Sản lượng tiêu thụ hàng ngày phục hồi, lượng tồn kho giảm, giá than trở lại mức 800 – liệu các tín hiệu mùa cao điểm của ngành than đã xuất hiện chưa?

Giá than nhiệt điện suy yếu hơn kỳ vọng từ tháng 6, nguyên nhân chủ yếu không phải do cung ứng đảo chiều mà là sự lệch pha mang tính giai đoạn do nhiệt độ cao đến muộn, thủy điện hoạt động mạnh và than nhập khẩu phân tán thị trường—giá than nhiệt điện 5500 kcal tại cảng Bắc giảm từ 863 NDT/tấn xuống còn 792 NDT/tấn, đến ngày 13/7 đã trở lại mức 800 NDT/tấn. Bước vào giữa tháng 7, lượng tiêu thụ hàng ngày tăng, lượng hàng cập cảng giảm, tồn kho bắt đầu giảm dần, giá than đang chuyển từ “điều chỉnh do kỳ vọng” sang “xác minh thực tế cung cầu”.

I. Điều gì đã xảy ra? – Cao điểm mùa vụ đến muộn, giá than trải qua một lần “giải tỏa kỳ vọng”

1. Nhiệt độ cao và nhu cầu điện than không được thực hiện như dự kiến là nguyên nhân chính khiến giá than tháng 6 thấp hơn kỳ vọng:

Từ đầu tháng 6, giá than nhiệt điện 5500 kcal tại cảng Bắc giảm từ khoảng 863 NDT/tấn xuống 792 NDT/tấn vào ngày 10/7. Đợt điều chỉnh này tưởng chừng đi ngược lại quy luật cao điểm tiêu thụ điện mùa hè truyền thống, thực chất bắt nguồn từ việc thị trường trước đó đã định giá quá cao cho kỳ vọng “nguồn cung thắt chặt sau sự cố + nhu cầu cao điểm bùng nổ”, nhưng nhu cầu thực tế lại chưa đến như dự kiến.

Nguồn áp lực trực tiếp từ phía nhu cầu là thời tiết. Trong nửa cuối tháng 6, mưa nhiều ở cả miền Nam và miền Bắc, nhiệt độ nói chung mát mẻ khiến cao điểm phụ tải điện đến muộn hơn kỳ vọng thị trường; đồng thời, sản lượng thủy điện nửa đầu năm khá tốt khiến một phần nhu cầu điện được hấp thụ bởi thủy điện, tốc độ tăng trưởng sản lượng điện than và tiêu thụ than của các nhà máy điện bị chèn ép. Trong bối cảnh tồn kho của nhà máy điện vẫn ở mức tương đối dồi dào, các nhà máy chủ yếu ưu tiên tiêu thụ than dài hạn và quan sát diễn biến thị trường giao ngay, nhu cầu than thị trường chưa thực sự bùng nổ liên tục.

Yếu tố thứ hai là than nhập khẩu giai đoạn này lại giành được lợi thế về giá. Giá dầu quốc tế và chi phí vận chuyển biển tháng 6 giảm, thương nhân than nước ngoài đẩy mạnh bán hàng giao ngay, giá báo than nhập khẩu giảm; trong bối cảnh giá than nội địa tại cảng vẫn ở mức cao, giá thành than nhập khẩu về tới cảng lại hấp dẫn hơn, một số nhà máy điện ven biển và thương nhân chuyển sang sử dụng than nhập, tiếp tục làm suy yếu nhu cầu mua than nội địa trong nước. Nói cách khác, tháng 6 không phải là nhu cầu than sụp đổ tuyệt đối, mà là nhu cầu điện than thấp hơn kỳ vọng mùa vụ, sự phân tán của than nhập và áp lực tồn kho xuất hiện đồng thời, khiến giá than thị trường nội địa chịu áp lực bán ra tập trung.

2. Giá chưa phục hồi rõ rệt, nhưng cả phía cung và cầu đều đã xuất hiện tín hiệu ổn định:

Dữ liệu mới nhất bắt đầu cho thấy, đà giảm giá than đang chậm lại đáng kể. Tiêu thụ điện hàng ngày của các nhà máy điện tại 8 tỉnh ven biển đã tăng lên 2,08 triệu tấn (UTC+8), tăng 102.000 tấn so với tuần trước, tức tăng 5,16%; mặc dù tồn kho nhà máy điện vẫn tăng khoảng 290.000 tấn, nhưng số ngày sử dụng tồn kho giảm 0,8 ngày còn 18,6 ngày, cho thấy tốc độ tăng nhu cầu đã vượt tốc độ tăng tồn kho. Ngày 13/7, giá than nhiệt điện Q5500 tại cảng Tần Hoàng Đảo đã nhích nhẹ lên 800 NDT/tấn (UTC+8).

……