Sự can thiệp chung của Mỹ và Nhật: Đồng yên tăng vọt 3,5% liệu có chỉ là hiện tượng nhất thời?

Trong phiên giao dịch tại New York vào ngày 30 tháng 7, tỷ giá đồng Yên đã tăng mạnh trong vòng một giờ từ mức trên 162.8, một thời điểm gần chạm mốc 158, với mức tăng tối đa trong phiên lên đến 3,3%, đánh dấu mức tăng lớn nhất trong một ngày kể từ tháng 12 năm 2023. Đặc điểm biến động này, diễn ra mạnh mẽ và tập trung, hoàn toàn phù hợp với phương thức can thiệp trực tiếp vào thị trường mà giới chức Nhật Bản từng áp dụng trong lịch sử. Quy mô can thiệp lần này có thể lên tới 8,45 nghìn tỷ Yên (khoảng 52,8 tỷ USD), rất có thể là hành động can thiệp ngoại hối lớn nhất trong một ngày của Nhật Bản từ trước đến nay.

Điều khác biệt so với trước đây là hành động này không chỉ đến từ phía Nhật Bản mà còn có sự can thiệp sâu từ Hoa Kỳ. Khi hiệu quả can thiệp của Nhật có dấu hiệu suy giảm (phe bán đồng Yên lại xây dựng vị thế và tỷ giá đồng Yên giảm về mức gần 161), ngày 31 tháng 7, Bộ Tài chính Hoa Kỳ thông qua New York Fed trước tiên thực hiện định giá tỷ giá EUR/JPY, sau đó bán EUR và mua Yên, thực hiện can thiệp thực tế vào Yên. Đây là lần đầu tiên trong gần 30 năm mà Nhật Bản và Mỹ phối hợp hành động để hỗ trợ tỷ giá đồng Yên.

Để đảm bảo hiệu quả can thiệp tiếp tục được duy trì, phía Nhật tiếp tục can thiệp mua Yên trong phiên giao dịch tại New York ngày 31 tháng 7, đưa tỷ giá Yên lại dưới mức 158. Tuy nhiên, xét về khối lượng giao dịch hợp đồng tương lai đồng Yên, quy mô đã giảm mạnh so với ngày trước đó.

Bối cảnh quan trọng của lần hành động phối hợp giữa Mỹ và Nhật này gồm: Một mặt, giới chức Nhật Bản đã phải đối mặt với áp lực giảm giá đồng Yên kéo dài. Trước đó, Yên từng giảm xuống mức 163,99, thấp nhất trong gần 40 năm qua và thị trường liên tục tập trung vào giao dịch bán Yên; mặt khác, phía Mỹ phát ra tín hiệu phối hợp, New York Fed nhận ủy quyền của Bộ Tài chính Hoa Kỳ, sau tháng Một lại tiếp tục thực hiện định giá tỷ giá, thường được coi là tín hiệu tiền đề cho việc Mỹ chuẩn bị can thiệp trực tiếp vào thị trường ngoại hối. Bộ trưởng Tài chính Besant cũng công khai khẳng định đồng Yên bị đánh giá thấp nghiêm trọng.

Đồng thời, thời điểm can thiệp lần này cũng rất quan trọng. Đúng lúc Fed phát đi tín hiệu ôn hòa và dữ liệu PCE tháng 6 của Mỹ (giảm 0,1% so với tháng trước, lần đầu tiên giảm kể từ năm 2020) cho thấy áp lực lạm phát tiếp tục giảm, đồng USD tự thân đang trong trạng thái yếu, tạo ra một cửa sổ thuận lợi cho giới chức Nhật tận dụng thời cơ.

Ngoài ra, vị thế bán ròng đồng Yên vẫn ở mức cực kỳ cao. Tính đến ngày 28 tháng 7, các quỹ phòng hộ đang nắm giữ 124.575 hợp đồng bán Yên, mức gần cao nhất kể từ năm 2007. Đợt can thiệp này đã kích hoạt chuỗi lệnh cắt lỗ tự động và đóng vị thế bán, làm tăng mạnh hiệu quả ngắn hạn của can thiệp. Chuỗi tín hiệu này cho thấy đây là lần đầu tiên Mỹ và Nhật hình thành mức độ phối hợp chính sách mạnh mẽ trong can thiệp tỷ giá.

Hiệu quả ngắn hạn rõ rệt, liệu sự phối hợp Mỹ-Nhật có thay đổi logic can thiệp?

Xét về ảnh hưởng đến thị trường trong ngắn hạn, đợt can thiệp phối hợp lần này mang lại hiệu quả rõ rệt. Việc phía Mỹ tham gia trực tiếp đã phá vỡ hoàn toàn dự đoán trước đó của thị trường rằng "Mỹ chỉ cung cấp định giá tỷ giá và hỗ trợ về mặt đạo lý", tạo ra uy thế can thiệp phối hợp mạnh mẽ.