Các cơ quan quản lý toàn cầu phát cảnh báo: Thị trường tín dụng tư nhân trị giá 2.000 tỷ USD tiềm ẩn "rủi ro hệ thống"

Các cơ quan quản lý tài chính toàn cầu đang phát đi cảnh báo về rủi ro hệ thống từ thị trường tín dụng tư nhân, kêu gọi các quốc gia tăng cường giám sát đối với ngành công nghiệp quy mô gần 2.000 tỷ USD này.

Ủy ban Ổn định Tài chính (FSB) trong báo cáo nghiên cứu chuyên sâu công bố hôm thứ Tư nêu rõ, thị trường tín dụng tư nhân đang gặp các vấn đề như thiếu chuẩn hóa dữ liệu, định giá không minh bạch, cấu trúc tài trợ phức tạp, từ đó truyền dẫn các điểm yếu sang hệ thống tài chính rộng lớn hơn. FSB gồm các thống đốc ngân hàng trung ương, cơ quan quản lý và bộ trưởng tài chính từ Nhóm G20. Báo cáo cảnh báo, mối liên hệ giữa ngành này với ngân hàng, công ty bảo hiểm và tổ chức quản lý tài sản ngày càng chặt chẽ, nếu xảy ra sự kiện căng thẳng có thể khuếch đại cú sốc hệ thống.

Trong khi đó, mức độ tiếp xúc tín dụng tư nhân của nhiều ngân hàng lớn châu Âu đang bị thị trường đặc biệt chú ý trong mùa báo cáo tài chính này. Barclays tiết lộ mức tiếp xúc là 20 tỷ USD, Deutsche Bank khoảng 30 tỷ USD, chiếm khoảng 2% tổng dư nợ cho vay; BNP Paribas là 25 tỷ USD, khoảng 3% tổng dư nợ. Ngân hàng Trung ương châu Âu và Ngân hàng Trung ương Anh gần đây cũng đã lên tiếng lo ngại về rủi ro hệ thống tiềm tàng từ tín dụng tư nhân.

Ngân hàng và tín dụng tư nhân gắn kết chặt chẽ FSB chỉ rõ ba kênh rủi ro cao

FSB xem sự liên kết ngày càng phức tạp giữa ngân hàng và thị trường tín dụng tư nhân là một trong những nguồn rủi ro cốt lõi.

Theo thống kê của FSB, tổng hạn mức tín dụng đã giải ngân và cam kết nhưng chưa giải ngân mà ngân hàng cấp cho ngành tín dụng tư nhân đạt 220 tỷ USD, nhưng dữ liệu thương mại cho thấy quy mô thực tế có thể cao gấp đôi. FSB chỉ ra, dù quy mô này vẫn còn nhỏ so với tỷ lệ vốn cổ phần phổ thông cấp 1 (CET1) của các ngân hàng, các kênh liên kết khác có thể khuếch đại thêm rủi ro.

Báo cáo chỉ rõ ba hình thức liên kết rủi ro cao: ngân hàng tổ chức các khoản tài trợ rủi ro cao cho danh mục đầu tư; ngân hàng cung cấp hạn mức tín dụng xoay vòng cho các doanh nghiệp cũng đang vay từ các quỹ tín dụng tư nhân; và mối quan hệ hợp tác chiến lược lấy tín dụng tư nhân làm trung tâm giữa ngân hàng và các tổ chức quản lý quỹ ngày càng phổ biến.

Lo ngại về chất lượng tín dụng: Tỷ lệ khoản vay trả bằng hiện vật tăng

Báo cáo của FSB bày tỏ sự lo ngại rõ rệt về chất lượng tài sản cơ sở của thị trường tín dụng tư nhân.

Báo cáo cho biết, mức độ đòn bẩy của ngành tập trung vào các lĩnh vực công nghệ, y tế và dịch vụ, vẫn chưa trải qua thử thách đầy đủ của một chu kỳ suy giảm kinh tế toàn diện. Đặc biệt, một số đối tượng đi vay ngày càng phụ thuộc vào khoản vay được thanh toán bằng hiện vật (PIK), tức lấy nợ mới thay cho tiền mặt để trả lãi – FSB nhận định đây có thể là dấu hiệu cảnh báo tình trạng tín nhiệm xấu đi.

Căng thẳng trên thị trường Mỹ cũng đang gia tăng, liên quan tới tiếp xúc ngành phần mềm, các công ty phát triển kinh doanh (BDC) cùng một số sự kiện tín dụng doanh nghiệp. Đồng thời, khi nhà đầu tư nhỏ lẻ tham gia thị trường này qua các công cụ giao dịch công khai bán lẻ bán lỏng, áp lực rút vốn tại Mỹ bắt đầu xuất hiện trong thời gian gần đây.

Kêu gọi giám sát: Lấp đầy khoảng trống dữ liệu, tăng cường giám sát thanh khoản

Trước các rủi ro nói trên, FSB kêu gọi các cơ quan quản lý quốc gia thực hiện những hành động cụ thể, tăng cường toàn diện việc giám sát ngành tín dụng tư nhân.

Các biện pháp mà FSB đề xuất bao gồm nhiều cấp độ: thúc đẩy việc chia sẻ kinh nghiệm giám sát về quản lý rủi ro và quản trị doanh nghiệp giữa ngân hàng và tổ chức phi ngân hàng, bao gồm tổng hợp tiếp xúc, phương pháp định giá và sử dụng xếp hạng tư nhân; lấp đầy các khoảng trống dữ liệu ở cấp khoản vay; và tăng cường kiểm tra vấn đề không khớp thanh khoản.

Về thị trường, tổng quy mô tín dụng tư nhân vào khoảng 1.500 – 2.000 tỷ USD, dẫn đầu là thị trường Mỹ, sau đó là khu vực đồng euro và Anh. Ngành này phát triển nhanh chóng sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, với các công cụ đầu tư thay thế như quỹ tín dụng tư nhân lấp đầy khoảng trống tài trợ do ngân hàng đầu tư rút khỏi thị trường nợ rủi ro cao. Hiện Ngân hàng Trung ương Anh đang phối hợp với ngành tổ chức kiểm tra áp lực, Phó Thống đốc ngân hàng này, bà Sarah Breeden, hồi tháng trước đã nhấn mạnh lo lắng về chất lượng tài sản, kỷ luật định giá và thanh khoản.