Samsung xotirasi qat’iy, Samsung telefonlari zarar ko‘rishga majbur bo‘ldi

Samsung MX bo‘limi—ya'ni mobil bo‘lim, tarixda birinchi marta yillik zararini ko‘rishi mumkin.

Koreyaning “Money Today” nashrining xabar berishicha, MX bo‘limi rahbari Noh Tae-mun (TM Roh) yaqinda guruh rahbariyatiga mana shu xavotirini bildirgan.

Joriy yilning mart oyida tashqarida shunday xabarlari bo‘lgan ediki, Samsung MX zarar oldini olish uchun har xil usullar bilan xarajatlarni qisqartirishi mumkin.

Boshqa tomondan DS yarimo‘tkazgich bo‘limda esa: 2026 yil birinchi chorakda operatsion foyda taxminan 3.8 milliard dollar (57.2 trillion von) bo‘lib, o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 7 baravardan ko‘p bo‘lgan.

Qizig‘i shundaki, MX‘ning zarariga katta darajada yarimo‘tkazgich bo‘limi sabab bo‘ldi, nafaqat g‘oyat ko‘p foyda ko‘rdi, balki o‘z “akam”ga juda qattiq yondashdi va musaffo tamoyillarda turdi...

Bu, Samsung guruhi ichki “urushi”ning eng so‘nggi holati.

Aka-ukalar aniq hisob-kitob qiladi

O‘tgan yil noyabrida Koreyadagi “Seoul Economic Daily” xabar berishicha, 2025 yil ikkinchi yarmida, S26 seriyasining yangi modeli yangi yilda chiqishini hisobga olib, MX DRAM narxi va etkazib berish hajmini belgilash istagi bilan o‘z “akam” DS bo‘limiga murojaat qilib, kamida 12 oylik uzoq muddatli shartnoma tuzmoqchi bo‘lgan.

Kutilmaganda, bu so‘rov rad etilgan, DS taklifi esa shunday bo‘lgan: har uch oyda bir gaplasha miz, narx bozor bo‘yicha o‘zgaradi. Hatto MX asosiy menejerlarini guruh darajasida gaplashib, oxirida faqat 25-yil 4-chorakgacha va’dani olishdi. So‘ngra har chorakda narxni qayta muhokama qilishga to‘g‘ri keladi.

DS‘ning sababi juda sodda: butun dunyo LPDDR xotira quvvatlarini olib ketmoqda, tashqaridagi mijozlar ko‘proq pul to‘laydi, aka-ukalar hisob bilan to‘g‘ri ish qilish kerak, hammasi bozor tamoyiliga ko‘ra bo‘lishi kerak...

Shu tariqa, har bir bo‘lim mustaqil hisob-kitob qiladi, hech kim boshqasiga qarzdor emas—xotira atrofidagi ichki urush Samsung telefon va xotira bo‘limlari o‘rtasida boshlandi.

O‘shanda, Samsung rasmiy vakili bu yangiliklarni rad etgandi, ammo bozorda sodir bo‘layotgan voqeani hamma ko‘ra oldi, ustiga-ustak, bu safar Noh Tae-mun ichki bayonoti ham bor, ko‘rinadiki, bu ichki urush haqiqatdan ham jiddiy.

Endi xotirani kim eng ko‘p ishlatyapti? Hammaga ma’lum: AI.

Hozirgi vaqtda eng yirik mijoz – NVIDIA. Uning xizmat ko‘rsatayotgan Vera Rubin NVL72 moduli misolida, bitta Vera CPU uchun 1,5 TB LPDDR5x xotira (8 dona 192GB SOCAMM modulidan yuritiladi) kerak bo‘ladi, butun modulda 36 dona Vera CPU, jami 54TB; GPU tomonida ham HBM4 xotira ehtiyoji 288GB har bir blok, jami 20.7TB — butun majmua uchun jami 75TB LPDDR+HBM xotira kerak.

2026 yilgi flagman telefon odatda kamida 12GB LPDDR5x xotiraga ega bo‘ladi, 2025 yil boshida tannarxi 33 dollar atrofida edi, o‘tgan yil noyabrida esa 70 dollargacha ko‘tarildi.

26 yil 1-chorakda butun LPDDR xotira toifasi narxi chorakka nisbatan deyarli ikki baravar o‘sdi, sohada Q2 oxirigacha yana 80% o‘sishi prognoz qilinmoqda.

Xotira narxining keskin o‘sishi sotuvida ham aks eta boshladi. IDC hisoboti bo‘yicha, joriy yil birinchi choragida butun dunyoda smartfonlar yetkazib berilishi o‘tgan yilga nisbatan 4,1% ga kamaygan, Counterpoint esa, joriy yil Q2 da flagman smartfonlarining modullar tannarxida DRAM ulushi 20% ga yetib, o‘tgan yil Q4 ga nisbatan ikki barobar bo‘lishini qayd etgan.

Qolaversa, NAND flesh xotiraning ham narxi oshgani sabab, flagman modelining yakuniy chakana narxining o‘sish oralig‘i 150 dan 200 dollargacha bo‘lishi mumkin.

(Bu yerda bir og‘iz eslatish: kim narxini oshirdi, kim oshirmadi, deb o‘ylash bolalarcha. Bu tannarxni hamma qandaydir usulda qoplashi kerak, narx oshmasa ham boshqa joyda ko‘rinadi.)

Xotira uchun hatto Qualcomm bosh direktori ham yaqinda bevosita Seulgacha borib, Samsung va SK Hynix direktorlari bilan uchrashdi. Avvalroq esa, Apple xotira bozorida aqldan ozgancha sotib olayotgani haqida mish-mishlar chiqqandi; ular qancha kerak bo‘lsa, shuncha oladi, narx gap emas, umuman savdolashmaydi...

"Aka-ukalar talashadi"

Samsung‘ning har bir bo‘limi mustaqil hisob-kitob qiladigan tizimi aslida tashkilot samaradorligining manbai.

Samsung guruhi tarkibida yarimo‘tkazgich, ekran, telefon, maishiy texnika, kemasozlik, hayot fanlari va hokazo kabi ko‘plab bizneslar bor. Har bir bo‘lim o‘zining daromad-ziyon hisobotiga ega, o‘zini mustaqil korxona deb biladi, bu struktura ishlashining asosi.

Aslini olganda, MX DSning “ichki mijoz”i emas, DS esa MX uchun “detal ishlab chiqarish sexi” emas, ular guruh hisobotida tengravishda yirik kompaniyalar sifatida yuritiladi.

Ushbu mexanizm bozor oqilona bo‘lsa, foydalari aniq. YArimo‘tkazgich bo‘limi “o‘zimiznikilarga ustunlik beramiz” deb yuqori foydali buyurtmalarni telefon bo‘limiga bermaydi va shu sababli daromad olish imkoniyatini qo‘ldan boy bermaydi. MX esa aka-uka bo‘lim mudofaasida Micron, SK Hynix‘ning foydaliroq takliflarini rad etmaydi.

Biroq bunda kamchilik shundaki, xotira narxi o‘ta asossiz oshayotgan xollarda, yarimo‘tkazgich va telefon bo‘limlarining ehtiyojlari teskari yo‘nalishda bo‘ladi.

DS har bir DRAM ning narxini maksimal darajaga oshirmoqchi, MX esa har bir telefonning yalpi foydasini maksimal darajaga olib chiqmoqchi. Ularning manfaatlari hozir butunlay qarama-qarshi.

AI mijozlari nafaqat barcha xotirani bozor narxida sotib oladi, balki har doim o‘zgaruvchan narxni qabul qila oladi. Ularning uzoq muddatli ehtiyojlari aniq (shu jumladan NVIDIA, OpenAI, Anthropic kabi kompaniyalar yirik gigavattli ma’lumot markazi infratuzilmasi loyihalarini allaqachon e’lon qilgan).

Ko‘p yegisi keladi, kamga ko‘nmaydi, katta foyda olib, kichik sotuvlardan voz kechadi.Samsung yarimo‘tkazgichlarining eng maqbul yo‘li NVIDIA va hokazolarga sotish, lekin ilgari bo‘lgani kabi MX‘ga uzoq muddatli shartnoma narxida emas.

Bu so‘zma-so‘z “aka-ukalar talashadi” degan ma’noni beradi, bugungi DS va MX uchun ayni hol.

Ma’lumot tarqatuvchisi Ice Universe ta’kidlaganidek, Samsung yarimo‘tkazgich bo‘limi AI mijozlarini haqiqiy “oltin mijoz” sifatida ko‘radi, biroq aka bo‘limdagi telefon, planshet va boshqa mahsulotlarni zarar ko‘rishga majbur mahsulot sifatida ko‘radi. Telefon bo‘limi xotiraga uzoq muddatli shartnoma qila olmasdan, majburan Samsung, SK Hynix, Micron ta’minotchilarning "narx shantaji"ga rozi bo‘ladi va natijada S26 seriyasi tannarx tuzilishini ushlab turish qiyin bo‘ladi va bo‘lim tarixidagi ilk zarar yuzaga kelishi mumkin...

Butun mobil sanoati qayta tushunmoqda: smartfonlar endi ta’minot zanjirida afzal mijoz bo‘lib qolmadi.

To‘g‘ri, o‘tgan o‘n yillikda aynan telefonlar xotira zavodlarining ishlab chiqarishini ko‘paytirishga turtki bo‘ldi, telefon ishlab chiqaruvchilarning buyurtmasi esa LPDDRlarning qanday texnologiyada ishlatilishini belgilardi. Ammo endi AI kirib kelar ekan, bitta NVIDIA serveri oltmish-qirq mingta flagman telefonning xotira qismini egallaydi. Ta’minot zanjirining afzallikka ega taraflari o‘zgardi.

Samsung yangi tartibda birinchi ochiq misol bo‘lib, eng qiziqari shundaki, u ayni vaqtda dunyodagi eng yirik xotira ishlab chiqaruvchi va ikkinchi eng yirik telefon ishlab chiqaruvchi kompaniya hamdir.

Guruh ichida uzoq muddatdan buyon bozor qonun-qoidalariga amal qilish va bo‘limlar mustaqil hisob-kitob tamoyili amal qiladi. Bu nafaqat ichki korrupsiyani oldini oladi, balki zararli bo‘limlarning foydali bo‘limlarni sustlashtirishiga yo‘l qo‘ymaydi.

Biroq, bu safar Samsung telefoni kutmagandi, aka bevosita “xizmatga xizmat qaytarish” qiladigan darajada qat’iy harakat qiladi...