Lợi suất kỳ hạn 10 năm giảm mạnh 17 điểm cơ bản trong một tuần! Giao dịch AI biến động làm tăng tính chất trú ẩn an toàn của trái phiếu Mỹ

Tuần trước, khi lo ngại về triển vọng của các doanh nghiệp AI hàng đầu tăng lên, Lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm đã giảm khoảng 17 điểm cơ bản trong một tuần, trong khi chỉ số Nasdaq 100 giảm mạnh 5,5% cùng thời gian. Lần cuối cùng lợi suất trái phiếu và chỉ số cổ phiếu công nghệ giảm mạnh đồng thời trong một tuần, phải quay lại thời điểm “cơn bão thuế quan” tháng 4 năm 2025.

Trong vài tháng gần đây, trái phiếu Mỹ hầu như mất chức năng phòng ngừa rủi ro truyền thống khi thị trường cổ phiếu chịu áp lực. Tuy nhiên, biến động giao dịch AI đã tạo ra bước ngoặt cho tình hình này.

Rạn nứt AI xuất hiện, logic thị trường trái phiếu thay đổi

Câu chuyện cốt lõi thúc đẩy đợt phục hồi trái phiếu lần này xuất phát từ sự lung lay của chính giao dịch AI.

Các dấu hiệu tăng trưởng doanh thu của Anthropic chậm lại cùng với giá trái phiếu của nhà cung cấp điện toán đám mây AI CoreWeave tiếp tục giảm khiến thị trường bắt đầu nghi ngờ: liệu sự bùng nổ AI - vốn đã thúc đẩy cuộc giảm giá lớn trên thị trường trái phiếu - đang xuất hiện rạn nứt?

Trong vài tháng qua, làn sóng đầu tư vào AI đã gây áp lực cho trái phiếu Mỹ từ hai phía: Thứ nhất, xây dựng cơ sở hạ tầng AI quy mô lớn đã thúc đẩy kinh tế và nhu cầu chip tăng mạnh gây áp lực lạm phát; Thứ hai, các doanh nghiệp đổ xô phát hành trái phiếu tín dụng để huy động vốn cho các dự án AI, cạnh tranh nguồn tiền với trái phiếu Mỹ. Theo dữ liệu Bloomberg, lượng trái phiếu doanh nghiệp đạt mức đầu tư năm nay tăng khoảng 29% so với cùng kỳ năm ngoái, các ông lớn công nghệ là bên phát hành chủ yếu.

Afonso Borges, chiến lược gia thu nhập cố định tại Julius Baer, viết trong báo cáo: "Suy thoái kinh tế do AI dẫn dắt sẽ gần giống như cú sốc nhu cầu tiêu cực truyền thống", và trở thành chất xúc tác cho lạm phát giảm. Ông chỉ ra trong kịch bản đó, "trái phiếu Mỹ trung hạn sẽ một lần nữa phát huy chức năng phòng ngừa rủi ro hiệu quả trong danh mục đầu tư". Ngân hàng này khuyến nghị tăng tỷ trọng ở kỳ hạn trung bình và dẫn dữ liệu rằng từ năm 2000 đến 2020, trái phiếu Mỹ 10 năm thường mang lại lợi nhuận dương khi thị trường cổ phiếu điều chỉnh.

John Briggs, Giám đốc chiến lược lãi suất khu vực Bắc Mỹ của Natixis, giải thích logic này từ góc nhìn nguồn cung: "Nếu nhà đầu tư nhận thấy trái phiếu liên quan đến AI mà họ nắm giữ đang mất giá, họ sẽ ít muốn mua thêm trái phiếu mới. Điều này trong ngắn hạn sẽ giảm tác động của việc phát hành AI lên thị trường, kết quả là nhiều vốn đổ vào trái phiếu Mỹ dài hạn hơn, và lo ngại về việc bị lấn át nguồn cung cũng giảm bớt."

Bán khống được bù đắp, đà tăng được khuếch đại

Đợt phục hồi trái phiếu lần này không chỉ xuất phát từ nhu cầu phòng ngừa rủi ro mà cơ cấu vị thế cũng đóng vai trò quan trọng.

Theo Bloomberg, tuần trước đà tăng của thị trường trái phiếu được thúc đẩy bởi việc các quỹ CTA (Commodity Trading Advisor) mua lại quy mô lớn các vị thế bán khống – vốn trước đó họ nắm giữ vị thế bán trái phiếu Mỹ cực kỳ mạnh. Việc mua bù vị thế bán tạo ra lực cầu, càng khiến lợi suất giảm sâu và làm tăng rõ rệt rủi ro hai chiều cho thị trường trái phiếu.

James Athey, quản lý danh mục đầu tư tại Marlborough Investment Management, dẫn lời Mark Twain: “Theo lời Mark Twain, tin đồn về việc trái phiếu Mỹ đã chết bị phóng đại quá mức.”

Kỳ vọng tăng lãi suất hạ nhiệt, nhưng bất đồng vẫn tồn tại

Dòng vốn phòng ngừa rủi ro đổ vào cũng phần nào bù đắp áp lực của dữ liệu lạm phát lên thị trường trái phiếu.

Dữ liệu giá tiêu dùng công bố tuần trước cao hơn dự báo, từng đẩy xác suất thị trường kỳ vọng Fed tăng lãi suất tháng này lên khoảng 50%. Nhưng khi cổ phiếu bị bán ra mạnh, xác suất này nhanh chóng giảm xuống.

Chủ tịch Fed Warsh xuất hiện tại hội nghị IMF nhưng ngoài việc nhấn mạnh Fed cam kết ổn định giá cả, ông không bình luận gì về định hướng chính sách tiền tệ hay triển vọng kinh tế. Hiện thị trường vẫn kỳ vọng Fed sẽ tăng lãi suất thêm một lần trong năm nay và sẽ tiếp tục thắt chặt vào năm 2027.

Steven Barrow, Giám đốc chiến lược G-10 của Standard Bank, cho rằng đợt phục hồi trái phiếu lần này là “cá trích đỏ” – tức một tín hiệu gây hiểu nhầm. Ông chỉ ra lo ngại lạm phát phía trước cũng như xu hướng vốn chuyển từ trái phiếu chủ quyền sang cổ phiếu dài hạn.

Đợt tăng vọt giá dầu hôm thứ sáu tuần trước cũng nhắc nhở về rủi ro: Xung đột tại Iran đã đẩy giá dầu tăng trở lại, khơi dậy lo ngại lạm phát; trái phiếu Mỹ và cổ phiếu Mỹ đều suy yếu đồng thời – thỏa thuận Tổng thống Trump thúc đẩy dầu diesel Nga thâm nhập thị trường toàn cầu bị nghi ngờ, khiến giá dầu thô bùng nổ trước và sau phiên giao dịch buổi trưa.

Góc nhìn của nhà đầu tư dài hạn

Đối với nhà giao dịch ngắn hạn, triển vọng đầy bất định.

Masahiko Loo, chiến lược gia cao cấp thu nhập cố định tại State Street Investment Management Tokyo, cho rằng phong cách chính sách tiền tệ không cung cấp dự báo trước của Warsh – đây là nguyên tắc cốt lõi trong khuôn khổ chính sách của ông – khiến thị trường dễ xuất hiện biến động mạnh về giá.

Nhưng ông cũng cho rằng đối với nhà đầu tư dài hạn, “tình hình đã khác”. “Nếu xuất hiện cuộc tháo chạy phòng ngừa rủi ro quy mô lớn do AI dẫn dắt, trái phiếu Mỹ càng có khả năng cung cấp chức năng phòng ngừa rủi ro mà nhà đầu tư đã thiếu trong những năm vừa qua.”