Kỷ nguyên yên ắng trên thị trường chứng khoán Mỹ kết thúc! S&P 500 chấm dứt chuỗi 53 phiên giao dịch liên tiếp không giảm quá 1% - Làn sóng bán tháo cổ phiếu AI làm dấy lên lo ngại trên thị trường

Theo ứng dụng tài chính Zhi Tong, khi lo ngại về sự bền vững của làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) gia tăng, cùng với dữ liệu lạm phát mới của Mỹ vượt kỳ vọng, thị trường chứng khoán Mỹ đã bị bán tháo rõ rệt vào thứ Tư. Chỉ số S&P 500 giảm 1,1%, chấm dứt chuỗi 53 phiên giao dịch liên tục không có mức giảm từ 1% trở lên – đây là giai đoạn yên ắng dài nhất kể từ tháng 1 năm 2020. Các cổ phiếu công nghệ lớn và cổ phiếu ngành bán dẫn chịu ảnh hưởng nặng nhất trong đợt giảm này, thị trường bắt đầu lo ngại rằng thị trường bò 4 năm của chứng khoán Mỹ có thể đối mặt với thách thức lớn hơn.

Dữ liệu của Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ công bố vào thứ Tư cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9 tăng 0,6% so với tháng trước, mức tăng lớn nhất kể từ tháng 4. Áp lực lạm phát gia tăng lại, củng cố hơn nữa kỳ vọng của thị trường về khả năng Fed tiếp tục nâng lãi suất trong tương lai, dù Fed có giữ nguyên lãi suất vào tháng 10 thì sau đó vẫn có thể thắt chặt chính sách tiền tệ hơn nữa.

Chris Zaccarelli, Giám đốc đầu tư của Northlight Asset Management, cho biết các cổ phiếu của các nhà sản xuất chip và các công ty liên quan đến hạ tầng AI trước đó đã tăng mạnh, hiện đang đối mặt với áp lực giảm động lực tăng. Dữ liệu lạm phát mới càng làm gia tăng lo ngại về Fed nâng lãi suất. Ông nhấn mạnh, thị trường từng mong đợi việc Fed nâng lãi suất vào tháng 9 chỉ là hành động một lần, nhưng dữ liệu công bố ngày thứ Tư đã làm giảm rõ rệt khả năng hiện thực hóa kịch bản đó.

Lưu ý rằng đợt giảm này đã phá vỡ mô hình biến động thấp kéo dài nhiều tuần của chứng khoán Mỹ và cũng khiến các quỹ định lượng liên tục mua cổ phiếu trước đó gặp khó khăn. Các quỹ này dựa vào mô hình máy tính để giao dịch, đã không ngừng tăng vị thế cổ phiếu khi biến động thị trường kéo dài ở mức thấp, nay lại đối diện với việc động lực thị trường bất ngờ đảo chiều.

Chỉ số Nasdaq 100 giảm 2%, ghi nhận mức giảm trong ngày lớn nhất kể từ tháng 7. Chỉ số "Bảy Đại Gia" – đánh giá hiệu suất của bảy công ty công nghệ lớn của Mỹ – cũng giảm khoảng 2%, trong đó Apple (AAPL.US) là cổ phiếu duy nhất tăng với mức tăng 0,5%. Đồng thời, chỉ số các cổ phiếu bán dẫn giảm liên tục ngày thứ sáu, tổng mức giảm gần 12%, phản ánh nỗi lo về định giá và triển vọng tăng trưởng của các cổ phiếu liên quan đến AI đang nóng lên.

Jonathan Krinsky, Giám đốc chiến lược kỹ thuật của BTIG, cho biết cổ phiếu bán dẫn đã bắt đầu giảm khi lãi suất tăng lên, nếu bảy đại gia công nghệ cũng phản ứng tương tự thì quan điểm của ông về khả năng chứng khoán Mỹ đối mặt với "tháng Mười đỏ" sẽ càng được củng cố.

Sự yếu kém của cổ phiếu công nghệ còn lan sang thị trường tài trợ hạ tầng AI. Giá trái phiếu của nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây AI – CoreWeave (CRWV.US) giảm mạnh, khiến nhà đầu tư bắt đầu chú ý đến rủi ro với nợ doanh nghiệp liên quan.

Dựa trên dữ liệu giao dịch TRACE, trái phiếu không bảo đảm của CoreWeave kỳ hạn năm 2032 đã giảm xuống dưới 80 cent so với mệnh giá 1 đô la vào thứ Tư. Giá trái phiếu vượt qua ngưỡng này thường được thị trường coi là dấu hiệu tổ chức phát hành đối mặt với áp lực tài chính. Chịu ảnh hưởng này, giá cổ phiếu CoreWeave giảm hơn 15% trong ngày thứ Tư.

Matt Maley, Giám đốc chiến lược thị trường của Miller Tabak cho biết, khi trước đây thị trường lo ngại về rủi ro tín dụng, cổ phiếu công nghệ thường có diễn biến tích cực; còn khi cổ phiếu công nghệ chịu áp lực, thị trường tín dụng lại được nới lỏng. Nhưng vào thứ Tư, rủi ro cả hai mảng đã bùng phát cùng lúc. Điều đó có nghĩa là, nhà đầu tư không chỉ bắt đầu đánh giá lại định giá cao của các cổ phiếu liên quan đến AI mà còn chú ý đến rủi ro tín dụng từ việc các doanh nghiệp hạ tầng AI huy động vốn lớn.

Đồng thời, các cổ phiếu vốn hóa nhỏ – vốn nhạy cảm hơn với biến động lãi suất – cũng bị bán tháo rõ rệt. Chỉ số Russell 2000 giảm 1,9% trong ngày thứ Tư, tổng mức giảm từ đỉnh hồi tháng 8 đã lên tới 11%. Lưu ý rằng, ngay cả khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ giảm khỏi mức cao trong ngày sau khi dữ liệu lạm phát công bố, chứng khoán Mỹ vẫn chịu áp lực, cho thấy lo ngại của nhà đầu tư không chỉ dừng lại ở lãi suất tăng mà đang lan rộng sang định giá cổ phiếu công nghệ, tài trợ doanh nghiệp và khẩu vị rủi ro chung của thị trường.

Tuy nhiên, dù giảm mạnh vào thứ Tư, thị trường chứng khoán Mỹ chưa xuất hiện tình trạng hoảng loạn trên diện rộng. Chỉ số S&P 500 hiện còn cách mức cao nhất lịch sử thiết lập tuần trước chưa tới 1,3%. Bên cạnh đó, chỉ số VIX của sàn giao dịch quyền chọn Chicago vẫn quanh mức 17, thấp hơn ngưỡng 20 thường được coi là tín hiệu áp lực thị trường gia tăng rõ rệt.

Ngoài ra, một số nhà quản lý quỹ chủ động từng bỏ lỡ đà tăng của chứng khoán Mỹ, có thể trở thành người mua tiềm năng nếu thị trường điều chỉnh sâu hơn.

Dữ liệu tổng hợp của Deutsche Bank cho thấy, chịu ảnh hưởng bởi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ cao và các yếu tố rủi ro như chiến tranh Iran, vị thế cổ phiếu của các nhà quản lý đầu tư chủ động hiện nằm ở mức thấp nhất trong ba phần lịch sử. Khoảng cách vị thế cổ phiếu giữa quỹ chủ động và quỹ giao dịch theo hệ thống quy tắc đã lên mức cao thứ hai kể từ năm 2020.

Điều này có nghĩa là, so với các quỹ định lượng liên tục tăng vị thế cổ phiếu trước đó, nhà đầu tư chủ động vẫn còn dư địa lớn để tăng mua. Nếu chứng khoán Mỹ tiếp tục điều chỉnh, một phần dòng vốn chủ động có thể trở lại thị trường, hỗ trợ giá cổ phiếu.

Thực tế, kể từ cuối tháng 3, tổng giá trị vốn hóa thị trường của S&P 500 đã tăng khoảng 13 nghìn tỷ đô la Mỹ. Sau vài tháng tăng liên tục, định giá và vị thế cổ phiếu của các công ty công nghệ lớn và cổ phiếu liên quan đến AI đã trở thành tâm điểm chú ý của thị trường.

Với việc lạm phát tại Mỹ tăng tốc trở lại, Fed có khả năng tiếp tục nâng lãi suất, cùng rủi ro tài trợ hạ tầng AI bắt đầu lộ diện, nhà đầu tư đang đánh giá lại các yếu tố then chốt thúc đẩy thị trường bò của chứng khoán Mỹ trong đợt này. Tuy nhiên, mức biến động của thị trường hiện vẫn tương đối thấp, vị thế cổ phiếu của nhà đầu tư chủ động cũng ở mức thấp, vì vậy liệu đợt điều chỉnh này có phát triển thành điều chỉnh sâu hơn hay không vẫn cần được quan sát thêm.