Nhà chiến lược cảnh báo: Gamma cực kỳ bất ổn! Chứng khoán Mỹ với "mức độ tương quan cực thấp" đang đối mặt với nguy cơ biến động mạnh

Thị trường chứng khoán Mỹ năm nay thể hiện một xu hướng tương quan thấp hiếm hoi, nhưng vẻ bình lặng này đang đối mặt với những cú sốc tiềm ẩn.

Chuyên gia chiến lược vĩ mô Simon White của Bloomberg cảnh báo, biến động bất thường của Gamma hiện tại đang làm suy yếu khả năng kiềm chế biến động thị trường của các nhà giao dịch quyền chọn. Khi Gamma bất ngờ chuyển sang âm, mức độ tương quan của cổ phiếu có thể tăng mạnh và đưa thị trường vào trạng thái biến động cao hơn.

Hiện tại, chỉ số S&P 500 chỉ còn chưa tới 1% so với mức đỉnh gần đây, ở cấp độ chỉ số thì thị trường vẫn khá yên ắng. Tuy nhiên, trong tháng qua, phong cách thị trường đã âm thầm chuyển đổi: dòng tiền dịch chuyển từ các nhóm dẫn dắt trước đó như bán dẫn sang các nhóm vốn trì trệ như SaaS, làm cho mức độ phân tán giữa các cổ phiếu và nhóm ngành thu hẹp rõ rệt.

Bề ngoài, điều này chỉ là một vòng luân chuyển bình thường của thị trường, nhưng đằng sau lại cho thấy cấu trúc thị trường vốn hỗ trợ cho mức độ tương quan thấp đang bắt đầu thay đổi.

Tương quan thấp đang lung lay, Gamma có thể trở thành “công tắc” biến động

Năm nay, mức độ tương quan của cổ phiếu Mỹ ở mức thấp lịch sử, lý do lớn là một số cổ phiếu siêu vốn hóa chi phối diễn biến chỉ số, đồng thời xu hướng AI lại thúc đẩy mạnh mẽ biến động của từng cổ phiếu, khiến biến động cổ phiếu vượt xa so với chỉ số chung. Hiệu suất cổ phiếu phân hoá mạnh đã kéo giảm mức độ tương quan giữa các mã.

Tuy nhiên, cục diện này không ổn định. Khi dòng tiền rời khỏi nhóm hưởng lợi chính từ AI như bán dẫn và chuyển sang các nhóm từng trì trệ như SaaS, mức phân tán của thị trường đã nhanh chóng thu hẹp lại. Dù ở cấp độ chỉ số biến động chưa rõ rệt, nhưng sự phân hoá giữa các nhóm ngành đang giảm dần, khiến nền tảng của môi trường tương quan thấp trở nên mong manh hơn.

Điều thực sự đáng chú ý là Gamma. Khi Gamma dương, các nhà giao dịch quyền chọn thường mua vào khi thị trường giảm và bán ra khi thị trường tăng, hoạt động phòng ngừa rủi ro này có thể hấp thụ một phần biến động thị trường; còn khi Gamma chuyển sang âm, hướng phòng ngừa sẽ đảo ngược, các nhà giao dịch có thể bán ra khi thị trường giảm và mua vào khi thị trường tăng, từ đó khuếch đại thêm diễn biến thị trường.

Hiện tại, Gamma ở thị trường vẫn dương và tương đối cao, nhưng White chỉ ra rằng, mức biến động của Gamma năm nay đặc biệt vượt trội, chỉ đứng sau giai đoạn sau đại dịch từ 2020 đến 2022.

Điều này đồng nghĩa với việc, sự ổn định hiện tại của thị trường không có nghĩa là rủi ro thấp. Ngược lại, chỉ cần cấu trúc vị thế quyền chọn thay đổi, Gamma có thể chuyển rất nhanh từ lực lượng ổn định thị trường thành yếu tố khuếch đại biến động, đẩy thị trường chuyển từ trạng thái biến động thấp, tương quan thấp sang biến động mạnh chỉ trong thời gian ngắn.

Điều chỉnh 3% đến 4% có thể thành phép thử áp lực

Tăng tương quan không chỉ xuất hiện khi thị trường giảm. White chỉ ra rằng, trong lịch sử cũng từng xảy ra trường hợp thị trường tăng, Gamma âm và mức độ tương quan đồng thời tăng mạnh, dẫu khá hiếm gặp.

Vì vậy, điều thực sự cần cảnh giác hiện nay không phải là hướng đi của thị trường mà là cấu trúc tương quan thấp có thể đột ngột mất hiệu lực.

Trong bối cảnh hiện nay, chi phí phòng hộ rủi ro giảm sâu bất thường, trong khi phía dưới thị trường lại tập trung nhiều cơ chế bán ra mang tính cơ học. Nếu thị trường điều chỉnh 3% đến 4%, việc Gamma chuyển âm nhanh chóng có thể khuếch đại thêm áp lực phòng ngừa rủi ro, khiến một đợt điều chỉnh nhẹ trở thành biến động dữ dội hơn của thị trường.

Nói cách khác, chỉ số S&P 500 chỉ cách đỉnh chưa đầy 1% không có nghĩa là thị trường không có rủi ro. Nguy cơ thực sự có thể đang tiềm ẩn dưới bề mặt bình lặng của chỉ số: một khi chiếc “công tắc biến động” Gamma được kích hoạt, thị trường chứng khoán Mỹ với mức tương quan thấp hiện tại có thể còn mong manh hơn nhiều so với vẻ ngoài.