Odliczanie do 13. lotu testowego Starship! Kluczowy lot wpłynie na kosmiczne ambicje SpaceX (SPCX.US) i wycenę na bilion dolarów

Według informacji uzyskanych przez aplikację Finanse Zintu, po rezygnacji z próby wystrzelenia w zeszłym tygodniu, SpaceX (SPCX.US) ponownie podejmie próbę ważnego testu swojego gigantycznego Starship w czwartek. Wydarzenie to stawia inwestorów w obliczu ryzyka wynikającego z burzliwego cyklu badań i rozwoju firmy, a także zwiększa uwagę wobec tego kluczowego kamienia milowego.

Planowane wystrzelenie odbędzie się o godzinie 17:45 czasu lokalnego z bazy Starship SpaceX w południowym Teksasie, USA. Będzie to drugi lot testowy najnowszej wersji rakiety – nazywanej wersją trzecią (V3). Rakieta wyniesie zmodernizowane satelity Starlink na orbitę, które podczas tej misji powrócą do atmosfery i zostaną spalone.

Starship stanowi trzon realizacji licznych ambitnych celów dyrektora generalnego SpaceX, Elona Muska, w tym rozmieszczenie centrów danych w przestrzeni kosmicznej, rozbudowę sieci komunikacji Starlink oraz transport ludzi na Księżyc i Marsa. Jednak rozwój projektu był niestabilny i naznaczony wybuchowymi incydentami, awariami sprzętu oraz wielokrotnymi opóźnieniami.

Ten lot testowy Starshipa jest 13. i pierwszym po historycznej publicznej ofercie akcji (IPO) SpaceX zakończonej w czerwcu. Pierwotnie planowany na zeszły czwartek 13. test lotu Starshipa został automatycznie przerwany tuż przed startem z powodu awarii zapłonu silników — 33 silniki Raptor przy boosterze Super Heavy uruchomiły procedurę zapłonu, lecz kilka z nich nie odpaliło prawidłowo, przez co system aktywował automatyczne przerwanie i wyłączył wszystkie silniki zanim rakieta opuściła platformę.

Choć taka przerwa startu nie jest rzadkością w trakcie rozwoju dużych rakiet, to miała miejsce tuż po miesiącu od debiutu giełdowego SpaceX, w trakcie serii spadków kursu. W rezultacie akcje SpaceX spadły o ok. 3% po sesji amerykańskiej w czwartek i kontynuowały spadki w piątek. To pokazuje, że część inwestorów jest coraz bardziej czuła na już istniejące ryzyko w strategii rozwoju rakiet firmy — strategii obejmującej częste testy, regularne porażki, oraz ulepszanie poprzez uczenie się na własnych błędach.

Ewan Feinstseist, dyrektor ds. inwestycji Tigress Financial Partners, powiedział: "Przerwanie startu uwydatnia stałe ryzyko wykonawcze w osiąganiu wysokiej częstotliwości lotów i operacjach wielokrotnego użytku Starshipa, a także pokazuje, że powtarzające się opóźnienia mogą spowolnić trajektorię wzrostu przychodów i marżę zysku firmy."

Jednak niektórzy przedstawiciele rynku zachowują spokój wobec zeszłotygodniowego przerwania startu Starshipa. SpaceX podobnie postępował ze swoim głównym projektem Falcon 9 – Falcon 9 również doświadczył wyzwań na początku, lecz dziś jest najbardziej używaną rakietą nośną na świecie. Caleb Henry, dyrektor ds. badań w firmie konsultingowej Quilty Space, skomentował: "Wahania kursu SpaceX pokazują, że część inwestorów wciąż nie rozumie branży kosmicznej."

Kluczowy lot

13. próba lotu Starshipa w czwartek nie jest po prostu kolejną próbą. 22 maja odbył się 12. lot testowy – pierwsza próba w konfiguracji V3 Starshipa. W trakcie wznoszenia jedna z jednostek boostera Super Heavy zakończyła pracę przed czasem; po oddzieleniu stopni Starship stracił jeden z silników, lecz reszta kontynuowała najważniejsze zadania. Podczas powrotnego zapłonu booster miał problem z uruchomieniem 5 silników Raptor, co spowodowało przedwczesne zakończenie spalania i booster uderzył w morze z dużą prędkością.

Federalna Administracja Lotnictwa (FAA) USA wszczęła śledztwo w sprawie incydentu. Ostateczny raport wskazał, że niepowodzenie powrotu boostera mogło wynikać z dwóch przyczyn: wpływu gorącego środowiska podczas wznoszenia na elementy systemu napędowego oraz problemów z parametrami ustawień systemu alarmów silnika. FAA zaakceptowała cztery działania naprawcze zaproponowane przez SpaceX i 13 lipca zamknęła śledztwo, pozwalając na przeprowadzenie 13. lotu testowego.

Podczas 13. testu w pierwszej kolejności sprawdzone zostaną problemy ujawnione w poprzednim locie, w tym kontrola wpływu gorącego środowiska na elementy systemu napędowego, precyzja wykrywania anomalii przez system alarmów silnika, i realizacja planowanej procedury powrotnego zapłonu.

Przerwanie startu 16 lipca dodatkowo utrudniło „egzamin”. Po ostatniej rundzie napraw, nowy booster Super Heavy ponownie wykazał problem z silnikiem już podczas odpalenia na ziemi. Musk zadeklarował, że SpaceX wymieni dwie jednostki Raptor i przełoży kolejną próbę na 23 lipca.

W przypadku rakiety w fazie testów ujawnienie problemów nie jest zaskoczeniem – kluczowe jest, czy powtarzają się te same usterki oraz czy każde kolejne loty przynoszą mierzalne postępy na podstawie danych z poprzednich prób. Prawdziwa wartość 13. testu Starshipa polega na tym, czy SpaceX potrafi przełożyć dane z poprzednich lotów na realne, skuteczne ulepszenia inżynieryjne.

Warto zauważyć, że oprócz weryfikacji systemu napędowego, podczas 13. lotu Starshipa zostanie także przetestowana obsługa 20 satelitów Starlink V3. W przeciwieństwie do wcześniejszych testów z symulowaną ładownią, po uwolnieniu satelitów sprawdzone zostaną panele słoneczne, rozłożenie anteny oraz laserowa komunikacja z istniejącą siecią Starlink. Choć te satelity nie trafią na orbity docelowe i powrócą do atmosfery w ciągu ok. 20 minut, Starship rozpoczyna tym samym testowanie transportu i obsługi realnej ładowni.

Starlink to obecnie najważniejszy silnik gotówki dla SpaceX, a satelity V3 kluczowe dla kolejnego etapu rozwoju sieci. Z powodu ograniczeń nośności i przestrzeni Falcon 9 nie jest w stanie realizować masowego rozmieszczenia satelitów V3. Dopóki Starship nie może być używany, budowa dużej sieci Starlink V3 musi czekać. Po wejściu Starshipa do użytku, SpaceX będzie w stanie jednorazowo transportować więcej satelitów, znacząco poprawiając efektywność rozbudowy konstelacji i otwierając przestrzeń dla kolejnego etapu wzrostu Starlink.

Podsumowując, rynek kapitałowy w kontekście 13. testu Starshipa naprawdę interesuje nie tylko, czy misja zostanie uznana za „udana” czy „częściowo udana”, ale czy pojawiające się wcześniej problemy zostały efektywnie rozwiązane i czy Starship etapami zbliża się do praktycznego zastosowania.

Jeżeli rakieta pomyślnie uwolni satelity V3, uruchomi silniki na statku, wejdzie w atmosferę i zakończy kontrolowane lądowanie, SpaceX uzyska niemal pełną weryfikację konfiguracji V3. Jeśli faza wznoszenia i uwolnienia satelitów przebiegnie pomyślnie, a powrót napotka problemy, misja także ma jasną wartość, wskazując że Starship zyskuje zdolność obsługi realnych ładunków.

Niepożądany scenariusz to powtórzenie problemów z uruchomieniem silnika na platformie, lub powtórzenie problemów z systemem napędowym znanych z 12. testu. Oznaczałoby to, że problem nie dotyczy tylko pojedynczych silników — SpaceX musiałby ponownie zbadać systemy paliwowe, środowisko termalne, logikę alarmów lub spójność sprzętową, a tempo kolejnych testów mogłoby zwolnić.

SpaceX dzięki Falcon 9 zbudował system komercyjnych wystrzeleń o najwyższej częstotliwości na świecie i rozwinął Starlink w sieć satelitarną z dziesiątkami milionów użytkowników. To, czy uda się otworzyć kolejne przestrzenie wzrostu, zależy przede wszystkim od tego, kiedy Starship osiągnie dojrzałość, kiedy będzie mógł obsługiwać rozmieszczenie satelitów V3, transporty księżycowe i budowę infrastruktury obliczeniowej na orbitach.