Thị trường trái phiếu vỡ nợ sẽ kích hoạt cơn sóng thần tài chính tiếp theo? Gã “gấu lớn” Phố Wall Peter Schiff cảnh báo: Áp lực trái phiếu Mỹ gia tăng, thị trường chứng khoán và crypto có thể sẽ bị “tắm máu”

Theo TinTức Tài chính thông minh, trong bối cảnh nhà đầu tư toàn cầu đang căng thẳng theo dõi biến động mạnh của các tài sản rủi ro, nhà kinh tế học nổi tiếng bi quan Peter Schiff mới đây đã lên tiếng cảnh báo gay gắt: Cơn sóng thần tài chính tiếp theo quét qua thế giới sẽ không khởi phát từ sự hỗn loạn của thị trường tiền mã hóa, mà lại đến từ thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ tưởng chừng tĩnh lặng.

Nhà đầu tư nổi tiếng với quan điểm luôn ủng hộ vàng này thẳng thắn cho rằng trong podcast mới nhất của mình rằng, sự sụp đổ của thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ có thể kích hoạt hiệu ứng dây chuyền lan sang thị trường chứng khoán, bất động sản và thậm chí là tiền mã hóa. Ông dự đoán, khi các loại tài sản rủi ro cùng đồng loạt điều chỉnh, nhà đầu tư sẽ rời bỏ các lĩnh vực đó và chuyển sang vàng để trú ẩn an toàn.

Sự sụp đổ thực sự sẽ bắt đầu từ thị trường trái phiếu

Schiff cảnh báo rằng thị trường trái phiếu đang bắt đầu xuất hiện các vết nứt. Hiện tại lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm duy trì quanh mức 4,57%, còn lợi suất kỳ hạn 30 năm đã vượt ngưỡng 5%. Theo ông, đây mới chỉ là sự khởi đầu và cả hai đều có động lực để tăng mạnh hơn nữa.

“Lợi suất tăng sẽ khiến chi phí vay vốn đồng loạt leo thang,” Schiff chỉ ra, kéo theo hệ quả trực tiếp là gây áp lực lên định giá cổ phiếu và khiến cuộc khủng hoảng khả năng chi trả nhà ở vốn đã nghiêm trọng càng trầm trọng hơn. Theo khảo sát hàng tuần mới nhất của Freddie Mac, lãi suất trung bình đối với khoản vay thế chấp cố định kỳ hạn 30 năm tại Mỹ đã lên tới 6,49%, đẩy nhiều người mua nhà tiềm năng ra khỏi thị trường.

Ông tiếp tục phân tích rằng nếu bất động sản lao dốc sâu, Fed sẽ buộc phải vào cuộc giải cứu, và giải pháp đó đồng nghĩa với một chu kỳ phát hành tiền mới và áp lực lạm phát tăng cao hơn nữa.

Dấu hiệu nguy hiểm từ phía Đông: Tác động dây chuyền từ việc lợi suất trái phiếu Nhật Bản tăng vọt

Lo ngại của Schiff về trái phiếu kho bạc Mỹ không phải là tiếng nói đơn lẻ. Roger Montgomery thuộc Montgomery Investment Management cũng đưa ra cảnh báo tương tự, cho rằng thị trường cổ phiếu và trái phiếu Mỹ đang trên hành trình va chạm cực kỳ nguy hiểm.

Trong bối cảnh lạm phát dai dẳng, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm đã vượt lên trên lãi suất liên bang – một tín hiệu kỹ thuật suốt ba mươi năm qua luôn dự báo chính xác các đợt tăng lãi suất của Fed. “Fed gần như bị dồn vào chân tường, nếu chần chừ không tăng lãi suất, trái phiếu sẽ bị bán tháo mạnh hơn nữa vì tụt hậu quá xa đường cong lạm phát,” Montgomery nhấn mạnh.

Tuy nhiên, biến số có khả năng phá vỡ thế cân bằng mong manh này lại đến từ Nhật Bản. Gần đây, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm đã có lúc vượt mốc 2,9%, đạt mức cao nhất hơn ba thập kỷ, đồng thời chuỗi bán tháo kéo dài chín phiên liên tiếp, ghi nhận chuỗi giảm sâu nhất trong gần hai mươi năm trở lại đây. Tuy mức lợi suất 2,9% vẫn thấp xa so với 4,57% của trái phiếu Mỹ, nhưng với quy mô là thị trường trái phiếu lớn thứ ba thế giới, thay đổi cấu trúc lãi suất tại Nhật lại đang châm ngòi một cơn địa chấn liên thị trường.

Cơ chế cốt lõi của cơn địa chấn này đến từ giao dịch arbitrage với đồng yên. Nhiều năm qua, nhà đầu tư vay yên với chi phí cực thấp rồi chuyển sang đầu tư các tài sản có lợi suất cao hơn. Khi Ngân hàng Trung ương Nhật lần lượt tăng lãi suất đồng thời cam kết giảm hỗ trợ thị trường trái phiếu, cùng lúc Bộ Tài chính Nhật nhiều lần can thiệp vào thị trường ngoại hối, nguồn vốn cho các giao dịch arbitrage đang đảo chiều. Kịch bản hồi tháng 8/2024 vẫn còn ám ảnh các nhà đầu tư: Khi đó, Ngân hàng Trung ương Nhật bất ngờ tăng lãi suất cộng thêm số liệu việc làm Mỹ yếu kém, khiến đồng yên tăng giá mạnh, kéo theo chỉ số Nikkei 225 lao dốc 12,4% chỉ trong một ngày, mức giảm mạnh nhất kể từ “Thứ Hai Đen” năm 1987; chỉ số S&P 500 cũng giảm sâu 8,5% chỉ trong vài ngày.

“(Lúc đó) thị trường đã ổn định trở lại trong vòng một tuần nên sự việc bị xem nhẹ như một lần đơn lẻ. Nhưng thực tế không phải vậy,” nhà bình luận tài chính Michael Gayed cảnh báo.

Hiện tại, cấu trúc rủi ro tương tự đang hình thành lần nữa thậm chí áp lực còn lớn hơn. Các công ty bảo hiểm nhân thọ và quỹ hưu trí của Nhật đang nắm giữ 1,2 nghìn tỷ USD trái phiếu kho bạc Mỹ, trở thành nhóm nắm giữ nước ngoài lớn nhất. Nhưng ngay quý I năm nay, giới đầu tư Nhật đã rút khỏi trái phiếu chính phủ Mỹ, trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu chính quyền địa phương khoảng 30 tỷ USD, ghi nhận quy mô bán ròng lớn nhất kể từ năm 2022.

Chiến lược gia toàn cầu tại Société Générale của Pháp, Albert Edwards, đặt vấn đề gay gắt: “Nếu lợi suất trái phiếu Nhật Bản kỳ hạn 10 năm tiếp tục tăng và tiến sát mặt bằng 4% của Mỹ, bạn thật sự tin rằng chứng khoán Mỹ có thể giữ mức P/E kỳ vọng trên 20 lần? Tôi cực kỳ nghi ngờ điều đó.”

Thị trường sẽ “chịu đựng” sốc từ trái phiếu ra sao?

Nếu cơn bão trái phiếu thực sự bắt nguồn từ Nhật Bản lan ra ngoài thông qua các hoạt động đóng vị thế giao dịch arbitrage và bán tháo trái phiếu Mỹ, các nhóm tài sản lớn toàn cầu sẽ đối mặt với một chu kỳ định giá lại dữ dội.

Chứng khoán Mỹ, tiền mã hóa sẵn sàng chờ đón nhịp điều chỉnh

Dữ liệu của Montgomery thống kê cho thấy, đà tăng hiện tại của chứng khoán Mỹ hầu như chỉ nhờ các ông lớn trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn dẫn dắt. Nếu loại trừ nhóm công nghệ, truyền thông và viễn thông, hầu hết cổ phiếu trong S&P 500 đã rơi khỏi đỉnh tháng 2. Chỉ khoảng 55% cổ phiếu thuộc chỉ số này còn giữ trên đường MA 200 ngày, chỉ báo rộng hẹp thị trường cũng đã đảo chiều giảm.

Montgomery cảnh báo, lịch sử chỉ ra các giai đoạn thị trường chỉ tăng giá “đầu tầu” như vậy đều kết thúc bằng một pha điều chỉnh rất mạnh. Nguy hiểm hơn, khoảng cách chênh lệch lợi suất trái phiếu doanh nghiệp Mỹ rủi ro cao đang nới rộng, báo hiệu thị trường tín dụng sớm nhận ra áp lực về dòng tiền của doanh nghiệp. Khi dòng vốn arbitrage bị buộc rút khỏi nhóm cổ phiếu công nghệ cao giá trị lớn, thế cân bằng mong manh này có thể sụp đổ chỉ trong tích tắc.

Đối với thị trường tiền mã hóa, Schiff – người xưa nay luôn bi quan với Bitcoin – một lần nữa thẳng thắn phủ định triển vọng. Bitcoin đã giảm hơn 28% trong năm, và vẫn gần như giảm phân nửa so với đỉnh kỷ lục 126.080 USD được lập vào tháng 10/2025. Schiff chỉ ra, điều này cho thấy Bitcoin không hề có tính trú ẩn an toàn. "Tôi tin rằng khi cổ phiếu công nghệ giảm, Bitcoin sẽ vận động đồng pha - công nghệ tăng thì Bitcoin có thể không tăng, nhưng công nghệ giảm thì Bitcoin còn giảm thê thảm hơn."

Ông cũng chỉ trích sự giả tạo của các tổ chức tài chính Phố Wall. Citi, Standard Chartered, Bernstein, JPMorgan và Fundstrat đều dự báo giá Bitcoin có thể tới từ 82.000 tới 250.000 USD, nhưng không một tổ chức nào đưa tài sản này vào bảng cân đối kế toán của mình. Bằng chứng thuyết phục hơn đến từ công ty niêm yết Strategy (MSTR.US). Doanh nghiệp nắm giữ nhiều Bitcoin nhất toàn cầu do Michael Saylor điều hành gần đây buộc phải bán khoảng 230 triệu USD Bitcoin để trả cổ tức cổ phiếu ưu đãi. Thị giá cổ phiếu phổ thông so với tài sản Bitcoin nắm giữ đã giảm chiết khấu gần 40%, lợi suất cổ phiếu ưu đãi lên tới 13,7% – một dấu hiệu nhà đầu tư không tin Bitcoin sẽ tăng đủ bù chi trả cổ tức.

Kim loại quý: Nơi trú ẩn duy nhất giữa cơn bão

Theo kịch bản của Schiff, dù là thị trường trái phiếu sụp đổ khiến Fed buộc phải in tiền cứu trợ, hay lạm phát kéo dài không kiểm soát nổi, thì bên thắng cuộc cuối cùng vẫn sẽ là kim loại quý. Sau đợt điều chỉnh ngắn về dưới 4.000 USD hồi tháng 6, dòng tiền phòng thủ đang dần quay trở lại với vàng trong khi các tài sản như bạc cũng sẵn sàng bứt phá.

Schiff dự báo, giá bạc có thể lên tới 200 USD/oz, và mức 50 USD sẽ thành ngưỡng hỗ trợ dài hạn; vàng có thể tiến tới 5.000 USD rồi hướng tới 10.000 USD. Ông cho rằng, khi nhà đầu tư dần làm quen với mặt bằng giá cao của kim loại quý như một thực tế lâu dài, định giá ngành khai khoáng cũng sẽ được tái định giá.

“Tôi tin rằng thị trường kim loại quý đang chuẩn bị cho một pha tăng trưởng lớn, còn thị trường chứng khoán thì sẵn sàng đón nhận một pha giảm mạnh,” Schiff nhấn mạnh.

Dù thế nào, nhận định của Schiff đã gửi tới nhà đầu tư một thông điệp rõ ràng: Diễn biến của thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ trong vài tuần tới sẽ trở thành phép thử then chốt cho phán đoán của ông.