Nhôm: Kim loại năng lượng xuất hiện khoảng cách cung cấp

Kịch bản các kim loại màu gần đây khá lạ. Kỳ vọng tăng lãi suất của Mỹ thay đổi liên tục, giá vàng và bạc biến động mạnh, lợi suất trong năm gần như về 0; đồng London sau khi lập đỉnh lịch sử cũng bắt đầu lưỡng lự. Tuy nhiên, từ đầu năm đến nay, giá nhôm London đã âm thầm tăng gần 15%; nhôm Thượng Hải ổn định quanh mức 24.000 NDT/tấn, tăng hơn 5% so với đầu năm. Trong số các kim loại, nhôm thể hiện xu hướng tăng cơ cấu vững chắc nhất.

Tại sao lại là nhôm?Bởi vì nhôm không đơn thuần là kim loại công nghiệp bình thường, nó là nguồn điện ở thể rắn, là kim loại năng lượng thực thụ.

1. Bạn mua không phải là quặng, mà là điện

Trước tiên cần sửa một hiểu lầm phổ biến: Hàm lượng nhôm trong vỏ trái đất vào khoảng 8%, quặng bauxite và nhôm oxit quanh năm giá không đắt, nhưng điều mà chúng ta thực sự sử dụng gọi là "nhôm" chính là nhôm điện phân.

Bản chất của nhôm điện phân chính là một lò điện khổng lồ.

Một tấn nhôm điện phân cần khoảng 13.500~15.000 kWh điện, chi phí điện chiếm 30%~40% tổng chi phí sản xuất. Đặc biệt nguy hiểm là khi bể điện phân buộc phải ngừng do hạn chế điện, khí đốt hoặc chiến tranh, nếu khối nhôm nóng chảy bên trong đông cứng lại, bể điện phân bị hỏng hoàn toàn, sửa chữa lớn mất ít nhất nửa năm, chi phí khởi động lại cao.

Vì vậy, có thể xem nhôm là "điện ở thể rắn". Thực tế, chúng ta tiêu thụ không chỉ là nhôm nguyên chất mà là nguồn điện nền ổn định, giá rẻ và không bị gián đoạn. Năng lực sản xuất nhôm điện phân trên thế giới tập trung chủ yếu ở Trung Đông (phát điện bằng khí tự nhiên rẻ) và Trung Quốc (thủy điện/điện than rẻ), chính là vì ở đó có điện ổn định với chi phí thấp.

Trong bối cảnh chi phí năng lượng toàn cầu tăng cao có hệ thống, xung đột địa chính trị làm tăng bất ổn năng lượng, giá thành cơ sở của nhôm không ngừng bị “hàn cao” lên.

2. Tình hình Trung Đông gây thiếu hụt nguồn cung

Sau khi chiến sự Mỹ-Israel-Iran nổ ra, tên lửa và UAV của Iran trực tiếp bắn phá các nhà máy nhôm tại UAE và Bahrain, công suất vật lý bị phá hủy,đã xác nhận có hơn 2 triệu tấn công suất hàng năm bị mất, chiếm gần 3% sản lượng toàn cầu.

Công suất ngành nhôm tại nhiều nước Trung Đông giảm rõ rệt

Nghiêm trọng hơn: sáu nước Trung Đông có công suất nhôm điện phân khoảng 7 triệu tấn/năm (chiếm khoảng 9% toàn cầu), 90% nguyên liệu nhôm oxit phải đi qua eo biển Hormuz, mà lượng dự trữ thông thường chỉ đủ duy trì 3~4 tuần. Nếu phong tỏa kéo dài, không chỉ là giảm sản xuất mà còn buộc phải dừng toàn bộ hoạt động.

Sản lượng nhôm điện phân của Trung Quốc chiếm gần 60% toàn cầu, nhưng khó có thể bù đắp khoảng trống này. Mức trần công suất 45 triệu tấn là giới hạn chính sách cứng, tỷ lệ sử dụng công suất hiện đã đạt 98,7% - 99%. Nói cách khác: linh hoạt nguồn cung nhôm toàn cầu trong ngắn hạn gần như bằng 0. Theo dự báo tháng 6 của SMM, sản lượng nhôm điện phân toàn cầu năm 2026 đạt 73,8 triệu tấn, tiêu thụ 75,9 triệu tấn, thiếu hụt cung-cầu khoảng 2,1 triệu tấn.

3. Tồn kho: Nước ngoài cực thấp, trong nước bắt đầu giảm

Hiện giá nhôm Thượng Hải sau khi trừ thuế VAT vẫn thấp hơn nhôm London gần 400 USD/tấn, nguyên nhân chính là khác biệt tồn kho trong và ngoài nước dẫn đến thế “mạnh ngoài yếu trong” của giá nhôm. (Lưu ý: Giá nhôm London không gồm VAT, giá nhôm Thượng Hải đã tính VAT)

Tồn kho LME đã giảm xuống khoảng 320.000 tấn, mức thấp nhất 4 năm trở lại đây, tồn kho khả dụng chỉ còn 250.000~260.000 tấn, tương đương 5~6 ngày tiêu thụ toàn cầu. Giá nhôm giao ngay cao hơn kỳ hạn lên mức đỉnh 19 năm hơn trăm USD, đường cong backwardation rất sâu, lượng nhôm thỏi lưu thông nước ngoài gần như không còn đệm.

Tồn kho trong nước từ mức đỉnh 1,45 triệu tấn đã giảm về khoảng 1,3 triệu tấn, tuy giá trị tuyệt đối vẫn ở mức cao nhưng xu hướng đã rõ ràng.Một mặt do doanh nghiệp nhôm điện phân trong nước từ tháng 5 tăng tỷ lệ cung ứng nhôm lỏng trực tiếp, giảm sản lượng nhôm thỏi hàng hóa; mặt khác, do chênh lệch giá trong-ngoài nước kéo dài, xuất khẩu nhôm tăng mạnh, xuất khẩu nhôm chưa gia công và sản phẩm nhôm tháng 5 tăng 15,5% so với cùng kỳ, đạt mức cao nhất 18 tháng.

Tồn kho nước ngoài ở mức thấp nhất nhiều năm, tồn kho trong nước từ đỉnh giảm xuống

Một câu để tóm tắt: nước ngoài là “hố đen tồn kho” đúng nghĩa, trong nước là hồ tồn kho tạm thời—cái trước quyết định sàn giá nhôm cứng đến đâu, cái sau kiềm chế đà tăng giá, nhưng không thay đổi được xu hướng chính.

Kết luận 

Mâu thuẫn lớn nhất của thị trường nhôm là chi phí năng lượng tăng cao và thiếu hụt cung cầu. Ngắn hạn, khi Trung Đông chưa khôi phục sản xuất, công suất trong nước bị hạn chế, tồn kho thấp sẽ tiếp tục hỗ trợ giá nhôm, cần theo dõi sát tiến trình giải phóng tồn kho trong nước. Về dài hạn, chi phí năng lượng cao sẽ tiếp tục nâng mặt bằng giá nhôm. Theo đánh giá cá nhân, giá nhôm Thượng Hải ngắn hạn sẽ giữ quanh mốc 24.000 NDT/tấn, nếu quá trình giải phóng tồn kho trong nước thuận lợi, giá nhôm Thượng Hải sẽ tiến gần giá nhôm London.