IMF cảnh báo: cú sốc năng lượng và rủi ro lãi suất trái phiếu Mỹ tăng cao có thể lan tỏa, tăng trưởng châu Á có nguy cơ giảm xuống 4,4% vào năm tới

Theo thông tin từ ứng dụng tài chính Zhihong, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vào thứ Năm đã dự báo tăng trưởng kinh tế châu Á sẽ chậm lại vào năm tới và cảnh báo rủi ro từ cú sốc năng lượng gây ra bởi cuộc chiến Iran, khả năng điều chỉnh từ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI), cũng như hiệu ứng lan tỏa từ việc lợi suất trái phiếu toàn cầu gia tăng đang ngày càng nghiêm trọng.

Trong báo cáo về triển vọng khu vực châu Á - Thái Bình Dương, IMF cũng cho biết sự không chắc chắn về lộ trình chính sách tiền tệ của Mỹ có thể khiến thị trường tài chính châu Á tiếp tục biến động.

Báo cáo phát hành tại hội nghị thường niên ở Bangkok cho biết: "Kể từ cú sốc năng lượng năm nay, biến động của tỷ giá và dòng vốn đã gia tăng", nhiều nền kinh tế mới nổi đang phải chịu áp lực mất giá nội tệ.

Báo cáo lưu ý rằng, mặc dù dòng vốn ngoại vào khu vực nhìn chung vẫn mạnh mẽ, nhưng đồng thời một phần vốn cũng đang rút ra, ví dụ như rút khỏi cổ phiếu công nghệ Hàn Quốc.

"Dự kiến chính sách tiền tệ của Mỹ sẽ tiếp tục thắt chặt vào cuối năm nay. Việc các nền kinh tế phát triển chủ chốt đồng loạt thắt chặt chính sách tiền tệ cùng với áp lực về tài khóa, có thể khiến lợi suất ở khu vực châu Á tiếp tục đối mặt với áp lực tăng."

IMF cho biết, hiện dự kiến kinh tế châu Á sẽ tăng trưởng 4,8% vào năm 2026 và tăng 4,4% vào năm 2027, cao hơn dự báo tháng Tư nhưng vẫn chậm lại so với tốc độ tăng trưởng 5,0% của năm 2025.

Báo cáo cho biết điều chỉnh tăng này chủ yếu phản ánh tác động tích cực của làn sóng AI đối với các nền kinh tế phát triển châu Á, với tốc độ tăng trưởng dự kiến sẽ tăng từ 2,5% năm trước lên 3,2% vào năm 2026.

Báo cáo chỉ ra rằng các nền kinh tế mới nổi ở châu Á vẫn là động lực chính của tăng trưởng khu vực, nhưng do tác động từ giá năng lượng tăng cao, tốc độ tăng trưởng năm 2026 dự kiến sẽ giảm từ 5,6% năm trước xuống còn 5,1%.

IMF cho biết "rủi ro triển vọng vẫn nghiêng về xu hướng giảm", việc xung đột kéo dài ở Trung Đông có thể khiến giá hàng hóa duy trì ở mức cao và tiêu thụ dự trữ dầu.

Việc nhu cầu AI điều chỉnh có thể kéo lùi tăng trưởng toàn cầu, và với mức độ tham gia cao của châu Á trong chuỗi ngành AI, khu vực này có thể chịu tác động rõ rệt hơn.

Báo cáo cho biết, khi lợi suất toàn cầu tăng, áp lực thị trường từ các nhà phát hành nợ chủ quyền lớn như Mỹ, Anh, khu vực đồng Euro và Nhật Bản có thể lan tỏa tới thị trường trái phiếu châu Á, làm tăng lợi suất và làm trầm trọng thêm điểm yếu tài khóa vốn đã ở mức cao.

IMF cho biết: "Do nợ công và nhu cầu tài trợ của phần lớn các nền kinh tế trong khu vực vẫn ở mức cao, điều kiện tài chính thắt chặt đột ngột có thể đẩy chi phí trả nợ tăng lên, càng gây áp lực lên tài khóa công."

Tập trung vào ổn định giá cả

Hội nghị thường niên IMF năm nay tập trung chủ yếu vào những lo ngại về tăng trưởng nợ, lợi suất trái phiếu tăng và rủi ro từ làn sóng AI. Những mối lo này lại được cộng thêm cú sốc năng lượng khiến các nhà hoạch định chính sách càng đau đầu hơn. Cú sốc năng lượng được cho là xuất phát từ xung đột ở Trung Đông đã khiến lạm phát tăng mạnh trên diện rộng.

Chỉ số Nikkei của Nhật Bản vào thứ Năm sụt giảm gần 5%, cổ phiếu công nghệ bị tổn thất nghiêm trọng do lo ngại về khả năng sinh lời của ngành AI, trong khi dữ liệu lạm phát nóng từ Mỹ làm dấy lên lo ngại về lãi suất cao hơn.

Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương của IMF, Krishna Srinivasan tại họp báo cho biết, dù kỳ vọng lạm phát dài hạn tại châu Á nhìn chung vẫn được giữ vững, các ngân hàng trung ương nên tiếp tục tập trung vào ổn định giá cả.

Ông nói: "Trong trường hợp kỳ vọng bị neo giữ yếu, khung chính sách thiếu độ tin cậy hoặc lạm phát dai dẳng hơn, các ngân hàng trung ương cần truyền thông rõ ràng và sẵn sàng thắt chặt chính sách. Vì vậy, phải bảo vệ sự độc lập của ngân hàng trung ương."

Srinivasan cho biết, do nợ công vẫn cao hơn mức trước đại dịch, không gian chi tiêu tài khóa bổ sung ngày càng bị hạn chế.

Ông lưu ý rằng chính sách tài khóa cần nhắm mục tiêu cụ thể và mang tính tạm thời, đồng thời khuyến nghị các quốc gia trong khu vực tránh trợ cấp nhiên liệu hoặc kiểm soát giá trên diện rộng, vì chi phí của các biện pháp này có thể cao hơn nhiều.