CPI của Mỹ tháng 9 sẽ được công bố vào tối nay: Lạm phát tổng thể có thể tăng lên 3,6%, liệu lạm phát lõi chậm lại có thể xóa tan kỳ vọng tăng lãi suất của Fed vào tháng 10?

Cú sốc năng lượng thúc đẩy lạm phát tổng thể tăng tốc, nhưng áp lực lõi đang dịu bớt ở biên, tạo cửa sổ cho FED giữ nguyên chính sách.

Cục thống kê lao động Hoa Kỳ sẽ công bố dữ liệu CPI tháng 9 vào lúc 8h30 tối nay theo giờ Việt Nam. Các tổ chức tài chính như Goldman Sachs, Citibank... dự báo rằng mức tăng trưởng CPI tổng thể năm nay sẽ nhảy từ mức 3,4% của tháng 8 lên trong khoảng 3,6% đến 3,7%, chủ yếu do giá năng lượng tăng; trong khi đó, tốc độ tăng CPI lõi dự kiến giảm nhẹ từ mức 0,29% tháng 8 xuống khoảng 0,18% đến 0,24%, lạm phát nhà ở ổn định và một số nhóm dịch vụ giảm là nguyên nhân chính khiến áp lực lõi hạ nhiệt.

Trước khi dữ liệu được công bố, các phát ngôn mới nhất của quan chức FED đã gửi tín hiệu rõ ràng tới thị trường. Biên bản cuộc họp FOMC tháng 9 công bố tuần trước cho thấy, "đa số" quan chức cho rằng nên tăng lãi suất thêm một lần nữa trong năm, nhưng nhiều quan chức nhấn mạnh không cần vội vàng hành động—Thành viên Hội đồng quản trị FED, ông Waller, cho biết không cần tăng lãi suất ở các cuộc họp liên tiếp, Phó Chủ tịch Williams bổ sung rằng việc tăng lãi suất thêm một lần nữa trong năm là "có thể" nhưng năm 2027 sẽ không còn thắt chặt thêm. Do đó, xác suất thị trường về việc tăng lãi suất 25 điểm cơ bản vào tháng 10 đã giảm mạnh từ khoảng 70% trước báo cáo việc làm xuống còn khoảng 20%, xác suất tăng lãi suất vào tháng 12 vẫn giữ ở mức 72%.

Dữ liệu tối nay sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến kỳ vọng chính sách tại các cuộc họp FOMC ngày 28 tháng 10 và tháng 12. Nếu CPI lõi công bố ở mức vừa phải, sẽ củng cố vị thế cho phe "kiên nhẫn"; ngược lại, nếu xuất hiện lạm phát lõi mạnh lên bất ngờ và diện rộng, chủ đề tăng lãi suất tháng 10 có thể được khơi lại, nhưng các chuyên gia phân tích nhắc rằng FED chưa từng tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 10 trước cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ trong lịch sử.

Theo dự báo của Goldman Sachs, CPI tổng thể tháng 9 tăng 0,59% so với tháng trước, tăng lên 3,70% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức dự kiến đồng thuận của thị trường là 3,6% và tăng rõ rệt so với mức 3,40% của tháng 8. Mục năng lượng dự kiến tăng mạnh 5,0%, giá xăng bán lẻ lại tăng là nguyên nhân chủ đạo; mục thực phẩm tăng 0,2% đối với tháng trước.

Dự báo của Citibank tương đối nhẹ hơn, CPI tổng thể tháng 9 dự kiến tăng 3,6% so với cùng kỳ, nhưng cũng xác nhận giá năng lượng là nhân tố chính kéo lạm phát tổng thể. Số liệu dự báo của Citibank chỉ ra mức tăng năng lượng năm là khoảng 21,6%, cao nhất trong năm nay.

Giá vé máy bay là chỉ số then chốt theo dõi tác động truyền dẫn thứ cấp của cú sốc năng lượng. Theo Goldman Sachs, giá vé máy bay tháng 9 tăng 3,0% so với tháng trước, phản ánh trực tiếp tác động giá nhiên liệu phản lực tăng liên tục. Dữ liệu của Goldman Sachs cho thấy, từ khi chiến tranh Iran bùng nổ, giá nhiên liệu phản lực giao ngay tại Mỹ đã gần như tăng gấp đôi, các hãng hàng không đang chuyển hết chi phí tăng vào giá vé.

Goldman Sachs dự báo CPI lõi tháng 9 tăng 0,24% so với tháng trước, tương ứng tăng 2,46% so với cùng kỳ, đều thấp hơn chút so với dự báo đồng thuận thị trường (tháng trước +0,2%, năm trước +2,5%); Citibank đưa ra dự báo thấp hơn, CPI lõi chỉ tăng 0,18% so với tháng trước và chỉ rõ xác suất xuống tới mức làm tròn là 0,1% cao hơn xác suất lên đến 0,3%.

Goldman Sachs tổng hợp ba xu hướng chính: Một là lạm phát xe hơi tăng lại, giá xe cũ có thể tăng 0,5%, xe mới tăng 0,2%, bảo hiểm xe tăng 0,2%; Hai là lạm phát nhà ở giữ ở mức vừa phải, giá thuê tương đương chủ sở hữu (OER) và giá thuê nhà chính dự kiến tăng lần lượt 0,20% và 0,17% so với tháng trước, tiếp tục xu hướng đi xuống; Ba là giá vé máy bay tăng 3,0%, là điểm áp lực đáng tiếp tục theo dõi nhất trong lạm phát lõi.

Citibank nhấn mạnh rằng, giá dịch vụ viễn thông không dây tháng 8 tăng bất thường, đóng góp khoảng 10 điểm cơ bản vào CPI lõi, nhưng mục này sau khi phương pháp thay đổi vào tháng 7/2025 vẫn chưa ổn định—theo lịch sử, sau khi tăng mạnh thường đi kèm đợt giảm lớn hơn nữa. Citibank dự báo mục này tháng 9 sẽ giảm -0,5%, là lý do quan trọng khiến dự báo CPI lõi thấp hơn Goldman Sachs.

Dữ liệu CPI cũng là yếu tố đầu vào quan trọng để thị trường dự báo chỉ số PCE lõi—chỉ số ưu tiên của FED. Goldman Sachs dự báo PCE lõi tháng 9 tăng 0,20% so với tháng trước, thấp hơn chút so với CPI lõi, nguyên nhân đến từ tỷ trọng xe mới & xe cũ thấp trong rổ PCE, cùng với dữ liệu giá vé máy bay và dịch vụ y tế trong PCE phản ánh mức tăng nhẹ hơn.

Citibank cũng dự báo PCE lõi tháng 9 tăng 0,21% so với tháng trước, năm giữ ở 3,0%. Hiện tại, Citibank theo dõi tốc độ tăng PCE lõi năm 2026 quý IV là 2,9%, thấp hơn 50 điểm cơ bản so với dự báo mới nhất của FED. Chuyên gia kinh tế của Citibank, Veronica Clark và Andrew Hollenhorst, chỉ ra rằng dù PCE lõi trong ngắn hạn vẫn có thể cao hơn CPI lõi nhưng các dữ liệu tháng trong năm sẽ tiếp tục cho thấy dấu hiệu lạm phát lõi giảm, áp lực lạm phát lan tỏa còn hạn chế.

Nhìn về vài tháng tới, cả hai tổ chức đều dự báo lạm phát lõi tiếp tục giảm nhưng tốc độ và mức độ còn bất đồng.

Goldman Sachs dự báo tốc độ tăng CPI lõi tháng 10 khoảng 0,2%, chủ yếu bị ảnh hưởng bởi yếu tố mùa vụ do dữ liệu thiếu hụt trong kỳ chính phủ ngừng hoạt động năm trước; tháng 11 và 12 có thể giảm về khoảng 0,1%, động lực là lạm phát nhà ở tiếp tục chậm lại cùng với áp lực giá liên quan đến thuế nhập khẩu dần tiêu tan. Dựa trên lộ trình này, chuyên gia kinh tế của Goldman Sachs có cái nhìn về triển vọng lạm phát năm 2027 lạc quan hơn mặt bằng chung thị trường.

Citibank cũng dự đoán, CPI lõi năm sẽ giảm xuống mức quanh 2,3% trong hai tháng tới. Tuy nhiên, cả hai tổ chức đều chỉ rõ, nếu giá dầu biến động dai dẳng hơn dự kiến, rủi ro lạm phát sẽ nghiêng rõ về phía tăng. Hiện tại, giá dầu Brent vẫn trên mức 105 USD, sự ổn định của cú sốc năng lượng trước cuối năm là biến số lớn nhất chưa xác định.

Tổng hợp lại, kỳ vọng đồng thuận hiện tại của thị trường: Lạm phát tổng thể nóng vì giá xăng tăng, lạm phát lõi dịu lại nhờ nhà ở hạ nhiệt, bộ đôi này vừa hay tạo nền cho FED tiếp tục duy trì lập trường "kiên nhẫn", đồng thời vẫn giữ lựa chọn tăng lãi suất tháng 12.

Goldman Sachs cho rằng nếu CPI lõi vừa phải, sẽ củng cố lập luận cho phe "chờ đợi"; nếu lạm phát lõi tăng diện rộng mạnh mẽ ngoài dự báo, có thể khơi lại thảo luận tăng lãi suất tháng 10—nhưng hạn chế thời gian chính trị chỉ còn một tuần nữa đến bầu cử giữa kỳ và thói quen lịch sử của FED khiến xác suất tăng lãi suất vào tháng 10 cực thấp.

Citibank lạc quan hơn về đường hướng lạm phát lõi cuối năm, dự báo PCE lõi năm 2026 quý IV ở mức 2,9%, thấp hơn rõ rệt mức 3,4% của FED. Tuy nhiên Citibank cũng nhắc nhở, giá năng lượng vẫn cao, doanh nghiệp còn sức định giá mạnh hơn trước dịch, cùng với kỳ vọng lạm phát của người dân tăng lên là các rủi ro chính khiến dự báo này có thể không thành hiện thực.

Về giá thị trường, các loại tài sản phân hóa rõ rệt.

Theo bàn giao dịch biến động cổ phiếu của Goldman Sachs, giá quyền chọn straddle chỉ số S&P 500 ngày công bố CPI tuần này chỉ có 52 điểm cơ bản, thấp nhất kể từ đầu năm cho ngày công bố CPI, thấp hơn nhiều mức trung bình gần đây là 78 điểm cơ bản; giá quyền chọn straddle chỉ số Nasdaq 100 khoảng 85 điểm cơ bản, thấp hơn mức trung bình là 111 điểm cơ bản. Tín hiệu từ việc định giá này là: Thị trường cổ phiếu dự đoán dữ liệu CPI lần này gần như không tạo cú sốc cho tài sản rủi ro.

Thị trường ngoại hối thì hoàn toàn khác biệt. Goldman Sachs chỉ ra tỷ lệ biến động tiềm ẩn của euro so với dollar trong sự kiện CPI khoảng 32 điểm cơ bản, nằm ở vị trí 77% cao nhất một năm qua; tỷ lệ biến động tiềm ẩn của dollar so với yen còn vượt mức trung vị lịch sử đến 4 lần. Ba loại tài sản cùng một dữ liệu mà định giá lệch hẳn nhau, chắc chắn sẽ có bên bị sai lầm.