tiên vào Mỹ nhằm thể hiện thiện chí, cải thiện tổng thể mối quan hệ hai nước; mặt khác, Mỹ liên tục đưa ra các yêu cầu bổ sung, khiến cả phân tích hợp lý về mặt kinh doanh lẫn áp lực bảo vệ ngành công nghiệp nội địa đều tăng lên. Nếu xử lý không khéo, không chỉ đàm phán đầu tư vào Mỹ có thể rơi vào thế giằng co mà hợp tác kinh tế-thương mại và an ninh Hàn-Mỹ cũng có thể bị ảnh hưởng dây chuyền.