Nagbanta si Trump ng “malakihang pag-atake” laban sa Iran, muling nagbabala ang mundo sa global inflation

Nalalaman ng Inteligenteng Pananalapi APP na sinabi ni Pangulong Donald Trump ng Estados Unidos na siya’y isinasaalang-alang ang paglunsad ng “malakihang pag-atake” laban sa Iran upang pilitin ang Iran na bumalik sa negotiating table, isang hakbang na maaaring higit pang magpataas ng presyo ng enerhiya na naglalagay sa pandaigdigang ekonomiya sa ilalim ng presyon. Sa isang panayam, sinabi ni Trump na siya ay “malapit nang magdesisyon” at na ang lakas ng pag-atake ay “hihigit pa sa dati.” Ayon sa ulat, sinabi niya na ang Iran ay hindi pa handang makipagkasunduan, “Hindi pa sapat ang sakit na nararanasan nila.”

Ang ganitong pahayag ay nagpapakita ng mahirap na sitwasyon ni Trump—ang dating muling pagsiklab ng labanan ay nagdulot ng pagbagsak ng pansamantalang kasunduang tigil-putukan, halos na-barikada ang Strait of Hormuz. Noong Huwebes, nagbabala si Trump sa Truth Social na kung ang Iran at ang mga suportadong Houthis ng Yemen ay umatake sa mga barko ng kalakalan, haharap sila sa “malaking parusang militar.” Nitong linggo, inako ng mga Houthis ang responsibilidad sa pag-atake sa isang oil tanker ng Saudi, na nagdagdag ng bagong labanan sa kasalukuyang alitan na nagtulak sa presyo ng langis sa higit $100 bawat bariles at presyong tingi ng gasolina sa Amerika sa higit $4 bawat galon.

Ayon sa ulat ng banyagang media na sumipi sa mga opisyal ng Iran at Iraq, dinala ng Punong Ministro ng Iraq ang panukala ni Trump para sa tigil-putukan sa Iran, ngunit tinanggihan ito ng Iran noong Huwebes, muling nabigo ang mga pagsisikap ng mediasyon. Ayon sa ulat, hindi pa malinaw ang mga partikular na detalye ng naturang plano.

Inihayag ng U.S. Central Command noong Huwebes na 13 sunod-sunod na gabi na silang nagsasagawa ng airstrikes upang pahinain ang kakayahan ng Iran na umatake sa mga barko ng kalakalan sa Strait of Hormuz.

Ilang oras bago ang pagsisimula ng airstrikes ng Amerika, nagbabala si Trump na “Mula ngayon, ang anumang pinsalang idudulot sa mga barko, kargamento, at mga kaugnay na bagay ay babayaran gamit ang mga Iranian funds na pag-aari at kontrolado ng Amerika.”

Ang mga pondo ng Iran na nagyeyelo sa loob ng teritoryo ng Amerika ay humigit-kumulang $2 bilyon; mas malaking halaga naman ang naka-imbak sa ibang bansa, ngunit dahil sa mga parusa ng Amerika ay hindi ito mailipat—tinatayang mula $24 bilyon hanggang higit $100 bilyon. Ayon sa post ni Iranian Foreign Minister Abbas Araghchi sa platform na X, “Ang pagsamsam sa mga asset ng ibang bansa upang bayaran ang mga hindi kaugnay na claim sa hinaharap ay isang mapanganib na precedent.”

Mula nang magsanib-puwersa ang Amerika at Israel sa pag-atake sa Iran noong Pebrero ng taong ito, ang labanan ay muling tumindi noong nakaraang buwan matapos mabigo ang tigil-putukan. Bagamat hindi kasintindi ng nakaraan ang kasalukuyang labanan, nagbanta ang Iran na kung tutuparin ni Trump ang banta na “bawat beses na umatake ang Iran sa shipping sa Hormuz ay wawasakin ang isang tulay o planta ng kuryente,” aatakihin ng Iran ang mga imprastraktura sa rehiyon kabilang ang mga pasilidad ng enerhiya. Noon, ang Strait of Hormuz ay nagdadala ng halos isang kalima ng pandaigdigang supply ng enerhiya, ngunit ngayon ay malaki na ang binaba ng daloy dito.

Ang kilos ng Houthis ngayong linggo ay nagdulot ng banta sa isa pang mahalagang sea lane—ang Bab-el-Mandeb Strait, dahilan para ang ilang barko ay umiwas na rito. Gayunpaman, dalawang Chinese-owned oil tankers na may kargang Saudi crude oil ay nakatawid na palabas ng Red Sea sa pamamagitan ng strait na ito.

Sa oras ng paglalathala, ang Brent crude oil ay nasa $99.65 kada bariles, samantalang noong Hulyo 2 ay bumagsak pa ito sa $70.14. Tumuloy sa pagbagsak ang presyo ng ginto sa $4,030.10 kada ounce, habang inaasahan ng merkado na maaaring higpitan ng Federal Reserve ang monetary policy upang mapigil ang inflation.

Noong nakaraang buwan, sumang-ayon si Trump sa pansamantalang tigil-putukan dahil sa panganib ng pagbagsak ng pandaigdigang ekonomiya. Sa harap ng tumitinding presyong pulitikal bago ang midterm elections sa Nobyembre, nagsisikap ang Republican Party na mapanatili ang kontrol sa Kongreso. Ayon sa mga survey, hindi sumusuporta ang mamamayan sa digmaan. Noong Huwebes, pumasa sa House of Representatives ang ikalawang resolusyon na nananawagan kay Trump na itigil ang digmaan, ngunit isang simbolikong kilos lamang ito.

Ayon sa ulat ng pambansang telebisyon ng Iran, inatake ang terminal ng pasaherong lungsod sa Sahrancheh border sa pagitan ng Iran at Iraq, na nagresulta sa pagkamatay ng dalawa; patuloy ding inaatake ng Iran ang mga base militar ng Amerika sa rehiyon, kasali na ang mga target sa Kuwait at Jordan.

Bilang isang kasapi ng “Resistance Axis” ng Iran, kontrolado ng mga Houthis ang malalaking bahagi ng hilagang Yemen, kabilang ang kabisera ng Sanaa at ang sea port ng Hodeidah sa Red Sea. Mula nang sumiklab ang digmaan ng Israel at Hamas sa Gaza noong 2023, paulit-ulit na nilang inaatake ang maritime shipping sa Red Sea gamit ang mga drone at missiles. Noong nakaraang taon, iniutos ni Trump ang airstrikes laban sa nasabing grupo pero itinigil ang operasyon matapos maabot ang bahagyang tigil-putukan.