Quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ: Hiện tại phải lựa chọn giữa việc duy trì sự kiên nhẫn hoặc tăng lãi suất, lạm phát là rủi ro hàng đầu của nền kinh tế, AI hiện chưa ảnh hưởng

Các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phát biểu dày đặc vào thứ Năm, ngày 4 theo giờ miền Đông Mỹ, với ba chủ tịch Fed khu vực phát đi tín hiệu khá "diều hâu" về vấn đề lạm phát và xu hướng lãi suất. Họ cho biết, quyết định cốt lõi mà Fed đang phải đối mặt hiện nay là giữ kiên nhẫn và duy trì lãi suất không đổi, hay chủ động tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát liên tục ở mức cao. Một quan chức nhấn mạnh rõ, AI hiện tại chưa làm tăng cũng chưa làm giảm lạm phát, nên tác động đến quyết định chính sách tiền tệ ngắn hạn là hạn chế.

Chủ tịch Fed Kansas City, Jeffrey Schmid, thẳng thắn cho rằng lạm phát là rủi ro số một mà kinh tế Mỹ đang đối mặt, đồng thời lần đầu tiên công khai đưa phương án tăng lãi suất vào thảo luận chính sách, không còn đề cập đến khả năng cắt giảm lãi suất.

Chủ tịch Fed San Francisco, Mary Daly, thì cho biết chính sách tiền tệ hiện đang ở vị trí hợp lý, nhưng mức độ bất định của nền kinh tế quá cao, nên việc đưa ra dự báo định hướng có thể khiến thị trường bị hiểu nhầm, và Fed đã sẵn sàng "phản ứng hai chiều". Dữ liệu hợp đồng tương lai lãi suất thị trường cho thấy nhà đầu tư hiện tin xác suất tăng lãi suất trong năm nay đã tăng lên mức cao.

Dự kiến Fed sẽ tổ chức cuộc họp chính sách tiền tệ FOMC tiếp theo vào ngày 16-17/6, đây cũng là cuộc họp FOMC đầu tiên dưới sự chủ trì của tân chủ tịch Fed, Kevin Warsh, và thị trường phần lớn dự báo lãi suất sẽ được giữ nguyên tại thời điểm đó.

Daly cùng Chủ tịch Fed Richmond, Thomas Barkin, cũng phát biểu trong ngày thứ Năm, cả hai đều có quyền bỏ phiếu tại FOMC năm sau và năm 2027, còn Schmid là thành viên bỏ phiếu FOMC vào năm sau nữa, 2028, do đó những phát biểu của ba người thu hút sự chú ý lớn từ thị trường.

Schmid trực tiếp, phát biểu tại một diễn đàn kinh tế ở bang Oklahoma vào thứ Năm, đã chỉ rõ tăng lãi suất là một lựa chọn khả thi.

Ông cho biết: “Vấn đề lớn nhất bây giờ là liệu chúng ta có nên tiếp tục kiên nhẫn không? Dữ liệu lạm phát của chúng ta có thể đã leo lên khoảng 3,5%, không ai thích con số này cả. Liệu đây chỉ là tạm thời... hay chúng ta nên hành động? Có nên nói rằng, được rồi, đã đến lúc tăng lãi suất thêm 25 hoặc 50 điểm cơ bản, để xem liệu có thể kìm lạm phát lại được không?”

Phát biểu của Schmid phản ánh mối lo về sự dai dẳng của lạm phát tại nội bộ Fed đang gia tăng. Trước đó, các quan chức Fed nhìn chung cho rằng lạm phát do thuế quan và giá dầu sẽ tự giảm theo thời gian, nhưng quan điểm này hiện đang bị thử thách. Theo Reuters, lãi suất chính sách của Fed đã được giữ ở mức 3,5% đến 3,75% kể từ tháng 12 năm ngoái, trong khi lạm phát đã vượt mục tiêu 2% của chính sách liên tục hơn năm năm qua.

Schmid không hề nhắc tới khả năng giảm lãi suất. Điều này trái ngược rõ rệt với lập trường phần lớn quan chức vào đầu năm khi giảm lãi suất là kịch bản cơ sở. Ông nhấn mạnh, mục tiêu lạm phát 2% giúp giao tiếp rõ ràng, Fed không nên mập mờ về vấn đề này, “không nên để thông điệp trở nên nửa vời”.

Daly phát biểu tại Hội nghị Công nghệ Bloomberg ở San Francisco vào thứ Năm cho biết, chính sách tiền tệ hiện ở trạng thái tốt, nhưng triển vọng kinh tế quá khó đoán để đưa ra chỉ dẫn rõ ràng về xu hướng lãi suất.

Bà nói: “Chúng tôi đã sẵn sàng phản ứng hai chiều (về lãi suất), bất kể diễn biến của kinh tế ra sao. Tôi cho rằng, vào thời điểm này, việc cung cấp thêm chỉ dẫn dự báo thực ra có thể gây hiểu nhầm, vì chúng ta phải đợi xem tình hình kinh tế phát triển thế nào.”

Liên quan đến lạm phát, Daly chỉ ra, chỉ số lạm phát ưu tiên của Fed trong tháng 4 tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước, là mức tăng lớn nhất kể từ 2023. Bà cho rằng các yếu tố chính thúc đẩy lạm phát hiện nay là thuế quan cùng với giá năng lượng và thực phẩm tăng sau khi xung đột tại Iran nổ ra – giá dầu tăng dai dẳng đã lan sang giá phân bón, thiết bị và các hàng hóa khác. Về thị trường lao động, bà nhắc đến tỷ lệ thất nghiệp hiện là 4,3%, thị trường lao động có dấu hiệu ổn định.

Daly cho biết, khi nền kinh tế phát triển, ngày càng nhiều quan chức thiên về việc Fed nên làm rõ tất cả lựa chọn, kể cả giảm hay tăng lãi suất, đều đang được cân nhắc. Theo hợp đồng quỹ liên bang, nhà đầu tư hiện cho rằng xác suất Fed tăng lãi suất trong năm nay là khá lớn.

Đối với ảnh hưởng của AI đến kinh tế - chủ đề đang được bàn luận rộng rãi, Daly cho biết AI hiện chưa phải là nguyên nhân khiến lạm phát tăng, mà cũng chưa thể hiện rõ tác động nâng cao năng suất ở cấp độ vĩ mô.

Bà nói, “Chúng tôi vẫn chưa thấy mức tăng năng suất lớn”, doanh nghiệp còn “chưa thu được kết quả” từ đầu tư vào AI, mặc dù sự hào hứng của các doanh nghiệp với công nghệ này là “rất lớn”.

Theo các báo cáo, Daly nhận định, trong khung thời gian 5 đến 10 năm, AI có thể trở thành yếu tố giúp kéo giảm lạm phát, nhưng đối với chính sách tiền tệ hoạt động theo chu kỳ 12 tháng, hiệu ứng AI “không phải chủ đề cấp bách”.

Bà đồng thời cho rằng, hiện nay AI chủ yếu được dùng để hỗ trợ người lao động, chưa phải để thay thế họ, và việc năng suất thúc đẩy nhờ AI có kéo lạm phát xuống hay không, thì thời điểm sẽ là biến số then chốt.

Daly bày tỏ lạc quan về AI, dự đoán năm 2027 sẽ là "thuốc thử" đối với ngành công nghiệp AI.

Barkin phát biểu sau một sự kiện ở Loudoun, Virginia ngày thứ Năm cho biết, thị trường lao động Mỹ đang ở trạng thái cân bằng, tổng thể nhu cầu tuyển dụng không tăng bật lên rõ rệt.

Ông nói: “Tôi không thấy bất kỳ thay đổi nào ở thị trường lao động”, các ngành nghề kỹ thuật và chăm sóc y tế có dấu hiệu nhu cầu tăng lên, nhưng tổng thể thì thị trường lao động không bị căng thẳng.

Barkin cho biết, qua trao đổi với nhà tuyển dụng, “Tôi không thấy cái mà tôi gọi là bong bóng hay sự lo lắng quá mức về căng thẳng thị trường lao động”. Phán đoán này đồng thuận với nhận định của Schmid rằng kinh tế tổng thể vẫn hoạt động tốt, và phù hợp với ý kiến của Daly về thị trường lao động ổn định, củng cố thêm quan điểm Fed hiện tạm thời chưa hành động mà sẽ chờ thêm dữ liệu mới.