Howard Marks: Kung lahat ay pinag-uusapan ang bubble, posibleng hindi pa ito pumuputok

Habang parami nang parami ang mga bilyonaryo at mga personalidad sa pamilihan ang nagbabala na ang stock market na pinapagana ng AI ay papalapit na sa isang bula, nagbigay si Howard Marks, co-chairman ng Oaktree Capital, ng isang kontra-intuwitibong paghusga: dahil nga lahat ay patuloy na pinag-uusapan ang “bula,” maaring malayo pa ang oras ng pagputok nito.

Ayon sa ulat ng Bloomberg noong Oktubre 18, sinabi ni Howard Marks sa isang panayam na sa kasalukuyan, hindi niya nakikita na ang pamilihan ay nakarating na ng tunay na estado ng isang “bula.” Ang kanyang pangunahing lohika ay: isa sa mga esensyal na katangian ng bula ay ang pagiging “hindi mulat” (obliviousness) ng mga mamumuhunan sa panganib, ngunit kapag ang buong Wall Street ay maging alerto sa panganib ng bula, tiyak na nawawala ang “hindi mulat” na ito. “Kung sapat na maraming tao ang maingat na nagtatanong kung may bula nga ba sa isang sektor, may dahilan upang isipin na kahit pa nga ito ay isang bula, maaring magpakita ng pagpipigil ang pamilihan,” ani Howard Marks.

Ang paghuhusgang ito ay lubhang taliwas sa kasalukuyang tensyon sa pamilihan. Mula kay Ray Dalio hanggang sa bilyonaryong si Michael Novogratz, ilang mga higanteng hedge fund ang hayagang nagbabala na ang AI trading ay nagtutulak sa stock market patungo sa gilid ng isang bula. Matapos muling maitala ng Nasdaq 100 index ang all-time high noong mas naunang bahagi ng buwang ito, agad itong bumaba ng 5.5% noong nakaraang linggo, at iniugnay ito ng ilan sa sentimyento ng pagkatakot sa bula.

Kahulugan ng bula: Ang tatlong pangunahing pamantayan ni Howard Marks

Noong kasagsagan ng internet bubble noong 2000, nagbigay na ng babala si Howard Marks, at noong nakaraang taon ay idineklara niyang siya ay nasa “bubble watch.” Inamin niyang ang salitang “bula” ay likas na “malabo,” ngunit

idinidetalye niya ang bula bilang “hindi makatwirang kasiglahan, pagiging padalos-dalos, at kawalang-kaalaman.” Sa kanyang pananaw, ang pinaka-maliliwanag na katangian ng bula ay ang pamilihan ay nagiging ‘public mania’—“may mga tao na sobrang yumaman sa hindi makatuwirang paraan, at ang mga hindi nakilahok ay nakakaramdam ng kahangalan at pagsisisi.”

Sa pag-aayon sa balangkas na ito, ang pagsusuri ni Howard Marks ay ito: tunay ngang nagpapakita ng “takot na mapag-iwanan” (FOMO) ang mga mamumuhunan, ngunit ang patuloy na pag-uusap hinggil sa peligro ng bula ay nagpapakitang hindi nahuhulog ang market sa kawalang-malay; at pagdating naman sa isa pang signal—ang padalos-dalos na kilos ng mga mamumuhunan—ay magkahalo rin ang mga indikasyon.

Valuation Data: Malaking agwat kumpara noong 2000

Isang mahalagang dahilan na sumusuporta sa hatol ni Howard Marks ay ang kasalukuyang antas ng valuation. Base sa forward P/E ng S&P 500 at Nasdaq 100, dahil sa matibay na inaasahan sa paglago ng kita ng mga kumpanya, ito mismo ay bumaba ngayong taon sa halip na lumitaw na may ‘bubble’ na delikadong senyales.

Kung ikukumpara sa buwan bago ang rurok ng dot-com bubble noong 2000, kitang-kita ang kaibahan: noon, ang average forward P/E ng limang pinakamalalaking tech stocks sa S&P 500 ay nasa humigit-kumulang 65 beses; ngayon, ang limang pinakamalalaking tech stocks ay nasa 23 beses lamang.

Gayunpaman, may ibang valuation metric na nagpapabahala sa ilan. Ang cyclically adjusted P/E ratio (CAPE, tinatawag ding Shiller P/E) ay nasa 41 beses, halos kasinlaki ng rekord na 44 beses noong 1999. Tinawag ito ng DataTrek Research co-founder na si Nicholas Colas bilang “pinakakakabahang valuation chart sa merkado ngayon.”

Ipinunto naman ni Michael O'Rourke, Chief Market Strategist ng JonesTrading Institutional Services, na may pag-aalinlangan siya sa pagbaba ng forward P/E. Paliwanag niya, ang malalaking tech companies ay malaki ang utang para magtayo ng AI infrastructure, at ang corporate leverage ay karaniwang nagpapababa ng valuation multiple, ngunit hindi nangangahulugan na makatwiran na agad ang valuation.

“Naabot na natin ang bagong lebel sa supplier financing—kinakailangan ng mga chip manufacturer na sila mismo ang mag-subsidize sa pagbili ng kanilang produkto, kung hindi ay hindi talaga ito mangyayari.”

Market Concentration at Technical Warning Signals

Bukod sa valuation, ang mataas na konsentrasyon sa market structure ay nagdudulot din ng pag-aalala. Ngayon, pinagsama, ang Nvidia, Apple at Microsoft ay humahawak sa mahigit 21% ng total weight ng S&P 500 index; noong Oktubre 1999, halos 10 stocks ang kailangan para maabot ang ganitong bigat.

Sa aspeto naman ng teknikal, napansin ng mga traders ang maraming signal na kahawig ng mga nakaraang pinalaking bula, kabilang ang pagkakatulad ng performance ng semiconductor sector sa dati nang mga bubble period, ang matinding agwat ng pinakamahusay sa pinakamahinang tech stock, at ang tuloy-tuloy na pagnipis ng market breadth.

Ang 250 percentage points na outperformance ng Nasdaq 100 index laban sa S&P 500 sa nakalipas na 10 taon ay dahilan din kaya mahirap para sa maraming mamumuhunan na talikuran ang exposure sa tech stocks. “Kahit may ilang pangamba ka sa tech stocks, hindi mo iyan basta-basta bibitiwan. Mahirap talikuran dahil lagi nitong nadadaig ang iba,” pahayag ni Jim Paulsen, isang beteranong investor.

Mga Sentimyentong Signal: Sabik at Maingat na Nagsasabay

Sa sentimyento ng mamumuhunan, malayo pa sa kasaysayan ng pinalaking bula ang pangkalahatang emosyon ngayong taon.

Malaking inflation, kawalang katiyakan sa midterm elections, at digmaan sa Iran ang tumulak sa mga traders na pumili ng defensive moves sa ilang mahahalagang panahon hanggang 2026; ilang beses na ring nag-correct ang Nasdaq 100 index, kabilang na ang isang 10% pullback.

Ngunit, hindi ibig sabihin ay ganap na nawawala ang senyales ng sabik. Hayagang sinabi ni Broadcom CEO Hock Tan na ang AI boom ay nagdala ng mga “mamumuhunang wala talagang ideya sa pinag-iinvestan nila,” na umaasal na parang naglalaro sa casino. Nagbahagi naman ng detalye si CFRA Chief Investment Strategist Sam Stovall:

Nakipag-usap siya sa isang tindero ng dyaryo sa New York na humiling sa kanyang iprint ang mga research report tungkol sa AI stocks ng Intel at Cisco—isang eksena na parang noong 1929, bago bumagsak ang merkado, nang makarinig si Joseph Kennedy ng stock tips sa isang shoe shiner.

Paano Pumuputok ang Bula: Kritikal ang Credit Market

Kahit hindi pa hinog ang bula, tutok na ang mga personalidad ng pamilihan sa mga posibleng mag-trigger ng reversal. Itinuro ni Brian Reynolds, Chief Market Strategist ng Reynolds Strategy, na “karaniwan, credit market issues ang nagtatapos ng isang cycle. Kapag naharap ang mga tao sa margin call sa credit market na ‘di nila mapunan, doon magsisimula ang tunay na problema.”

Ang mabilis na pagtaas ng interest rates ay nagsimula nang magdulot ng presyon sa ilan sa mga paborito ng market. Halos nagdoble ang presyo ng CoreWeave mula Enero hanggang unang bahagi ng Mayo, ngunit bumagsak ito noong nakaraang linggo at naging negative ang gain year-to-date, kasabay ng pagtaas ng yields ng bonds nito.

Binigyang-diin naman ni O'Rourke na kadalasang hindi ang teknolohiya mismo ang sanhi ng pagputok ng bubble, kundi dahil nasosobrahan ang kumpiyansa at napakataas ng binabayaran sa valuation. “Nagiging sobrang kumpiyansa ang mga mamumuhunan, at sobrang mahal ang binabayad nila. Iyan ang esensiya ng bubble mentality. Magbabago ng mundo ang AI—hindi iyan ang usapin.” Ani niya, “Ang tanong, magkano ang halaga na handa mong ibayad para rito?”

Noong internet era, matagumpay ang mismong teknolohiya, ngunit nang hindi na nakakamit ang inaasahang kita at tumaas ang interest rates, bumaliktad ang concentrated na pagakyat ng stock market. Ang kasaysayan ay muli at muling pinag-aaralan ng mga aktor sa pamilihan ngayon.