Bộ nhớ của Samsung cứng rắn, điện thoại Samsung buộc phải chịu lỗ

Bộ phận MX của Samsung— tức là bộ phận di động — có thể sẽ đối mặt với khoản lỗ cả năm đầu tiên trong lịch sử.

Theo tờ Money Today (Hàn Quốc),người đứng đầu bộ phận MX là ông TM Roh gần đây đã bày tỏ mối lo lắng này với ban lãnh đạo tập đoàn.

Ngay từ tháng 3 năm nay đã có tin đồn cho rằng bộ phận MX của Samsung có thể sẽ cắt giảm chi phí bằng nhiều cách để tránh thua lỗ.

Còn ở chiều ngược lại, bộ phận bán dẫn DS lại báo cáo lợi nhuận kinh doanh quý I/2026 khoảng 3,8 tỷ USD (57,2 nghìn tỷ won Hàn), gấp hơn 7 lần cùng kỳ năm trước.

Trớ trêu là, khoản lỗ của MX phần lớn chính là bởi bộ phận bán dẫn DS không chỉ thu lợi nhuận khủng mà còn "công bằng" với người anh em cùng tập đoàn...

Đây chính là diễn biến mới nhất trong "nội chiến" của tập đoàn Samsung.

Anh em rạch ròi tiền bạc

Tháng 11 năm ngoái, báo Seoul Economic Daily tiết lộ rằng vào một thời điểm nào đó trong nửa cuối năm 2025, khi dòng máy S26 chuẩn bị ra mắt đầu năm mới, bộ phận MX mong muốn khóa giá và đảm bảo nguồn cung DRAM, nên đã tìm đến "người anh em" DS, đề nghị ký hợp đồng cung ứng tối thiểu 12 tháng.

Không ngờ, yêu cầu này bị từ chối, DS chỉ đồng ý phương án đàm phán mỗi 3 tháng, giá theo thị trường. Dù MX cử lãnh đạo cấp cao tới thương thảo ở tầm tập đoàn, cuối cùng cũng chỉ được cam kết tới hết quý IV/2025. Sau đó, mỗi quý đều phải đàm phán lại.

Lý do của DS rất thẳng thắn: Cả thế giới đang tranh giành năng lực sản xuất LPDDR, khách hàng bên ngoài trả giá cao hơn, "anh em rạch ròi tiền nong, phải theo quy luật thị trường thôi..."

Như vậy, mỗi bộ phận tự hạch toán độc lập, không ai nợ ai—cuộc nội chiến nội bộ quanh bộ nhớ đã bùng phát giữa các bộ phận di động và bộ nhớ của Samsung.

Khi ấy, phía Samsung từng phủ nhận, cho rằng các báo cáo liên quan là vô căn cứ. Tuy nhiên, những gì diễn ra trên thị trường ai cũng thấy, cộng thêm tuyên bố nội bộ của TM Roh lần này, rõ ràng cuộc nội chiến này là có thật.

Thế ai là người "nuốt" hết bộ nhớ? Ai cũng biết, đó là AI.

Khách hàng lớn nhất thị trường là Nvidia. Ví dụ, tổ hợp Vera Rubin NVL72 hiện đang vận hành, mỗi CPU Vera cần đến 1,5 TB bộ nhớ LPDDR5x, cấu thành từ 8 mô-đun SOCAMM dung lượng 192GB/mô-đun, tổ hợp có 36 CPU Vera, tổng cộng 54TB; phía GPU, nhu cầu bộ nhớ HBM4 cũng lên đến 288GB mỗi chip, tổng là 20,7TB — hợp lại, tổ hợp cần tới 75TB bộ nhớ LPDDR+HBM.

Một chiếc flagship năm 2026 thường có tối thiểu 12GB bộ nhớ LPDDR5x, giá gốc vào đầu 2025 là khoảng 33 USD, nhưng đến tháng 11 năm ngoái đã tăng vọt lên 70 USD.

Đến quý I năm 2026, giá dòng bộ nhớ LPDDR tăng gần gấp đôi theo quý, các chuyên gia dự đoán sẽ còn tăng tiếp hơn 80% vào cuối quý II.

Sự tăng giá "phi mã" của bộ nhớ đã bắt đầu phản ánh vào doanh số. Báo cáo IDC cho thấy lượng xuất xưởng smartphone toàn cầu quý I năm nay giảm 4,1% so với cùng kỳ, dữ liệu Counterpoint chỉ ra tỷ trọng DRAM trong chi phí vật liệu flagship quý II có thể lên tới 20%, gấp đôi quý IV năm ngoái.

Cộng thêm đà tăng giá của NAND flash, giá bán lẻ hợp lý cuối cùng của flagship sẽ tăng từ 150 đến 200 USD.

(Tiện thể nói luôn, đừng nai tơ hỏi tại sao hãng này tăng giá, hãng kia không tăng. Giờ ai cũng phải tìm cách gánh phần chi phí này, nếu không tăng, chắc chắn nó sẽ thể hiện ở chỗ khác thôi.)

Vì tranh giành bộ nhớ, ngay cả CEO Qualcomm gần đây cũng phải đích thân bay sang Seoul để họp với lãnh đạo Samsung và SK hynix. Trước đó cũng rộ tin Apple điên cuồng gom hàng trên thị trường bộ nhớ, mua tận diệt,mua hết số lượng có thể, giá nào cũng chịu,chẳng mặc cả gì...

"Anh em bất hòa"

Cơ chế hạch toán độc lập từng bộ phận vốn là nguồn sức mạnh tổ chức của Samsung.

Samsung là tập đoàn khổng lồ sở hữu bên trong hàng loạt ngành như bán dẫn, màn hình, điện thoại, điện tử gia dụng, đóng tàu, khoa học đời sống... Mỗi bộ phận có báo cáo lợi nhuận riêng, vận hành như công ty độc lập, là điều kiện bắt buộc để hệ thống ấy vận hành thành công.

Về bản chất, MX không phải "khách nội bộ" của DS, DS cũng không phải "xưởng linh kiện" của MX. Họ là hai doanh nghiệp song song trên bảng cân đối tập đoàn.

Lợi thế của mô hình này thể hiện rõ khi thị trường vận hành lý tính. Bộ phận bán dẫn không cần ưu tiên "người nhà" mà bỏ qua đơn hàng lãi lớn, bỏ lỡ chu kỳ kiếm tiền. MX cũng không vì ưu ái anh em mà lỡ các deal hấp dẫn từ Micron, SK hynix.

Nhưng hệ quả là khi bộ nhớ bước vào siêu chu kỳ tăng giá phi lý, nhu cầu của bộ phận bán dẫn và điện thoại hoàn toàn ngược chiều nhau.

DS muốn tối đa hóa giá bán từng chip DRAM, còn MX muốn tối đa lợi nhuận dòng điện thoại. Đường lợi ích hai bên hiện tại hoàn toàn ngược hướng.

Khách hàng AI không những sẵn sàng trả giá thị trường cho bộ nhớ mà còn dễ dàng chấp nhận biến động giá, lại xác nhận nhu cầu dài hạn (Nvidia, OpenAI, Anthropic đều đã thông báo dự án trung tâm dữ liệu gigawatt kéo dài nhiều năm).

Tham bát bỏ mâm, chộp lớn bỏ nhỏ.Lựa chọn tối ưu với bán dẫn Samsung là bán cho Nvidia và các hãng tương tự, thay vì bán giá hợp đồng dài hạn cho MX.

Đây đúng nghĩa là "anh em bất hòa", miêu tả DS và MX bây giờ thật không quá lời.

Leaker Ice Universe từng chỉ ra, bán dẫn Samsung xem khách hàng AI là “ông chủ thực sự”, trong khi lại coi điện thoại, tablet của bộ phận anh em chỉ là “hàng lỗ”. Bộ phận điện thoại không có hợp đồng dài hạn cho bộ nhớ, đành bị các nhà cung cấp như Samsung, SK hynix, Micron “bóp giá”, kết quả là cấu trúc chi phí dòng S26 khó giữ vững, thậm chí có thể ghi nhận khoản lỗ trong lịch sử bộ phận...

Cả ngành di động đang nhận ra: smartphone không còn là khách hàng được chuỗi cung ứng ưu tiên nữa.

Thực tế, 10 năm trước là điện thoại thúc đẩy các nhà máy bộ nhớ mở rộng sản xuất, đơn hàng của các hãng smartphone quyết định chip LPDDR sẽ dùng công nghệ nào, quy trình nào. Nhưng giờ có AI, mỗi server Nvidia ngốn lượng bộ nhớ bằng 6, 7 nghìn flagship. Thứ tự ưu tiên trong chuỗi cung ứng đã hoàn toàn thay đổi.

Samsung chỉ là trường hợp đầu tiên bị đem ra mổ xẻ trong trật tự mới này, trớ trêu thay, họ lại đồng thời là một trong những nhà sản xuất bộ nhớ lớn nhất thế giới và là nhà sản xuất smartphone đứng thứ hai toàn cầu.

Tập đoàn lâu nay thực hiện nguyên tắc tuân thủ thị trường, từng bộ phận tự chủ hạch toán. Mục đích là ngăn tham nhũng nội bộ, tránh để bộ phận lỗ làm "tụt xích" các bộ phận có lãi.

Nhưng lần này chắc chắn bộ phận điện thoại Samsung không ngờ được rằng, anh em lại "làm ăn công bằng", chấp hành không sót câu nào...