Sekretarz Skarbu USA: bilionowe rezerwy złota w Fort Knox są „nienaruszone”, ale dolar już dawno na nich nie polega

W maju tego roku prezydent Stanów Zjednoczonych, Donald Trump, podczas wywiadu wyraził chęć otwarcia skarbca złota w Fort Knox w Kentucky, aby potwierdzić, że amerykańskie rezerwy złota są nienaruszone. W tamtym czasie kontynuował swój postulat zainicjowany wraz z ówczesnym szefem Biura Efektywności Rządu, Elonem Muskiem, wysuwając pomysł przeprowadzenia audytu rezerw złota w celu wyjaśnienia teorii spiskowych o kradzieży złota.

Sekretarz Skarbu USA, Scott Bessent, niedawno odniósł się do tej kwestii podczas programu telewizyjnego na Fox News. Oświadczył, że rezerwy złota USA są „dokładnie rozliczone”, ale jednocześnie podkreślił, iż obecnie nie mają rzeczywistego związku z wartością dolara.

Bessent powiedział: „Urzędnicy finansowi byli już w Fort Knox. Z radością informuję, że całe złoto jest na miejscu, wszystko jest rozliczone co do centa. Stany Zjednoczone posiadają największe rezerwy złota na świecie, których wartość według obecnych cen przekracza bilion dolarów.”

Według danych Amerykańskiej Mennicy, skarbiec złota w Fort Knox obecnie przechowuje około 147.3 milionów uncji złota. Fort Knox powstał w 1918 roku w Kentucky i podczas obu wojen światowych oraz w czasie wojny w Wietnamie był ważnym obiektem wojskowym USA; sam skarbiec wybudowano później, a od 1937 roku przechowuje większość amerykańskich rezerw złota.

W trakcie wywiadu dla Fox News prowadzący poinformował Bessenta, że słyszał, iż USA otrzymuje więcej złota z Wenezueli. Bessent potwierdził tę informację: „Dostajemy dużo z Wenezueli. Dostajemy złoto” – powiedział.

Znany ekonomista Peter Schiff wcześniej skrytykował wypowiedzi Bessenta dotyczące historycznych banknotów złotych i srebrnych podczas wywiadu, zarzucając, że były „błędne informacyjnie” oraz kwestionując znajomość historii amerykańskiego pieniądza przez sekretarza.

Schiff napisał na platformie X, że Bessent błędnie zasugerował, iż posiadacze historycznych banknotów złotych lub srebrnych wciąż mogą wymieniać je na fizyczne sztabki złota lub srebra przechowywane w Fort Knox. Schiff podkreślił, że wymiana banknotów złotych została wstrzymana w 1933 roku, a srebrnych w 1968 roku.

„Jeśli obecny sekretarz skarbu jest tak nieświadomy historii i obecnej sytuacji amerykańskiej waluty, dlaczego mielibyśmy wierzyć jego zapewnieniom o rezerwach złota w Fort Knox?” – zapytał Schiff w swoim poście.

Od standardu złota do pieniądza fiducjarnego

Przez kilka wcześniejszych dekad Fort Knox i jego ścisły system wojskowej ochrony były symbolem stabilności dolara i amerykańskiej gospodarki. Tło stanowiła ustawa o rezerwach złota z 1934 roku, która ustanowiła system powiązania dolara ze złotem.

Ten system został radykalnie zmieniony w 1971 roku, gdy prezydent Richard Nixon zakończył standard złota. Amerykańskie rezerwy złota straciły wtedy swoją kluczową funkcję użytkową, co wyraźnie zaznaczył Bessent w najnowszym wywiadzie.

Powiedział: „W przeszłości nasze waluty były zabezpieczone przez srebro, a czasem przez złoto, aż do lat siedemdziesiątych, kiedy przeszliśmy na pieniądz fiducjarny – bez konieczności trzymania złota lub srebra w skarbcach. Ale jeśli wciąż pozostały jakieś nieodzyskane banknoty, zabezpieczone srebro lub złoto czeka w Fort Knox, na wypadek gdyby kiedyś było potrzebne.”

Utworzenie standardu złota w 1934 roku również położyło podwaliny pod system Bretton Woods dekadę później. Ten system powiązał globalny system walutowy ze złotem: inne waluty były powiązane z dolarem, a dolar z ceną złota wyrażoną jako 35 dolarów za uncję, zapewniając stabilność kursów wymiany w międzynarodowym handlu.

Jednak już w latach 60. system zaczął się rozluźniać. Koszty wojny w Wietnamie podniosły inflację w USA, a napływ dolarów na rynek sprawił, że rezerwy złota Ameryki były niewystarczające do pokrycia rosnącej podaży waluty, co prowadziło do przewartościowania dolara.

Inne kraje stopniowo zauważyły, że rezerwy złota USA się zmniejszają. Francja w latach 1963-1966 potajemnie zwróciła złoto do kraju, obawiając się, że rosnący dług USA doprowadzi do deprecjacji dolara, co jeszcze bardziej przyspieszyło decyzję Nixona w 1971 roku o zakończeniu tego systemu i zniesieniu standardu złota.

Jak petrodolar zastąpił złoto

Po zakończeniu standardu złota powiązanie dolara ze światowym handlem nie przestało istnieć, lecz przeniosło się na ropę naftową. Artykuł podkreśla, że system petrodolara ponownie połączył inne waluty z dolarem, ale tym razem kluczową wartość dolara opierała się na ropie.

W 1974 roku, po kilku kryzysach naftowych, USA zawarły umowę z Arabią Saudyjską: Arabia Saudyjska sprzedawała ropę wyłącznie za dolary, a USA zapewniały wsparcie militarne. Ten układ realizował cel Nixona, aby utrzymać globalny popyt na dolara dzięki ropie – podstawowemu surowcowi, od którego zależy prawie każda branża.

Gdy kraje produkujące ropę gromadziły coraz większe rezerwy dolarów, te środki trafiały ponownie na rynek obligacji skarbowych USA, wzmacniając jeszcze bardziej pozycję dolara w światowym handlu i globalnym systemie finansowym.

Wzrost presji na de-dolaryzację

Według artykułu portalu Fortune, zarówno standard złota, jak i petrodolar przez różne okresy stabilizowały globalny handel, ale nowe napięcia geopolityczne mogą przyspieszyć osłabienie dominacji dolara. Jednym z bezpośrednich skutków jest spadek udziału dolara w światowych rezerwach walutowych z 71% w 1999 roku do 57%, co stanowi najniższy poziom od 25 lat.

Od zamknięcia cieśniny Ormuz pod koniec lutego, według branżowych źródeł, niektóre statki mogły przepłynąć tą kluczową trasę płatniczą dzięki rozliczeniom w yuanie. Artykuł interpretuje to jako element cichej dywersyfikacji partnerów handlowych i walut rozliczeń przez kraje Zatoki Perskiej po serii sankcji nałożonych przed objęciem urzędu przez administrację Trumpa.

Tekst wspomina również, że od lipca 2025 do stycznia tego roku Francja wycofała z Nowojorskiego Fedu całą rezerwę złota (129 ton), przeniosła ją do Paryża i sprzedała część tej rezerwy, zarabiając 15 miliardów dolarów. Francuscy urzędnicy zaprzeczają, aby miało to jakiekolwiek tło polityczne.

Analityk rynku z EBC Financial Group, Sana Ur Rehman, w raporcie dla klientów z maja tego roku stwierdziła, że repatriacja złota przez Francję oraz utworzenie przez Kanadę funduszu suwerennego o wartości 25 miliardów dolarów w celu zmniejszenia zależności od gospodarki USA sygnalizują nowy etap de-dolaryzacji. Według niej, częściowo wynika to z ceł i innych niepewności handlowych osłabiających zaufanie rynku do dolara.

Ur Rehman napisała w swoim raporcie: „To nie są działania wrogów. Są to działania sojuszników i partnerów – oni obserwowali, jak USA wykorzystują system finansowy oparty na dolarze jako narzędzie, i po cichu doszli do wniosku: muszą zmniejszyć ryzyko związane z dolarem.”

Dodała również: „Ta zmiana jest napędzana przez sojuszników, a nie przez przeciwników – i to właśnie sprawia, że obecna sytuacja jest inna niż w jakimkolwiek momencie dominacji dolara w ciągu ostatnich osiemdziesięciu lat.”