Người vay yếu nhất không thể chịu nổi nữa! Morgan Stanley: Chênh lệch tín dụng hạng CCC vượt 1000 điểm cơ bản, cổ phiếu ngân hàng gặp phải tình trạng bán tháo cực đoan nhất trong 33 năm qua

Bề ngoài bình lặng của thị trường chứng khoán Mỹ đang che giấu những vết nứt sâu bên trong thị trường.

Chuyên gia chiến lược của Morgan Stanley, Nick Savone, chỉ ra trong báo cáo mới nhất rằng chỉ số S&P 500 chỉ cách mức cao nhất lịch sử 0.2%, biến động hai tuần đã thực hiện ở mức phần trăm thứ 14 của năm năm gần đây, biểu hiện vẻ bình lặng bất thường.

Tuy nhiên, chênh lệch lợi suất trái phiếu loại CCC đã tăng lên trên 1000 điểm cơ bản, mức cao nhất kể từ năm 2023, và tỷ lệ giữa CCC với chênh lệch lợi suất trái phiếu lợi suất cao tổng hợp còn đạt đỉnh lịch sử, mà tỷ lệ này "trong lịch sử thường đạt đỉnh trước khi một chu kỳ tín dụng tồi tệ hơn xảy ra".

Trong khi đó, cổ phiếu ngân hàng Mỹ đã giảm 13% kể từ tháng 8, RSI 14 ngày giảm xuống 27, còn RSI của S&P 500 vẫn trên 60, khoảng cách 33 điểm giữa hai chỉ số là lớn nhất trong hơn 30 năm qua.

Những áp lực trên đang thấm vào logic định giá thị trường rộng lớn hơn. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên 5.30% trong tuần này, mức cao nhất kể từ năm 2002; lợi suất trái phiếu kho bạc 30 năm đấu giá vào thứ Năm thậm chí đạt mức cao nhất kể từ tháng 8/2000. Morgan Stanley tiếp tục dự báo sẽ tăng lãi suất thêm hai lần trong năm nay, dự kiến phạm vi lãi suất quỹ liên bang tăng lên 4.25% - 4.50%. Mùa báo cáo lợi nhuận của các cổ phiếu ngân hàng sắp bắt đầu vào thứ Ba tuần này được xem là thời điểm quyết định để kiểm chứng liệu thị trường có thể lấp đầy "khoảng cách giữa sức mạnh cơ bản và lo lắng của nhà đầu tư".

Matthew Garman từ đội ngũ nội dung châu Âu của Morgan Stanley chỉ ra rằng cổ phiếu ngân hàng Mỹ từ tháng 8 đã giảm tổng cộng 13%, chỉ số BKX RSI 14 ngày chỉ là 27, đã sâu vào vùng bán quá mức, trong khi RSI của S&P 500 cùng kỳ vẫn trên 60.Khoảng cách RSI 33 điểm giữa hai chỉ số là sự lệch cực đoan chưa từng có kể từ năm 1993. Hiện tại, P/E kỳ vọng của BKX đã giảm xuống dưới giá trị trung vị 10 năm khoảng 11.9 lần.

Nguyên nhân chính khiến cổ phiếu ngân hàng tụt lại phía sau chỉ số ngoài yếu tố lãi suất và giá dầu là tác động của AI phá vỡ giao dịch cũng không thể bỏ qua.

Dữ liệu môi giới hàng hóa của Morgan Stanley cho thấy khu vực tài chính chiếm 10.9% vị thế ròng của quỹ phòng hộ Bắc Mỹ, nằm ở phần trăm thứ 100 của năm qua, nhưng chỉ là phần trăm thứ 13 kể từ năm 2010 — quỹ suốt năm tiếp tục mua cổ phiếu ngân hàng từ mức cực thấp, nhưng đợt điều chỉnh 13% gần đây đang tạo áp lực lên vị thế mới.

Morgan Stanley cho biết, chênh lệch lợi suất trái phiếu lợi suất cao Mỹ tổng thể chỉ ở phần trăm thứ 16 kể từ năm 1994, phản ánh môi trường tín dụng bề ngoài khá rộng rãi; nhưng chênh lệch trái phiếu CCC đã vượt 1000 điểm cơ bản, đạt phần trăm thứ 77, và tỷ lệ giữa chênh lệch CCC và trái phiếu lợi suất cao tổng hợp đã đạt mức kỷ lục từ trước tới nay.

Savone trực tiếp chỉ nguyên nhân vào lãi suất: "Những người vay yếu nhất bắt đầu cảm nhận được áp lực từ lãi suất cao và chi phí tái tài trợ." Khi các nhà phát hành tốt như Broadcom, Oracle, SpaceX tiếp tục huy động vốn với tỷ suất lợi nhuận tổng hợp trên 6%, hiệu ứng "chen lấn tín dụng" khiến các đối tượng có xếp hạng thấp nhất ngày càng có ít cơ hội tiếp cận nguồn vốn.

Đội ngũ phái sinh châu Âu của Morgan Stanley đã bắt đầu triển khai các chiến lược phòng thủ, giới thiệu cho khách hàng những chiến lược bảo vệ dành cho rổ tài sản bảng cân đối yếu (MSSTWKBS, bao phủ khoảng 50% bất động sản, công nghiệp đòn bẩy cao và công ty viễn thông nợ lớn), đồng thời chỉ ra rổ tài sản này đã giảm 20% trong cú sốc lãi suất tương tự năm 2022, và hiện tại biến động thực tế thấp hơn chỉ số STOXX 50 châu Âu, chi phí phòng ngừa rủi ro khá thấp.

Môi trường lãi suất vĩ mô tiếp tục kìm hãm tài sản rủi ro.

Serena Tang, Giám đốc đa tài sản của Morgan Stanley, chỉ ra lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên 5.30% trong tuần này, cao nhất kể từ năm 2002; EUR/USD giảm xuống 1.12, mức thấp nhất trong 17 tháng. Chỉ số cơ bản của Morgan Stanley cho thấy lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm, lợi suất thực tế ở Mỹ và chỉ số S&P 500 đều ở phần trăm thứ 100 trong vùng tỷ lệ của mười năm qua.

Michael Gapen giữ dự báo ôn hòa có xen diều hâu: Định tính quan điểm chính sách là "trung lập tới nhẹ nhàng hạn chế", ước tính lãi suất trung lập thực tế từ đầu năm 2025 đã tăng từ dưới 100 điểm cơ bản lên khoảng 150 điểm cơ bản, điều kiện tài chính từ tháng 2 đã thắt chặt khoảng 100 điểm cơ bản. Dù số liệu việc làm tháng 9 chỉ ghi nhận 29 nghìn người, ông vẫn kiên trì dự báo FED sẽ tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản vào tháng 12 và tháng 3, đưa phạm vi lãi suất quỹ liên bang lên 4.25% - 4.50%.

Savone định tính mùa báo cáo lợi nhuận sắp tới là "giờ sự thật", xem đây là cơ hội then chốt thị trường giải quyết sự lệch lạc giữa "sức mạnh cơ bản và lo lắng của nhà đầu tư". Dự báo đồng thuận của thị trường là lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu của S&P 500 quý III tăng 29.5% so với cùng kỳ, trong đó "Bảy ông lớn công nghệ" đóng góp khoảng một phần tư. Dự báo lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu tiếp tục được điều chỉnh tăng khi thời điểm báo cáo gần tới, tuần dày đặc nhất là tuần 26/10, khi các cổ phiếu chiếm 37.3% vốn hóa của S&P 500 sẽ đồng loạt công bố kết quả.

Tuy nhiên, sự tập trung cao độ của tăng trưởng lợi nhuận rất đáng cảnh giác.

Dữ liệu Morgan Stanley cho thấy thị trường ngày càng phân biệt chất lượng lợi nhuận: dữ liệu quý II năm 2025 cho thấy những cổ phiếu có điều chỉnh tăng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu và dòng tiền tự do đồng thời, giá cổ phiếu trung vị tăng 1.7% vào ngày báo cáo; còn những cổ phiếu điều chỉnh tăng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu nhưng giảm dự báo dòng tiền tự do lại giảm trung bình 0.8%. Chuyên gia chiến lược cổ phiếu trưởng Mike Wilson chỉ rõ, dòng tiền tự do và phạm vi điều chỉnh dự báo là yếu tố then chốt quyết định hiệu suất cổ phiếu sau báo cáo.

Từ báo cáo ban đầu, Pepsi (PEP) vượt nhẹ dự báo nhưng giảm hướng dẫn, khiến thị trường lo lắng về việc thiết lập lại lợi nhuận năm 2027; Constellation Brands (STZ) vượt dự báo nhưng nhu cầu và biên lợi nhuận bia vẫn yếu; Levi's (LEVI) điều chỉnh dự báo năm khi doanh thu thấp hơn dự báo một chút; Delta Air Lines (DAL) doanh thu quý III tăng khoảng 16% so với cùng kỳ. Savone cảnh báo, trong môi trường biến động hàm ý cổ phiếu khu vực công nghiệp và tài chính tương đối cao, thị trường sẽ trả giá cao cho những kết quả doanh nghiệp vượt dự báo, nhưng với cổ phiếu dưới kỳ vọng thì "sẽ nghiêm khắc hơn".