Hiệu suất của các tài sản lớn sau 2 tháng chiến tranh Mỹ-Iran

Morning FX

Kể từ ngày 28/2, khi Mỹ và Israel phát động không kích nhằm vào Iran, xung đột đã kéo dài tròn 2 tháng. Bài viết này sẽ tổng kết lại diễn biến của các tài sản lớn trong giai đoạn hai tháng qua.

I. Thị trường ngoại hối

Ở giai đoạn đầu của chiến sự, tâm lý trú ẩn gia tăng cùng với giá dầu tăng mạnh đã thúc đẩy chỉ số đô la Mỹ tăng vọt; sang tháng 4, tình hình Trung Đông phần nào hạ nhiệt, chỉ số đô la Mỹ điều chỉnh giảm sau khi đạt đỉnh. Đồng tiền ngoài Mỹ có diễn biến phân hóa rõ nét:

• Đồng tiền châu Á nhìn chung chịu áp lực, chủ yếu do chi phí nhập khẩu năng lượng tăng cao, tuy nhiên đồng Nhân dân tệ lại đi ngược xu hướng và mạnh lên.Nguyên nhân cốt lõi nằm ở tỷ lệ dầu mỏ, khí tự nhiên trong cơ cấu tiêu thụ năng lượng của Trung Quốc khá thấp, phụ thuộc vào dầu khí Trung Đông thấp hơn nhiều so với châu Âu và các nền kinh tế châu Á khác, do đó tác động trực tiếp của xung đột địa chính trị đến nền kinh tế trong nước là hạn chế.

• Tiền tệ hàng hóa có diễn biến phân hóa:Na Uy với tư cách là quốc gia xuất khẩu dầu khí lớn nhất châu Âu hưởng lợi từ giá dầu tăng, đồng Krone Na Uy tăng giá; đồng AUD cũng được hỗ trợ nhờ nền tảng vững chắc và kỳ vọng tăng lãi suất; New Zealand là nước nhập khẩu ròng xăng dầu thành phẩm nên đồng NZD liên tục yếu đi; đồng CAD (Canada) không hưởng lợi từ giá dầu, lại bị ảnh hưởng bởi nền tảng kinh tế nội địa yếu kém.

• Các đồng tiền truyền thống mang tính trú ẩn như JPY, CHF diễn biến yếu, chủ yếu do lạm phát toàn cầu tăng và lợi suất trái phiếu tăng khiến nhu cầu trú ẩn bị kìm nén, đồng Franc Thụy Sĩ còn bị áp lực thêm từ giá vàng lao dốc. EUR, GBP giai đoạn đầu chịu áp lực, nhưng sang tháng 4 hồi phục khi đồng đô la giảm, GBP/USD từ giảm chuyển sang tăng, mức giảm của đồng euro cũng được thu hẹp lại.

Hình 1: Biến động các đồng tiền chính (từ ngày 27/2 đến 29/4)

II. Trái phiếu

Sau khi nổ ra chiến tranh Mỹ-Iran, áp lực lạm phát do giá năng lượng tăng vọt nhanh chóng lan rộng, trực tiếp khiến lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của các nền kinh tế lớn trên thế giới đồng loạt tăng mạnh, thị trường trái phiếu toàn cầu chịu cú sốc nghiêm trọng.

• Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm của Anh tăng tổng cộng 79 điểm cơ bản trong 2 tháng qua, tăng mạnh nhất thế giới.

• Đức, Mỹ, Canada, Nhật Bản, Australia đều ghi nhận lợi suất trái phiếu kho bạc 10 năm tăng tương đồng, đều quanh mức 40 điểm cơ bản.

• Trung Quốc lại có lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm giảm nhẹ, trở thành hiện tượng riêng trên thị trường trái phiếu toàn cầu.

Hình 2: Biến động lợi suất trái phiếu chính phủ 10 năm các nước lớn (điểm cơ bản) (27/2 ~ 29/4)

III. Thị trường chứng khoán

Thị trường chứng khoán toàn cầu diễn biến phân hóa, với cổ phiếu công nghệ và chuỗi cung ứng bán dẫn trở thành tâm điểm tăng trưởng.

• Chỉ số chứng khoán Đài Loan dẫn đầu thế giới với mức tăng áp đảo nhờ nhóm cổ phiếu dẫn dắt như TSMC, MediaTek.

• Nasdaq, chỉ số KOSPI Hàn Quốc đều lập đỉnh lịch sử mới.

• Thị trường chứng khoán châu Âu diễn biến ảm đạm, chỉ số Stoxx50 khu vực đồng euro và FTSE100 Anh đều giảm trên 5%, chủ yếu vì kinh tế bị ảnh hưởng tiêu cực từ nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng.

Hình 3: Biến động các chỉ số chứng khoán chính (từ ngày 27/2 đến 29/4)

IV. Hàng hóa

• Năng lượng: Giao thông tại eo biển Hormuz bị gián đoạn làm giá năng lượng tăng vọt, hai loại dầu thô chủ chốt đều tăng hơn 50%; giá khí đốt tự nhiên châu Âu cũng tăng, nhưng mức tăng giá TTF thấp đáng kể so với giai đoạn căng thẳng Nga-Ukraine năm 2022, do tồn kho khí hiện tại ở châu Âu vẫn ở mức khá, năng lực chống sốc nguồn cung tốt hơn nhiều.

• Kim loại quý: Vàng và bạc đều có sóng tăng giai đoạn đầu chiến sự, phát huy rõ nét thuộc tính tài sản trú ẩn, nhưng ngay sau đó bị áp lực do lãi suất thực tế USD tăng nhanh, giá vàng quay đầu giảm, bạc càng yếu hơn.

• Kim loại công nghiệp: Dù bị kỳ vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu điều chỉnh thấp ảnh hưởng, một số kim loại chủ chốt vẫn xác lập đỉnh mới. Giá nhôm đi đầu trong nhóm này, do hai nguyên nhân: một là chiến sự Mỹ-Iran khiến các nhà máy nhôm ở Trung Đông đình trệ sản xuất, cộng với cầu phục hồi ở khu vực chế biến sản xuất thúc đẩy nhu cầu vừa phải, góp phần đẩy giá nhôm tăng liên tiếp.

Hình 4: Biến động giá các hàng hóa chính (từ 27/2 đến 29/4)

Tổng kết:

1. Nhìn lại diễn biến các tài sản thuộc nhóm lớn trong hai tháng kể từ khi nổ ra chiến tranh Mỹ-Iran, giá năng lượng tăng vọt là chủ đề xuyên suốt, ảnh hưởng trực tiếp tới logic định giá ngoại hối, trái phiếu và kéo theo sự phân hóa của thị trường chứng khoán, hàng hóa.

2. Xét về biểu hiện của các tài sản, đồng tiền và hàng hóa của nước xuất khẩu năng lượng, cùng nhóm cổ phiếu công nghệ tăng trưởng nổi bật;Ngược lại, tài sản liên quan đến quốc gia nhập khẩu năng lượng và đồng tiền truyền thống có tính trú ẩn lại nhìn chung chịu áp lực; trong khi tài sản Trung Quốc với nội lực cơ bản vượt trội tiếp tục cho thấy sự phân hóa ngược chiều với thị trường quốc tế.

3. Hiện tại, tiến trình đàm phán Mỹ-Iran lâm vào bế tắc, giá dầu quốc tế vẫn neo cao, nhưng thị trường ngoại hối và chứng khoán đã sớm thể hiện tâm lý giao dịch lạc quan. Tuy nhiên, cần cảnh giác rằng nếu eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa kéo dài, tâm lý lạc quan của thị trường có thể đảo chiều bất cứ lúc nào, trong đó tiền tệ và chứng khoán của các nền kinh tế châu Âu phụ thuộc năng lượng có thể sẽ là những đối tượng chịu tác động đầu tiên và rõ rệt nhất.