Cuộc đình công lớn nhất lịch sử của Samsung đang đến gần! JPMorgan ước tính: Trường hợp xấu nhất có thể nuốt chửng 12% lợi nhuận, cuộc cạnh tranh về HBM lại thêm nhiều biến số

Samsung Electronics đang đối mặt với một trong những khủng hoảng lao động lớn nhất trong lịch sử.

Theo báo cáo nghiên cứu do JPMorgan phát hành ngày 6/5, Công đoàn toàn quốc Samsung (NSEU) đã tuyên bố kế hoạch tiến hành một cuộc đình công quy mô lớn kéo dài 18 ngày từ 21/5 đến 7/6, với các yêu cầu cốt lõi bao gồm: bãi bỏ giới hạn tiền thưởng thành tích ở mức 50%, đòi tăng lương cơ bản 7% và yêu cầu trích lập 15% lợi nhuận kinh doanh hàng năm vào quỹ thưởng cho nhân viên.

Đàm phán vẫn đang tiếp tục, ban lãnh đạo công ty đã thể hiện rõ thiện chí muốn giải quyết một cách hòa bình, tuy nhiên JPMorgan nhận định mức tác động cuối cùng đến lợi nhuận sẽ phụ thuộc vào thời gian đình công kéo dài bao lâu và kết quả đàm phán. Nếu các yêu cầu của công đoàn được đáp ứng hoàn toàn, lợi nhuận kinh doanh của Samsung vào năm 2026 có nguy cơ giảm từ 7% đến 12%, đồng thời doanh thu của bộ phận bán dẫn có thể thiệt hại khoảng 1% đến 2% do ngừng sản xuất.

Cuộc khủng hoảng lao động này đang làm gia tăng sự phân hóa giá cổ phiếu giữa Samsung và đối thủ SK Hynix. SK Hynix đã đạt được thỏa thuận với công đoàn về kế hoạch chia sẻ lợi nhuận 10% từ tháng 9 năm ngoái, thành công ngăn chặn nguy cơ đình công; trong khi Samsung tiếp tục phải chịu thêm áp lực bất ổn nội bộ khi khoảng cách cạnh tranh về HBM vẫn chưa được khắc phục. Kể từ tháng 4 đến nay, khoảng cách diễn biến giá cổ phiếu của hai bên đã vượt trên 25 điểm phần trăm.

Yêu cầu đình công mang tính cực đoan, đàm phán rơi vào bế tắc

Cuộc đình công lần này không phải là sự kiện đột xuất, mà là kết quả của cuộc đấu tranh lao động kéo dài trong hai năm qua.

Tháng 7/2024, Samsung đã xảy ra cuộc đình công đầu tiên trong lịch sử công ty, với khoảng 6.000 nhân viên tham gia mỗi ngày, kéo dài khoảng một tháng. Sau đó, NSEU và ban lãnh đạo đã tổ chức nhiều vòng đàm phán từ tháng 12/2025 đến tháng 3/2026, nhưng do bất đồng không thể xoa dịu, Ủy ban quan hệ lao động quốc gia đã tuyên bố đình chỉ hòa giải vào tháng 3 năm nay.

Tháng 3, công đoàn tuyên bố kế hoạch đình công 18 ngày, đồng thời cảnh báo khả năng ảnh hưởng đến dây chuyền sản xuất bộ nhớ băng thông cao (HBM); cùng trong tháng, trong số 66.019 thành viên công đoàn có 93% bỏ phiếu ủng hộ đình công. Ngày 23/4, sau khi đại diện công đoàn gặp mặt đồng giám đốc điều hành, mối đe dọa đình công tạm thời hạ nhiệt; tuy nhiên đến cuối tháng 4, từ 37.800 đến 40.000 công nhân đã tổ chức mít tinh quy mô lớn tại nhà máy chip Pyeongtaek để chuẩn bị cho cuộc đình công tháng 5. Trong khi đó, một số nhân viên không thuộc bộ phận bán dẫn bắt đầu ra khỏi công đoàn, dấu hiệu rạn nứt về sự đoàn kết trong nội bộ công đoàn xuất hiện.

Giám đốc tài chính Samsung Park Sooncheol tuần trước cho biết trong cuộc điện đàm công bố kết quả kinh doanh, công ty đang giải quyết vấn đề lao động đúng luật và quy định, ưu tiên đối thoại để tìm giải pháp hợp lý, đồng thời nhấn mạnh rằng dù đình công xảy ra, công ty sẽ sử dụng các đội phản ứng đặc biệt và cơ chế ứng phó khẩn cấp nhằm giảm thiểu tối đa sự gián đoạn sản xuất.

Tính toán tác động lợi nhuận: Chi phí lao động bổ sung có thể lên tới 39 ngàn tỷ won

Dựa trên ước tính từ dưới lên, JPMorgan đã tiến hành phân tích kịch bản đối với tác động tài chính của cuộc đình công. Nếu Samsung chấp nhận các điều khoản của công đoàn, trích lập 10% đến 15% lợi nhuận kinh doanh vào quỹ thưởng thành tích và điều chỉnh tăng lương cơ bản 5%, thì chi phí nhân công bổ sung so với dự báo hiện tại sẽ tăng thêm khoảng 21 ngàn tỷ đến 39 ngàn tỷ won, lợi nhuận kinh doanh năm 2026 có nguy cơ giảm từ 7% đến 12%.

So với dự báo đồng thuận trên thị trường của Bloomberg, JPMorgan nhận thấy trong kịch bản chia sẻ lợi nhuận 10%, lợi nhuận kinh doanh có thể giảm khoảng 3%. Dựa trên dự báo đã công bố của JPMorgan, lợi nhuận kinh doanh cả năm 2026 vào khoảng 35 ngàn tỷ won; với trường hợp xấu nhất, lợi nhuận thực tế sẽ bị thu hẹp thêm.

Về tác động sản xuất, JPMorgan trích dẫn dữ liệu mô phỏng ảnh hưởng sản lượng wafer hàng ngày của NSEU hồi tháng 4, ước tính thiệt hại doanh thu cơ hội do đình công 18 ngày vượt quá 4 ngàn tỷ won, chiếm khoảng 1% doanh thu hàng năm của bộ phận bán dẫn. Nếu dây chuyền sản xuất buộc phải ngừng hoạt động, tổn thất sẽ còn nghiêm trọng hơn – sản lượng DRAM có thể giảm 0,9%/năm, NAND giảm 0,5% và chip hệ thống cùng bộ phận foundry giảm 2,4%. Tổng hợp chi phí lao động tăng và tổn thất sản lượng, ước tính lợi nhuận kinh doanh bị ảnh hưởng cả năm vào khoảng 26 ngàn tỷ đến 43 ngàn tỷ won.

Nhóm phân tích của Citibank do Peter Lee dẫn dắt ngày 30/4 khi điều chỉnh giảm mục tiêu giá cổ phiếu Samsung (từ 320.000 won xuống còn 300.000 won) cũng nêu rõ, tranh chấp lao động gay gắt khiến cho trích lập liên quan đến tiền thưởng có thể ăn mòn lợi nhuận, đồng thời hạ dự báo lợi nhuận kinh doanh năm nay và năm tới của công ty lần lượt 10% và 11%.

Sự khác biệt về cấu trúc lương thưởng với SK Hynix là mâu thuẫn cốt lõi

Xét về cấu trúc thu nhập, yêu cầu của công đoàn Samsung có lý do thực tiễn. Theo dữ liệu từ JPMorgan, trong hai năm qua Samsung dùng 11% doanh thu cho chi trả cho nhân viên (bao gồm lương cơ bản và tiền thưởng), còn tại SK Hynix tỷ lệ này là 12,5%. Nếu tính tổng thu nhập trung bình đầu người, dự kiến SK Hynix năm 2025 cao hơn gấp đôi so với Samsung.

Tuy nhiên, JPMorgan lưu ý, sự khác biệt chủ yếu xuất phát từ quy mô và cơ cấu nhân sự: Samsung toàn cầu có khoảng 260.000 nhân viên, bộ phận bán dẫn chỉ chiếm 60% số nhân viên tại Hàn Quốc; SK Hynix có khoảng 42.000 nhân viên, 100% làm việc trong ngành bán dẫn. Do đó, khác biệt tuyệt đối về thu nhập trung bình giữa hai công ty phần lớn do yếu tố cấu trúc, không hoàn toàn phản ánh chính sách lương thưởng tốt hay kém.

Tháng 9 năm ngoái, SK Hynix đã đạt thỏa thuận chia sẻ 10% lợi nhuận kinh doanh hàng năm với công đoàn, tạo tiền lệ cho ngành. Nhà phân tích Simon Woo của Bank of America trong báo cáo đánh giá rằng, nguy cơ đình công tiềm ẩn tại Samsung thậm chí có thể cải thiện thêm môi trường định giá chip của SK Hynix, tạo lợi thế tích cực cho công ty này.

Nền tảng cơ bản mạnh, nhưng định giá vẫn chịu chiết khấu

Bản thân nền tảng của Samsung không yếu. Qúy I năm nay, bộ phận bán dẫn của họ đạt mức lợi nhuận lịch sử, nhờ hưởng lợi từ đơn hàng trung tâm dữ liệu AI, lợi nhuận kinh doanh tăng gấp 48 lần so với cùng kỳ và vượt kỳ vọng thị trường. JPMorgan cũng cho biết, chu kỳ ngành bộ nhớ tiếp tục đi lên, dự báo sẽ thiếu hụt nguồn cung bộ nhớ tới năm 2027, về trung – dài hạn nền tảng không bị lung lay.

Tuy nhiên, kết quả kinh doanh vượt trội không hoàn toàn bù đắp được mức chiết khấu định giá do rủi ro lao động gây ra. Quản lý quỹ cấp cao Stanley Tang của Sumitomo Mitsui DS Asset Management nhận xét: "Thị trường vẫn rất lạc quan với nhu cầu bộ nhớ băng thông cao do AI thúc đẩy, nhưng vẫn lo ngại nguy cơ đình công tại Samsung." Ông chỉ ra rằng cả giá cổ phiếu của MediaTek và ASE đều tăng gần 10%, "chỉ có Samsung là bị tụt lại so với thị trường."

Kể từ tháng 5, giá cổ phiếu Samsung đã tăng khoảng 20%, cao hơn mức tăng 12% của chỉ số giá cổ phiếu tổng hợp trong cùng kỳ, chủ yếu do nhu cầu bộ nhớ liên quan đến CPU vượt ngoài dự báo (do kết quả quý I của AMD thúc đẩy) và kỳ vọng hợp tác đơn hàng gia công với Apple. Tuy nhiên JPMorgan cảnh báo, đàm phán chưa kết thúc nên bất ổn sản xuất và rủi ro lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu vẫn sẽ gây nhiễu động giá cổ phiếu trong ngắn hạn.

JPMorgan: Duy trì khuyến nghị tăng tỷ trọng, chú ý cơ hội biến động ngắn hạn

Dù đối mặt với những rủi ro nêu trên, JPMorgan vẫn giữ nguyên đánh giá khuyến nghị tăng tỷ trọng đối với cổ phiếu Samsung Electronics, mục tiêu giá là 350.000 won (tháng 12/2026), cao hơn khoảng 31% so với giá hiện tại là 268.000 won.

Nhà phân tích Jay Kwon của công ty này nhận xét, logic đầu tư cốt lõi về chu kỳ tăng trưởng của ngành bộ nhớ "cao hơn và kéo dài lâu hơn" không thay đổi, mỗi lần giá cổ phiếu điều chỉnh do lo ngại đình công đều là cơ hội mua vào, quan điểm hiện tại cũng không thay đổi. JPMorgan cho rằng khả năng ban lãnh đạo công ty và công đoàn đạt được thỏa thuận cuối cùng là rất cao, khi đó sẽ là “tín hiệu kết thúc đà bán tháo” đối với giá cổ phiếu.

Xét về dài hạn, quan điểm mua lên của JPMorgan dựa trên hai trụ cột: Một là, đến năm 2027 vốn đầu tư phần cứng của các nhà cung cấp dịch vụ đám mây tiếp tục mở rộng và xu hướng chuyển dịch nhu cầu bộ nhớ AI từ GPU sang CPU; Hai là, Samsung tiếp tục cải thiện năng lực thực thi công nghệ trong lĩnh vực HBM. Công ty này cho rằng, để định giá cổ phiếu Samsung trở nên hấp dẫn hơn, cần thêm nhiều bằng chứng về vị thế dẫn đầu công nghệ để lấy lại niềm tin của nhà đầu tư. Thời điểm đáo hạn đình công vào ngày 21/5 sẽ là điểm quan sát then chốt nhất trong thời gian tới.