Nắm giữ trái phiếu Mỹ của Ấn Độ giảm xuống mức thấp nhất trong năm năm, liên minh “mua vàng” của các ngân hàng trung ương toàn cầu lại có thêm lực lượng chủ chốt

Lượng trái phiếu kho bạc Mỹ do Ấn Độ nắm giữ đã giảm xuống mức thấp nhất trong năm năm, khi quốc gia này đang nỗ lực hỗ trợ tỷ giá đồng nội tệ và đa dạng hóa dự trữ ngoại hối, qua đó gia nhập xu hướng rộng lớn hơn của một số nền kinh tế lớn giảm nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ – thị trường trái phiếu lớn nhất thế giới.

Theo dữ liệu của chính phủ Mỹ công bố tuần trước, số trái phiếu kho bạc Mỹ dài hạn do Ấn Độ nắm giữ đã giảm xuống còn 174 tỷ USD, giảm 26% so với mức đỉnh năm 2023. Dữ liệu từ Ngân hàng Trung ương Ấn Độ cho thấy, trái phiếu kho bạc Mỹ hiện chiếm một phần ba tài sản ngoại hối của Ấn Độ, trong khi một năm trước đó tỷ lệ này là 40%.

Khi vàng và các tài sản thay thế khác chiếm tỷ trọng lớn hơn trong dự trữ của Ấn Độ, sự thay đổi này phản ánh động thái của các quốc gia nắm giữ lớn hơn, làm dấy lên lại nghi vấn về chủ nghĩa ngoại lệ của Mỹ và vai trò của trái phiếu kho bạc Mỹ như tài sản dự trữ. Việc Trump một lần nữa đưa ra các đe dọa thương mại liên quan đến vấn đề Greenland chỉ làm gia tăng bất an này, làm tăng khả năng các chính phủ châu Âu cũng có thể bắt đầu cắt giảm nắm giữ (trái phiếu Mỹ).

Win Thin, nhà kinh tế trưởng của ngân hàng Nassau 1982 với gần bốn mươi năm kinh nghiệm thị trường, cho biết, sự thay đổi này phần lớn có thể phản ánh việc các quốc gia giảm nắm giữ tài sản bằng đô la Mỹ để giảm rủi ro bị trừng phạt. “Ấn Độ vẫn còn dư địa để giảm vị thế trái phiếu kho bạc Mỹ của mình.”

Ngân hàng Trung ương Ấn Độ không phản hồi yêu cầu bình luận về việc giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ. Bộ trưởng Tài chính Ấn Độ Nirmala Sitharaman hồi tháng 9 năm ngoái từng cho biết, ngân hàng trung ương đang đưa ra những quyết định “rất thận trọng” nhằm đa dạng hóa dự trữ ngoại hối.

Ấn Độ giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ và tăng dự trữ vàng

Bài học cho Mumbai (thị trường tài chính) và các lĩnh vực khác đến từ việc Mỹ đóng băng dự trữ ngoại hối của Nga sau khi xung đột Nga-Ukraine bùng nổ vào tháng 2/2022. Kể từ đó, việc Ấn Độ liên tục mua dầu của Nga trở thành điểm tranh cãi với Tổng thống Mỹ Trump, dẫn đến việc Mỹ áp thuế cao đối với quốc gia châu Á này.

“Tốc độ xấu đi trong quan hệ Mỹ-Ấn năm ngoái đã khiến nhiều người bất ngờ và thúc đẩy các nhà hoạch định chính sách giảm thiểu sự dễ bị tổn thương,” Shilan Shah của Capital Economics cho biết. Theo xếp hạng của Bloomberg, ông là nhà phân tích dự báo tỷ giá rupee chính xác nhất quý trước.

Một phần nguyên nhân của động thái này xuất phát từ nỗ lực của Ngân hàng Trung ương Ấn Độ nhằm bảo vệ tỷ giá rupee đang bị tổn thương. Do Mỹ áp thuế lên tới 50% (mức cao nhất châu Á) đối với hàng xuất khẩu của Ấn Độ khiến thỏa thuận thương mại Mỹ-Ấn bị trì hoãn, rupee đã giảm xuống mức thấp kỷ lục. Thông qua việc bán trái phiếu kho bạc Mỹ, ngân hàng trung ương có thể dùng số tiền thu được để mua rupee nhằm hỗ trợ giá trị đồng tiền.

Trong giới đầu tư, chính sách thuế thương mại toàn cầu của Trump và việc vũ khí hóa đồng đô la thông qua các biện pháp trừng phạt đã làm dấy lên nghi vấn liệu trái phiếu Mỹ còn là lựa chọn tối ưu hay không. Gần đây, cuộc đột kích của Mỹ vào Venezuela càng làm tăng thêm những nghi ngại này.

Theo dữ liệu tính đến tháng 11 năm ngoái, Ngân hàng Trung ương Ấn Độ không phải là chủ sở hữu trái phiếu kho bạc Mỹ lớn, với lượng nắm giữ chỉ bằng một phần tư so với 683 tỷ USD của Trung Quốc và còn xa so với 1.200 tỷ USD của Nhật Bản. Hơn nữa, tổng lượng trái phiếu kho bạc Mỹ do nước ngoài nắm giữ vẫn gần mức cao nhất lịch sử. Dù vậy, động thái bán ra của Ấn Độ càng làm tăng tranh luận về vai trò của trái phiếu chính phủ Mỹ trong danh mục đầu tư toàn cầu.

Mua vàng

Các ngân hàng trung ương trên toàn cầu giờ đây phải điều tiết trong bối cảnh chính sách ngày càng phức tạp, gây áp lực lớn hơn lên việc phân bổ dự trữ. Dù đồng đô la (và hệ quả là trái phiếu kho bạc Mỹ) vẫn là tài sản dự trữ toàn cầu chủ đạo, nhưng nhu cầu tìm kiếm tài sản thay thế rõ ràng đang được quan tâm nhiều hơn.

Việc Ngân hàng Trung ương Ấn Độ bán trái phiếu Mỹ diễn ra đồng thời với việc liên tục tăng mua vàng. Tháng 10 năm ngoái, Brazil đã giảm lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ dài hạn xuống mức thấp nhất ít nhất từ năm 2011. Ngay trong tuần này, ngân hàng trung ương Ba Lan – bên mua vàng lớn nhất thế giới đã công bố kế hoạch mua thêm 150 tấn vàng nữa.

Dự trữ trái phiếu Mỹ của Ấn Độ thu hẹp

Cũng có lý do để cho rằng tốc độ giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ của Ấn Độ có thể chậm lại, ví dụ như khi rupee ổn định hơn sẽ giảm nhu cầu can thiệp, hoặc nếu thỏa thuận thương mại bị đình trệ cuối cùng cũng được ký kết thì căng thẳng có thể giảm bớt.

Krishna Bhimavarapu, nhà kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương của State Street Global Advisors, cho biết: “Nếu thỏa thuận thương mại được ký kết, nhu cầu phải bảo vệ tích cực đồng nội tệ có thể sẽ giảm bớt.”

Tuy nhiên, ngày càng nhiều chuyên gia quan sát thị trường cho rằng sự chuyển hướng sang các tài sản khác đang đến gần. Một khảo sát của Diễn đàn các tổ chức tiền tệ và tài chính chính thức (OMFIF) vào tháng 11 năm ngoái phát hiện, đa số các ngân hàng trung ương vẫn nắm giữ đô la Mỹ, nhưng gần 60% có kế hoạch tìm kiếm các lựa chọn thay thế trong một đến hai năm tới.

“Hiện xu hướng này đã rất rõ ràng,” Michael Brown, chiến lược gia nghiên cứu cấp cao tại Pepperstone London, nhận xét về việc Ấn Độ bán trái phiếu Mỹ. Một thỏa thuận thương mại “chỉ khiến lượng nắm giữ (trái phiếu Mỹ) của Ấn Độ ổn định chứ không khiến nước này điên cuồng mua vào quy mô lớn.”