Trong thời điểm nhạy cảm của “cơn bão thị trường trái phiếu”, thị trường tập trung vào phiên đấu giá trái phiếu Nhật Bản kỳ hạn 30 năm hôm nay

Trong bối cảnh lãi suất dài hạn toàn cầu tăng vọt, phiên đấu giá trái phiếu chính phủ kỳ hạn 30 năm của Nhật Bản diễn ra vào thứ Năm đang được thị trường theo dõi sát sao. Nếu kết quả không khả quan, tác động sẽ không chỉ dừng lại ở Nhật Bản mà còn có khả năng lan ra toàn cầu.

Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 30 năm đã tăng lên 4,155%, xấp xỉ mức cao nhất kể từ khi loại trái phiếu này được phát hành vào năm 1999. Đồng thời, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm lần đầu tiên chạm mốc 3% trong tuần này, mức cao nhất trong ba mươi năm qua.

Những lo ngại về chương trình tài chính mở rộng của Thủ tướng Sanae Takaichi tiếp tục gia tăng khi các bộ ngành Nhật Bản đề xuất quy mô ngân sách cho năm tài chính tới ở mức kỷ lục, càng làm dấy lên nghi ngại về triển vọng vay nợ của chính phủ đối với nhà đầu tư.

Phiên đấu giá này còn chịu ảnh hưởng từ các tín hiệu chính sách tiền tệ. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản Kazuo Ueda trong tuần này đã ám chỉ khả năng tăng lãi suất tại cuộc họp chính sách tháng này, đồng thời cho biết quyết định sẽ cân nhắc tổng hợp các rủi ro về giá cả tăng. Ông đưa ra quan điểm tương đồng với các phát biểu trước đó của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen về việc cần có hành động.

Các chuyên gia cảnh báo, nếu kết quả đấu giá lần này không tốt, có thể sẽ gây áp lực ngược lên trái phiếu Mỹ, khiến nỗ lực kiềm chế lãi suất dài hạn của nhà chức trách Mỹ trở nên phức tạp hơn.

So với trái phiếu kỳ hạn 10 năm, loại 30 năm nhạy cảm hơn với các rủi ro tài chính và cấu trúc cung-cầu.

Dưới áp lực bất lợi từ lãi suất dài hạn toàn cầu tăng và giá dầu leo thang, dù đấu giá trái phiếu kỳ hạn 10 năm đầu tuần này diễn ra suôn sẻ, song thị trường đối với loại kỳ hạn 30 năm rõ ràng đối mặt với thử thách nghiêm trọng hơn.

Các chiến lược gia của Barclays như Ayao Ehara nhận định trong báo cáo:

Chúng tôi dự đoán kết quả chung sẽ yếu tới vừa phải. Do lợi suất tăng lên trong tháng trước nên mức hiện tại khá cao và không cách biệt đáng kể so với giá trị hợp lý dựa trên yếu tố dài hạn, nhưng lo ngại tài chính vẫn là yếu tố cản trở.

Theo Prashant Newnaha, chiến lược gia lãi suất khu vực Châu Á-Thái Bình Dương cấp cao tại TD Securities, vai trò của trái phiếu Nhật Bản trên thị trường thu nhập cố định toàn cầu đã có sự xoay chuyển cơ bản. Ông cho biết:

Trái phiếu Nhật từng là điểm neo của thị trường thu nhập cố định toàn cầu, nhưng logic này nay đã đảo ngược. Nếu đà bán trái phiếu Nhật còn tiếp diễn, khả năng sẽ dẫn đến định giá lại trên toàn bộ thị trường thu nhập cố định thế giới.

Newnaha cũng chỉ ra rằng, lợi suất kỳ hạn 30 năm tăng liên tục có thể chuyển sự chú ý của thị trường từ chính sách tiền tệ sang chính sách tài khóa — nhất là trong bối cảnh tỷ lệ nợ công trên GDP của Nhật Bản cao vượt trội so với thời kỳ lợi suất kỳ hạn 10 năm lên 3% trước đây.

Chiến lược gia thị trường của Bloomberg, Mark Cranfield cũng cảnh báo, chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu kỳ hạn 30 năm của Nhật Bản và Mỹ có nguy cơ giảm xuống dưới 100 điểm cơ bản.

Thị trường vẫn có một số yếu tố hỗ trợ nhất định.

Miki Den, chiến lược gia lãi suất cấp cao tại SMBC Nikko Securities, lưu ý rằng hai lần đấu giá kỳ hạn 30 năm gần đây với mức lợi suất khoảng 4% đều ghi nhận tỷ lệ đăng ký tương đối cao, và gần đây các tổ chức bảo hiểm nhân thọ lẫn phi nhân thọ đã đẩy mạnh mua trái phiếu chính phủ siêu dài hạn.

Tuy nhiên, Den cũng nhấn mạnh rằng khi triển vọng chấm dứt đà tăng lợi suất còn chưa rõ ràng, các nhà đầu tư vẫn dè dặt trong việc kéo dài thời hạn đầu tư. Cô dự đoán kết quả đấu giá lần này sẽ nằm ở mức "trung bình" đến "yếu".

Bối cảnh này đồng nghĩa phiên đấu giá ngày thứ Năm sẽ là chỉ dấu quan trọng cho diễn biến thị trường trái phiếu toàn cầu gần đây. Nếu kết quả không như kỳ vọng, không chỉ thách thức niềm tin tài khóa ở Nhật Bản mà còn có thể khơi dậy làn sóng tăng chi phí vay nợ trên toàn thế giới.