Agent "tái tạo" ngành dịch vụ! Muse làm dấy lên làn sóng "hoảng loạn", cổ phiếu tài chính bị vạ lây

Meta AI tiêu dùng Muse dẫn đầu bảng xếp hạng tải xuống của Apple App Store với số lượng tải áp đảo, làm dấy lên làn sóng lo ngại mới ở phố Wall về khả năng AI sẽ làm thay đổi ngành dịch vụ tài chính, khiến cổ phiếu các ngân hàng và công ty môi giới chịu mức giảm lớn nhất trong nhiều tháng qua.

Ngày 22 tháng 9, nhóm ngành tài chính trên thị trường chứng khoán Mỹ giảm mạnh, chỉ số S&P 500 Financials giảm khoảng 2%, kéo cả thị trường chung gần như đứng yên.

Cổ phiếu Charles Schwab và LPL Financial đều giảm hơn 6%. JPMorgan Chase giảm 3,4%, ghi nhận mức giảm trong ngày lớn nhất kể từ tháng 7; Wells Fargo giảm 3,9%, là mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 5; Bank of America và Citigroup lần lượt giảm 3% và 2%.

Các công ty bảo hiểm như Allstate, nền tảng đặt phòng du lịch Booking Holdings cũng không tránh khỏi bị ảnh hưởng.

Lo ngại cốt lõi của thị trường nằm ở chỗ, nếu các AI agent như Muse được ứng dụng rộng rãi, chúng sẽ xói mòn những mô hình kinh doanh truyền thống vốn phụ thuộc vào thói quen tiêu dùng - từ quản lý tài sản, dịch vụ môi giới đến định giá bảo hiểm, tất cả đều đối mặt nguy cơ bị thay thế, thậm chí bị "bỏ qua".

Các chuyên gia phân tích cho rằng, phạm vi và mức độ bán tháo lần này đã vượt xa so với các biến động thị trường do các sự kiện tương tự xảy ra đầu năm nay.

Devin Ryan, giám đốc nghiên cứu dịch vụ tài chính và fintech tại Citizens Bank, nhận định: Mặc dù chưa có AI agent nào sẽ thay đổi hoàn toàn ngành trong một sớm một chiều, nhưng loạt sản phẩm ra mắt dày đặc trong những tháng gần đây “đang tạo ra một câu chuyện mới trên thị trường – thế giới đang thay đổi, và sự bất định ngày càng lớn”.

Mối đe dọa của AI agent đối với tổ chức tài chính không chỉ dừng lại ở việc thay thế cố vấn con người hay phân tán phí bảo hiểm qua các kênh. Điểm đột phá thực sự là khả năng tự động so sánh giá, chuyển đổi dịch vụ và quản lý hóa đơn cho người dùng. Điều này trực tiếp phá vỡ những mô hình kinh doanh vốn sống nhờ “quán tính tiêu dùng” – khi người dùng có xu hướng giữ thói quen tiêu dùng hiện tại do thiếu các quyết định chủ động.

Theo báo cáo nghiên cứu của bàn giao dịch Goldman Sachs, khi AI agent ngày càng cải thiện năng lực so sánh giá, đặt dịch vụ di chuyển và tương tác chăm sóc khách hàng, các ngành dựa vào hóa đơn định kỳ, giá cả linh hoạt và dịch vụ bổ trợ như viễn thông, bảo hiểm, tiện ích công cộng,... sẽ chịu áp lực đầu tiên.

Chỉ số rổ cổ phiếu “rủi ro quán tính tiêu dùng” do Goldman Sachs xây dựng đã giảm 2,6% trong ngày thứ ba – kết quả tệ nhất trong 6 tháng qua, tổng mức giảm trong sáu phiên vừa rồi vượt 7%. Rổ rủi ro này bao gồm AT&T, T-Mobile, Allstate, Progressive, Netflix, Paramount Skydance, Expedia, Booking và các mã khác.

Rhys Williams, chiến lược gia trưởng của Wayve Asset Management, chia sẻ:

Muse chắc chắn là yếu tố tiêu cực đối với các công ty kiểu này. Hiện tại nó vẫn như một điều mới lạ, nhưng tôi nghĩ hai năm nữa tất cả chúng ta sẽ đều dùng agent.

Đợt bán tháo này chứng kiến cổ phiếu của các công ty môi giới tụt giảm mạnh hơn. Charles Schwab giảm hơn 6%, LPL Financial giảm hơn 7%, Raymond James và Ameriprise Financial đều giảm rõ rệt.

Devin Ryan từ Citizens Bank giải thích rằng, mối đe dọa không chỉ nằm ở tầng AI thay thế cố vấn con người hay bóp nghẹt biên phí dịch vụ.

Theo ông, AI agent thậm chí có thể thực hiện các thao tác như khai thác tổn thất thuế hiệu quả hơn, rút ngắn thời gian vốn bị “kẹt” trong tài khoản môi giới, qua đó thu hẹp không gian kiếm lợi nhuận từ tiền nhàn rỗi của khách hàng cho công ty. Ryan bình luận:

Nếu một AI agent tối ưu hóa phân bổ tài sản 24/7, liệu số dư tiền mặt nhàn rỗi trong hệ thống có bị hút sạch không?

Đáng chú ý, đợt hoảng loạn lần này không phải lần đầu xuất hiện. Đầu năm nay, fintech Altruist tung bộ công cụ chiến lược thuế cá nhân đã gây ra làn sóng bán tháo tương tự; tháng 2, khi Anthropic ra mắt công cụ Claude agent, cổ phiếu các hãng phần mềm dịch vụ cũng lao dốc mạnh.

Nhưng các chuyên gia cho rằng, nhờ hệ sinh thái hàng tỷ người dùng của Meta, ảnh hưởng tiềm tàng của Muse rộng lớn hơn và tốc độ thâm nhập nhanh hơn nhiều.

Cổ phiếu ngân hàng chịu sức ép, lo ngại cơ bản chồng chất

Bên cạnh làn sóng AI agent, nội tại ngành ngân hàng Mỹ cũng đối mặt thách thức về nền tảng cơ bản.

Wall Street Insights đưa tin, CEO Bank of America Brian Moynihan chia sẻ, doanh thu từ bán hàng và giao dịch quý 3 “sẽ là một trong những quý 3 tốt nhất của chúng tôi, nhưng so với năm ngoái sẽ gần như tương đương”.

Mike Santomassimo, Giám đốc tài chính của Wells Fargo, tuần trước tại hội nghị ngành tài chính Barclays cho biết tăng trưởng các mảng lõi như cho vay vẫn tiếp diễn, nhưng tốc độ có thể chậm lại so với nửa đầu năm. Quan điểm này đã dẫn đến đợt điều chỉnh mạnh của cổ phiếu ngân hàng từ tuần trước.

Bối cảnh Fed tăng lãi suất cũng khiến đường cong lợi suất bị làm phẳng, tiếp tục thu hẹp biên lãi ròng của các nhà băng.

Đối diện hoảng loạn thị trường, một số nhà đầu tư và cố vấn tư vấn kêu gọi không nên bi quan quá mức.

Nhà sáng lập công ty tư vấn quản lý tài sản Pirker Partners, ông Alois Pirker cho rằng, các tổ chức tài chính lớn sở hữu lượng lớn dữ liệu khách hàng, về bản chất là có lợi thế chuyển đổi công nghệ sẵn có, “đây là cơ hội lớn cho họ”, nhưng việc chuyển đổi cần thời gian, “Dù sao bạn cũng không thể khiến một con tàu biển lớn quay đầu chỉ sau một đêm”.

Tuần trước, Anthropic vừa tung bộ công cụ Claude workflow, đã tích hợp vào các nền tảng như Schwab và Vanguard. Macrae Sykes, nhà quản lý danh mục tại Gabelli Funds, chia sẻ trong email rằng, “Nếu Schwab có thể sử dụng công cụ này để phục vụ cố vấn, nâng chất lượng tư vấn và hiệu quả thu hút tài sản, cuối cùng sẽ giúp công ty hưởng lợi thông qua các khâu lưu ký và tương tác khách hàng.”

Chiến lược gia của Goldman Sachs có cái nhìn thận trọng hơn: “Tình thế này phức tạp và tinh tế hơn nhiều so với câu chuyện ‘mua bất cứ thứ gì liên quan đến AI’.”

Khi Anthropic và OpenAI lần lượt ra mắt các mô hình tiên tiến với chi phí thấp hơn, làn sóng AI tiếp theo sẽ không còn chỉ do một vài phòng thí nghiệm xây dựng cụm siêu máy tính quy mô lớn, mà còn do hàng tỷ AI agent nhỏ lẻ cùng thúc đẩy.

Điều này sẽ tái định hình toàn bộ nhu cầu hạ tầng AI, và ngành tài chính sẽ tiếp tục chịu sức ép và buộc phải điều chỉnh trong quá trình ấy.