Dữ liệu lịch sử cho thấy: Một lần tăng lãi suất không đủ để kết thúc thị trường bò tót, chu kỳ thắt chặt hoàn chỉnh mới là mối đe dọa thực sự.

Trong bối cảnh kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất đang tăng cao, các chiến lược gia Phố Wall vẫn chưa chuyển sang xu hướng bi quan đối với thị trường chứng khoán Mỹ. Morgan Stanley, JPMorgan và Goldman Sachs cho rằng, thị trường hiện đã phần nào định giá cho sự thay đổi chính sách, lợi nhuận doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế vẫn là các yếu tố chính hỗ trợ thị trường chứng khoán, và một lần tăng lãi suất riêng lẻ chưa chắc sẽ làm thay đổi xu hướng trung hạn của đợt tăng giá hiện tại.

Hiện tại, thị trường dự đoán khả năng Fed tăng lãi suất trong tuần này đã tăng lên 87%, và nếu điều này được thực hiện sẽ là lần tăng lãi suất đầu tiên trong ba năm qua. Đồng thời, chỉ số S&P 500 chỉ còn cách mức đỉnh lịch sử chưa đầy 2%, lợi nhuận doanh nghiệp vẫn rất mạnh mẽ. So với bản thân việc tăng lãi suất, các chiến lược gia quan tâm hơn đến việc liệu chính sách tiền tệ thắt chặt có tiếp tục kìm hãm hoạt động kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp hay không.

Kinh nghiệm lịch sử cũng cho thấy, việc liên tục tăng lãi suất cùng với suy thoái thường dễ trở thành yếu tố kích hoạt thị trường giá xuống hơn so với điều chỉnh chính sách đơn lẻ. Theo phân tích của Bloomberg, kể từ năm 1945, chỉ số S&P 500 đã trải qua tổng cộng 12 đợt giảm giá trên 20% (thị trường gấu), cùng 4 lần điều chỉnh sâu với mức giảm trong khoảng 18% tới 20%. Trong số đó, có 6 lần diễn ra sau khi chu kỳ tăng lãi suất trực tiếp dẫn đến suy thoái kinh tế, còn hai lần khác không xuất phát từ chu kỳ tăng lãi suất hoặc suy thoái.

Áp lực ngắn hạn hiện nay chủ yếu đến từ lạm phát và lãi suất. Giá dầu liên tục duy trì trên 100 USD/thùng, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm gần chạm 5%, cả hai yếu tố đều khiến thị trường lo ngại trở lại về áp lực lạm phát. Chứng khoán Mỹ tiếp tục biến động kể từ khi đạt mức cao kỷ lục vào giữa tháng 8, hợp đồng tương lai Nasdaq 100 giảm 1,6% vào thứ Hai.

Góc nhìn Phố Wall: Lợi nhuận doanh nghiệp, lợi suất và giá dầu là ba chủ đề chính

Ben Snider, chiến lược gia trưởng cổ phiếu Mỹ của Goldman Sachs, cho biết, thị trường đã hấp thụ kỳ vọng về hơn ba lần tăng lãi suất trong năm tới, trong khi lợi nhuận doanh nghiệp và bảng cân đối kế toán vẫn vững mạnh. Vì vậy, bản thân việc chuyển hướng chính sách có thể chỉ tác động hạn chế đến thị trường chứng khoán.

Michael Wilson, chiến lược gia của Morgan Stanley, lại tập trung vào lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ. Nếu lạm phát vượt xa kỳ vọng, chứng khoán Mỹ có thể chứng kiến đợt điều chỉnh kỹ thuật khoảng 10%. Đặc biệt, trong bối cảnh giá dầu quay lại trên 100 USD/thùng và tình hình địa chính trị Trung Đông kéo dài, lợi suất dài hạn tiếp tục tăng có thể gây thêm áp lực lên các cổ phiếu có định giá cao.

Tuy nhiên, Wilson cho rằng cần phân biệt nguyên nhân lợi suất tăng. Nếu lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng chủ yếu phản ánh tăng trưởng kinh tế danh nghĩa mạnh mẽ hơn, thay vì lạm phát mất kiểm soát, thì thị trường chứng khoán vẫn có dư địa chịu đựng nhất định. Trong kịch bản này, cổ phiếu thậm chí còn có thể tiếp tục đóng vai trò là công cụ phòng hộ lạm phát.

Nhóm chiến lược của JPMorgan lại xem giá dầu là biến số quan trọng của thị trường thời gian gần đây. Giá dầu tiếp tục tăng có thể khiến kỳ vọng lạm phát tăng lên và làm giảm định giá cổ phiếu; nếu áp lực giá dầu giảm bớt, thị trường sẽ dễ hấp thụ tác động của việc tăng lãi suất hơn.

Mislav Matejka, Trưởng bộ phận chiến lược cổ phiếu của JPMorgan, cũng lưu ý rằng, tháng 9 vốn là tháng thị trường chứng khoán Mỹ diễn biến yếu hơn, các yếu tố mùa vụ có thể làm gia tăng biến động trong ngắn hạn. Tuy nhiên, trong chu kỳ dài hơn, việc thị trường có giữ được đà tăng mạnh hay không vẫn phụ thuộc vào kinh tế và kết quả lợi nhuận, chứ không phải do một sự kiện chính sách đơn lẻ.