Lạm phát "chip AI" lan rộng nền kinh tế Anh

Sự thiếu hụt chip do AI thúc đẩy đang trở thành một biến số mới cho lạm phát tại Anh.

Dữ liệu CPI tháng 7 của Anh sắp được công bố dự kiến sẽ phá vỡ xu hướng giảm lạm phát liên tục suốt bốn tháng trước đó. Theo khảo sát của Bloomberg với các nhà kinh tế, con số dự báo trung vị là tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước — phía sau con số này, ngoài sự tăng vọt theo mùa của hóa đơn năng lượng, còn có một động lực mới: sự thiếu hụt chip nhớ do AI gây ra đang âm thầm làm giá điện thoại, máy tính xách tay và máy chơi game tăng lên.

Hiện tượng này được gọi là "lạm phát chip" (chipflation). Lý do không phức tạp: hạ tầng AI toàn cầu mở rộng nhanh chóng đã tiêu thụ rất nhiều chip nhớ vốn cung cấp cho sản phẩm điện tử tiêu dùng, mất cân bằng cung cầu đẩy giá chip lên cao, cuối cùng truyền sang giá bán lẻ.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7/2026 của Anh sẽ được công bố vào lúc 7:00 sáng ngày 19/8/2026 (Thứ Tư, giờ mùa hè Anh).

Áp lực kép bủa vây, lạm phát lại tăng

Lạm phát ở Anh từ đầu năm đến nay diễn ra theo hai xu hướng rõ ràng: áp lực chi phí trong nước tiếp tục giảm, nhưng cú sốc từ bên ngoài không ngừng gây áp lực ngược.

Năng lượng là biến số bên ngoài trực tiếp nhất. Theo phân tích của các chuyên gia Bloomberg Dan Hanson, Ana Andrade và Matt Bunny, động lực chính khiến CPI tháng 7 bật tăng là do Ofgem — cơ quan quản lý năng lượng Anh — điều chỉnh lại trần giá điện hàng quý dẫn đến hóa đơn năng lượng hộ gia đình tăng mạnh. Đồng thời, chiến tranh ở Iran đẩy chi phí nhiên liệu máy bay lên cao, kéo giá vé máy bay tăng theo.

Sự thiếu hụt chip AI là biến số mới xuất hiện. Ngân hàng Trung ương Anh đã cảnh báo rằng việc mở rộng nhanh chóng năng suất AI đang thúc đẩy giá chip nhớ, loại chip này được sử dụng rộng rãi trong điện thoại, máy tính xách tay và máy chơi game. Theo dữ liệu tháng 7 của British Retail Consortium, chi phí chip tăng đã bắt đầu truyền sang giá các sản phẩm điện tử bán lẻ.

Cụ thể, Apple đã tuyên bố tăng giá máy tính xách tay và máy tính bảng, Xbox cũng đã điều chỉnh giá. Điều này đồng nghĩa rằng áp lực chi phí do AI tạo ra có thể trở thành yếu tố kéo dài cho lạm phát hàng hóa cốt lõi trong các tháng tới.

Ngân hàng Trung ương Anh: cửa sổ giảm lãi suất thu hẹp

Lạm phát tăng trở lại khiến tình thế của Ngân hàng Trung ương Anh thêm khó khăn.

Trong cuộc họp chính sách tiền tệ vừa qua, ba ủy viên đã bỏ phiếu ủng hộ tăng lãi suất, trong đó có Huw Pill — nhà kinh tế trưởng của Ngân hàng Trung ương Anh. Sau đó, kinh tế Anh đã bất ngờ tăng trưởng trong tháng 6 — một phần nhờ thời tiết nắng nóng và hiệu ứng World Cup — Pill lập tức củng cố thêm quan điểm diều hâu của mình.

Về dữ liệu, báo cáo việc làm công bố vào thứ Năm dự kiến cho thấy tốc độ tăng lương (đã loại trừ tiền thưởng) duy trì ở mức 3,4%, tỷ lệ thất nghiệp giảm nhẹ xuống 4,8%. Điều này cho thấy thị trường lao động đang dần ổn định, nhưng đối với các nhà hoạch định chính sách, thử thách thật sự là kết quả đàm phán lương năm 2027 — những tín hiệu liên quan sẽ xuất hiện muộn hơn trong năm nay.

Ngân hàng Trung ương Anh dự báo lạm phát sẽ tiếp tục tăng trong nửa cuối năm 2026. Trong bối cảnh nền kinh tế còn sức bền và các cú sốc bên ngoài vẫn hiện hữu, dư địa giảm lãi suất đang thu hẹp lại.

Lạm phát AI: lan tỏa từ trung tâm dữ liệu đến giỏ mua hàng

Lưu ý rằng ảnh hưởng của AI đến lạm phát có lộ trình hoàn toàn khác với các chu kỳ công nghệ trước đây.

Trước đây, tiến bộ công nghệ thường làm giảm giá hàng tiêu dùng. Tuy nhiên, trong cuộc chạy đua AI lần này, nhu cầu về sức mạnh xử lý đã vượt quá tốc độ mở rộng ở phía cung ứng. Sự thiếu hụt chip nhớ lan từ trung tâm dữ liệu sang chuỗi cung ứng đồ điện tử tiêu dùng và cuối cùng ảnh hưởng đến giỏ mua hàng của người tiêu dùng phổ thông.

Việc Apple và Microsoft tăng giá Xbox chỉ là điểm cuối thấy rõ của chuỗi truyền dẫn này. Điều khiến Ngân hàng Trung ương Anh lo lắng là khi đầu tư AI tiếp tục tăng tốc, áp lực này có thể không chỉ là tạm thời mà còn để lại dấu ấn dai dẳng trong lạm phát hàng hóa cốt lõi.