Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tiến gần mốc “tâm lý” 5%! Làn sóng bán tháo trái phiếu toàn cầu leo thang, thị trường tài chính chờ đợi “phán quyết cuối cùng” từ chỉ số CPI tối nay

Theo thông tin từ Ứng dụng Tài Chính Trí Thông, thị trường trái phiếu toàn cầu đang đứng trước một ngưỡng cửa mang tính biểu tượng mạnh mẽ. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vào thứ Sáu đã chạm mức 4,96%, mức cao nhất kể từ năm 2023 đến nay, chỉ còn một bước nữa là đạt mốc tâm lý quan trọng 5%. Từ đầu tuần, lợi suất này đã tăng tổng cộng 18 điểm cơ bản. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm, vốn nhạy cảm hơn với chính sách của Fed, có lúc tăng lên 4,59%, trong khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm đã xác lập kỷ lục mới kể từ năm 2007. Làn sóng bán tháo do giá dầu tăng vọt, lạm phát dai dẳng và kỳ vọng tăng lãi suất đã đẩy thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ trị giá 32 nghìn tỷ USD vào trung tâm của cơn bão.

Vào lúc 20:30 tối nay theo giờ Bắc Kinh, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 của Mỹ sẽ được công bố, dữ liệu này sẽ quyết định liệu lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm có vượt qua ngưỡng quan trọng mà Sam Stovall, Giám đốc chiến lược đầu tư tại CFRA Research, gọi là “ngưỡng cảm xúc” hay không.

Cộng hưởng thị trường trái phiếu toàn cầu: Từ Sydney đến Tokyo, lợi suất đồng loạt “phá vỡ”

Làn sóng bán tháo này không chỉ xảy ra riêng ở Mỹ. Khi căng thẳng Trung Đông leo thang đẩy giá dầu tăng cao, lo ngại về lạm phát càng gia tăng khiến thị trường trái phiếu toàn cầu chịu áp lực đồng thời.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Úc kỳ hạn 3 năm trong phiên thứ Sáu đã tăng 18 điểm cơ bản lên 5,03%, cao nhất kể từ tháng 5/2011; lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng 13 điểm cơ bản lên 5,38%. Lợi suất trái phiếu Nhật Bản tiến gần mốc tâm lý 3%, các chỉ báo lợi suất toàn cầu đạt mức cao nhất kể từ năm 2007. Michael Tang, chuyên gia chiến lược lãi suất tại Ngân hàng Commonwealth Úc chi nhánh Sydney, cho biết: “Hiện tại, việc CPI Mỹ giảm hoặc Fed tăng lãi suất là hai yếu tố duy nhất có thể kích hoạt cơ chế ngắt mạch, nếu không, tôi nghĩ rằng sẽ không ai muốn nắm giữ vị thế lãi suất dài hạn. Tâm lý thị trường hiện rất ‘diều hâu’.”

Ba áp lực chồng chất: Giá dầu, PPI và “bộ ba” tài khóa

Làn sóng bán tháo trái phiếu Kho bạc Mỹ lần này là kết quả từ ba cú sốc gần như đồng thời.

Áp lực thứ nhất: Giá dầu quay trở lại trên mốc 100 USD. Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang, lực lượng Houthi chiếm giữ cảng quan trọng ở Yemen, sản lượng dầu thô hàng ngày của Ả Rập Xê Út trong tháng 8 giảm mạnh xuống còn 6,2 triệu thùng, giảm 23% so với tháng 7. Chỉ riêng trong ngày thứ Năm, giá dầu Brent tăng vọt 6,3% lên 107,63 USD/thùng, tăng thêm lên 109 USD sau phiên. Kể từ thời gian thu thập dữ liệu CPI tháng 8, giá dầu liên tiếp leo thang, nghĩa là áp lực lạm phát năng lượng vẫn chưa được phản ánh đầy đủ trong số liệu hiện tại.

Áp lực thứ hai: PPI tăng trở lại vượt kỳ vọng. Số liệu công bố vào thứ Năm cho thấy chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng 8 tăng 5,4% so với cùng kỳ, cao hơn dự báo 5,3% và mức 4,7% của tháng trước. Số liệu tháng 7 được điều chỉnh, PPI lõi tăng tháng trên tháng 0,2%, PPI toàn phần tăng 0,4% phù hợp dự báo. Giá bán buôn tăng thường báo hiệu giá tiêu dùng cũng sẽ tăng cao.

Áp lực thứ ba: Cam kết kích thích tài khóa như “đổ thêm dầu vào lửa”. Trump, tại hội nghị bầu cử giữa kỳ của Đảng Cộng hòa ở Dallas, cam kết nếu Đảng Cộng hòa giữ được cả hai viện Quốc hội, sẽ cấp phiếu 5.000 USD cho mỗi người lớn Mỹ. Theo ước tính của nhiều hãng tin, tổng chi phí của kế hoạch này khoảng 1,2-1,3 nghìn tỷ USD, vượt xa quy mô thu thuế trung bình hàng năm khoảng 190 tỷ USD. Nguy hiểm hơn, Bộ Tài chính Mỹ trong phiên mua lại mở rộng vào thứ Năm thực tế chỉ mua 5,2 tỷ USD, thấp hơn mức trần 6 tỷ USD, khiến thị trường nghi ngờ mạnh về khả năng giữ ổn định lợi suất trái phiếu dài hạn của Bessonett.

Đợt mua lại đầu tiên của Bộ Tài chính Mỹ không đạt kỳ vọng, Bessonett đối diện thách thức lớn

Trong bối cảnh thị trường trái phiếu tiếp tục chịu áp lực, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessonett đang phải đối mặt với thách thức ngày càng nghiêm trọng. Hôm thứ Năm, Bộ Tài chính Mỹ trong lần đầu tiên mở rộng quy mô mua lại, số lượng trái phiếu được mua thực tế thấp hơn kỳ vọng của thị trường. Kết quả này khiến nhà đầu tư nghi ngờ liệu Bộ Tài chính có thể ngăn chặn hiệu quả lợi suất dài hạn tăng hay không.

Tháng trước, Bessonett bất ngờ thông báo tăng ít nhất gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu dài hạn, mỗi lần ít nhất 4 tỷ USD, nhằm kiểm soát lợi suất trái phiếu dài hạn thông qua mua trực tiếp. Tuy nhiên, trong phiên mở rộng đầu tiên hôm thứ Năm, chỉ mua vào 5,2 tỷ USD, thấp hơn trần 6 tỷ USD, trở thành chất xúc tác cho vòng bán tháo mới.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt mốc 5% sẽ tạo áp lực chính trị lớn đối với Bessonett — người luôn cố gắng ngăn cản đợt bán tháo trên thị trường trái phiếu trước cuộc bầu cử giữa kỳ. Diễn biến lợi suất có tác động đến gần như mọi chi phí vốn, bao gồm cả lãi suất vay thế chấp ở Mỹ, vốn đã đạt mức cao nhất trong hơn một năm qua. Đối với cử tri Mỹ sắp tiến hành bỏ phiếu giữa kỳ, lãi suất vay thế chấp là chỉ số có ý nghĩa chính trị đặc biệt.

Ngưỡng 5%: Làn ranh báo động cho một sự sụp đổ tiềm ẩn của thị trường tài chính?

Đối với thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ trị giá tới 32 nghìn tỷ USD, lợi suất trái phiếu 10 năm vượt quá 5% sẽ gây ra cú sốc mang tính hệ thống. Mức lãi suất chuẩn này tác động trực tiếp tới chi phí vay mua nhà, vay sinh viên, trái phiếu doanh nghiệp và hầu như mọi loại vay vốn khác. Theo Freddie Mac, lãi suất vay thế chấp cố định 30 năm trung bình tuần này đã tăng lên 6,76%.

Padhraic Garvey, Trưởng Bộ phận Nghiên cứu khu vực châu Mỹ của ING, nhận định: “Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đạt 5% có vẻ là không thể tránh khỏi mà không phải dự báo. Đây là giai đoạn đầy lo ngại với thị trường trái phiếu.”

John Higgins, Cố vấn kinh tế trưởng tại Capital Economics, cho biết mức lợi suất 5% “được một số người xem là ngưỡng tiềm năng cho một sự sụp đổ trên thị trường tài chính”. Ông bổ sung: “Chúng tôi không cho rằng 5% là con số ‘ma thuật’ đó, nhưng lợi suất cao hơn chắc chắn sẽ đặt ra rủi ro cho tính bền vững tài khóa của Mỹ và đe dọa thị trường chứng khoán.”

Đối với thị trường Kho bạc Mỹ với quy mô 32 nghìn tỷ USD, việc lợi suất 10 năm vượt 5% có thể tạo ra phản ứng dây chuyền: định giá thị trường cổ phiếu bị áp lực giảm, chi phí huy động vốn cho doanh nghiệp tăng cao, thị trường nhà ở nguội lạnh hơn nữa và cấu trúc dòng vốn toàn cầu bị định hình lại.

Một tín hiệu rõ ràng đã được phát đi: giữa ba áp lực giá dầu vượt 100 USD, gói kích thích tài khóa gia tăng, Fed bị thử thách về uy tín — “mỏ neo định giá” của thị trường vốn toàn cầu đang trải qua một cuộc tái định giá lịch sử.

Stovall cảnh báo: “5% là một ngưỡng tâm lý, một khi vượt qua, nhà đầu tư sẽ càng lúc càng lo ngại. Điều này có thể khiến thị trường suy yếu thêm.”

CPI trở thành “phán xét cuối cùng”: Xác suất Fed tăng lãi suất tháng 9 tiến sát 70%

Lúc 20:30 tối thứ Sáu theo giờ Bắc Kinh, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 của Mỹ sẽ được công bố. Đây được thị trường xem là dữ liệu lạm phát quan trọng nhất những năm gần đây — sẽ quyết định trực tiếp liệu Fed có tăng lãi suất trong cuộc họp ngày 16/9 hay không.

Hiện tại, giao dịch viên đang định giá xác suất Fed tăng lãi suất 25 điểm cơ bản trong tháng 9 ở mức khoảng 70%. Khảo sát cho thấy, các nhà kinh tế kỳ vọng CPI lõi tháng 8 sau khi loại trừ giá thực phẩm và năng lượng sẽ tăng khoảng 0,2% so với tháng trước. Chỉ số giá sản xuất công bố trước đó một ngày cho thấy giá năng lượng lại gây áp lực lên lạm phát.

Molly Brooks, chiến lược gia lãi suất Mỹ tại TD Securities, cho rằng dữ liệu lạm phát cao hơn dự báo sẽ nâng cao kỳ vọng về việc Fed tăng lãi suất tháng 9 và có thể tiếp tục siết chặt chính sách tiền tệ. Garvey nói thẳng: “Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đạt 5% có vẻ như là không thể tránh khỏi mà không phải dự đoán. Đây là thời kỳ bất an với trái phiếu.”

Tuy nhiên, Chủ tịch Fed Walsh đã xác định rõ chỉ số PCE là chuẩn chính thức đánh giá lạm phát. Stephen Juneau — chuyên gia kinh tế cao cấp của Bank of America — ước tính, cộng gộp số liệu PPI tháng 8, PCE lõi dự kiến tăng khoảng 0,26% so với tháng trước, làm tròn sẽ là 0,3%. “Nếu chúng tôi đúng, đây sẽ là đèn xanh cho Fed tăng lãi suất vào tuần tới.” Bank of America là một trong những tổ chức có quan điểm ‘diều hâu’ nhất trên Wall Street, dự báo Fed sẽ tăng lãi suất ba lần liên tiếp.

Trước đó, thành viên Fed Waller từng nói nếu CPI lõi tháng tăng 0,2% như kỳ vọng, ông sẽ ủng hộ giữ nguyên lãi suất. Nhưng nhà đầu tư lại chú ý hơn tới quan điểm ‘diều hâu’ của Walsh tại Jackson Hole — mức độ lo ngại về rủi ro lạm phát của Walsh khiến không ít nhà đầu tư tin rằng ông đã đặt mình vào thế “buộc phải tăng lãi suất”, ngay cả khi kinh tế không thực sự cần, cũng phải hành động để bảo vệ uy tín Fed. Ray Remy, Phó Chủ tịch Daiwa Capital Markets Mỹ, nhận định: “Thị trường trái phiếu nói rất rõ: Fed sẽ tăng lãi suất. Họ không cần đợi tới ngày mai xem CPI mới ra quyết định.”