Khi nào đồng yên sẽ đảo chiều suy yếu? JPMorgan: 155-165 có thể trở thành vùng dao động, bốn tín hiệu lớn có thể kích hoạt sự tăng mạnh của đồng yên

Đồng yên Nhật đang giảm giá chậm lại, nhưng sự đảo chiều xu hướng thực sự vẫn thiếu các yếu tố mang tính kích thích then chốt. Nhóm chiến lược thị trường toàn cầu của JPMorgan ngày 1/9 phân tích rằng, sau khi tỷ giá USD/JPY chạm mức mục tiêu trung-dài hạn là 164, đà giảm được kiềm chế; sự can thiệp phối hợp giữa Nhật-Mỹ vào cuối tháng 7 và kỳ vọng BOJ (Ngân hàng Trung ương Nhật Bản) sẽ nâng lãi suất đã hỗ trợ đà tăng của đồng yên.

Tuy nhiên, xét về dòng vốn, số lượng vị thế bán khống yên vẫn rất lớn. Từ tháng 10 năm 2025 đến nay, cán cân thanh toán quốc tế ghi nhận mua ròng đồng yên khoảng 407 nghìn tỷ yên, nhưng dòng tiền "ngoài bảng" lại bán ròng đồng yên khoảng 571 nghìn tỷ yên, sau khi bù trừ vẫn còn khoảng 164 nghìn tỷ yên bị bán ròng. JPMorgan cho rằng, miễn là BOJ duy trì tốc độ tăng lãi suất trung bình mỗi quý một lần, chính sách tiền tệ Mỹ không có thay đổi lớn, thì tỷ giá USD/JPY nhiều khả năng sẽ biến động trong vùng 155-165.

Sự đảo chiều thực sự có thể đến từ việc đóng các vị thế bán khống yên trên diện rộng. JPMorgan ước tính, hiện quy mô vị thế bán khống yên khoảng 60%-80% so với đỉnh mùa hè 2024; nếu xảy ra đóng vị thế toàn diện, USD/JPY có thể giảm 14-18 yên, hướng tới vùng 142-146. Các tín hiệu đáng chú ý bao gồm: kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất mạnh hơn, BOJ đẩy nhanh lộ trình nâng lãi suất và qua đó gây điều chỉnh thị trường chứng khoán Nhật, GPIF (Quỹ đầu tư hưu trí của chính phủ Nhật) tăng mạnh tỷ trọng tài sản bằng yên, và Mỹ mở rộng can thiệp thị trường tiền tệ.

Bốn tín hiệu lớn có thể kích hoạt đồng yên tăng mạnh

Nếu tỷ giá USD/JPY giảm dưới 155 và tiếp tục hướng về vùng dưới 150, JPMorgan cho rằng có 4 yếu tố sau là yếu tố then chốt cần quan sát:

Thứ nhất là kỳ vọng Fed hạ lãi suất trở lại. Nếu kinh tế Mỹ suy yếu rõ rệt sẽ làm khoảng chênh lãi suất Mỹ-Nhật thu hẹp, đồng thời làm giảm sức hút của giao dịch carry trade, thúc đẩy các vị thế bán khống yên phải đóng lại.

Thứ hai là BOJ tăng lãi suất nhanh hơn kỳ vọng, khiến chứng khoán Nhật điều chỉnh. Nếu việc nâng lãi suất vượt dự báo làm TTCK Nhật giảm, nhà đầu tư nước ngoài có thể tháo gỡ các vị thế phòng ngừa rủi ro bán khống yên trước đó, tạo ra phản ứng dây chuyền “chứng khoán giảm—đóng vị thế—mua yên”.

Thứ ba là GPIF tăng mạnh tỷ trọng đầu tư vào tài sản bằng yên. Nếu GPIF tiếp tục điều chỉnh cơ cấu đầu tư căn bản, gia tăng tỷ trọng trái phiếu và cổ phiếu trong nước, lực mua tiềm năng với đồng yên có thể tăng mạnh. Theo ước tính của JPMorgan, chỉ riêng việc nâng tỷ trọng hai nhóm tài sản này từ mức trọng tâm 25% hiện tại lên mức trần 31% có thể tạo ra dòng vốn trên 30 nghìn tỷ yên.

Tuy nhiên, GPIF giống như một “ván đệm” cho đồng yên, chưa chắc đã đủ để tự mình kéo USD/JPY giảm nhanh xuống dưới 155.

Thứ tư là Mỹ mở rộng hoạt động can thiệp tiền tệ với đồng USD. Nếu Mỹ chuyển sang bán USD trực tiếp thay vì can thiệp qua cặp tiền chéo như trước, hoặc nới lỏng hơn nữa các công cụ mua lại FIMA, ảnh hưởng tới thị trường có thể vượt xa dự báo hiện tại.

Nếu vị thế bán tháo đồng loạt, vùng 142-146 có thể là mục tiêu đầu tiên

Nếu đồng yên bước vào giai đoạn đóng vị thế bán với quy mô lớn, biên độ tăng giá có thể được mở rộng đáng kể. JPMorgan ước tính hiện quy mô bán khống đồng yên ở mức 60%-80% đỉnh hè 2024. Khi đó, BOJ nâng lãi suất bất ngờ cộng với lo ngại suy thoái kinh tế Mỹ đã đẩy USD/JPY giảm tới 23 yên.

Nếu tất cả vị thế bán khống tương ứng với tỷ lệ đó bị đóng, hiện tượng USD/JPY có thể giảm 14-18 yên, tương đương vùng 142-146; ngoài ra, căn cứ vào chênh lệch hoán đổi 1 năm Mỹ-Nhật, giá trị hợp lý hiện tại khoảng 144. Điều này có nghĩa là, nếu bán khống đồng yên bị giải phóng hàng loạt, biên độ giảm của USD/JPY có thể lớn nhiều so với chỉ kỳ vọng chính sách.

Tất nhiên, đồng yên cũng có thể bị suy yếu trở lại. Nếu BOJ nâng lãi suất chậm hơn kỳ vọng, thị trường có thể giao dịch lại theo “áp lực chính trị kìm hãm quá trình bình thường hóa tiền tệ”; nếu Fed duy trì lãi suất cao hoặc thậm chí trở lại lập trường diều hâu, chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật cũng có thể mở rộng trở lại.

Rủi ro tài chính công của Nhật cũng là một biến số quan trọng. Chính sách tài khóa mở rộng của chính phủ Nhật vẫn là mối lo trên thị trường, chính sách giảm thuế tiêu dùng và nguồn vốn cho quốc phòng chưa rõ ràng, còn kế hoạch đầu tư công-tư có quy mô tới 370 nghìn tỷ yên sẽ kéo dài đến tài khóa 2040. Ngoài ra, việc BOJ tăng lãi suất còn có thể khiến chi phí trả lãi trái phiếu chính phủ tăng, nâng cao nguy cơ bị hạ xếp hạng tín nhiệm trái phiếu quốc gia.