Cựu quan chức cấp cao của Fed tiết lộ: Khả năng Fed tăng lãi suất vào tháng 9 là 50-50

Thông tin tổng hợp, ngày 31 tháng 8—— Cựu Chủ tịch Fed St. Louis Jim Bullard vào thứ Sáu tuần trước (28/8) cho biết, khả năng FOMC tăng lãi suất trong tháng 9 gần như chia đều, nhiều thành viên trung lập có thể bị thuyết phục về cả hai phía. Sau khi Warsh nhận trách nhiệm cho 65 tháng lạm phát, xác suất tăng lãi suất tháng 9 từ 36% tăng lên khoảng 60%, giá vàng giao ngay giảm mạnh 3,2% còn 4454,23 USD/ounce trong một ngày. Bullard cho rằng biểu đồ dot plot tháng 9 mới là then chốt, có thể giữ nguyên lãi suất nhưng báo hiệu chính sách thắt chặt trong năm nay. Ông cũng cho rằng vàng là bảng đánh giá niềm tin thị trường với Fed, các ngân hàng trung ương nước ngoài ưa chuộng vàng vật chất hơn, đồng thời nghi ngờ số liệu Nonfarm.

Người từng ngồi 15 năm trong phòng họp của Fed đã đưa ra một nhận định hiếm hoi về kết quả bỏ phiếu nội bộ: FOMC sẽ tăng lãi suất vào tháng 9 hay không, gần như chia đôi.

Cựu Chủ tịch Fed St. Louis Jim Bullard vào thứ Sáu tuần trước (28/8) nói: "Tôi nghĩ ủy ban gần như chia đôi, 10-9, có thể nghiêng về bất kỳ hướng nào. Nhiều người trung lập đều có thể bị thuyết phục về cả hai phía."

Warsh nhận trách nhiệm về 65 tháng lạm phát, thị trường ngay lập tức điều chỉnh lại giá

Đây là lần xác nhận sát với kết quả bỏ phiếu nội bộ nhất trong các bản ghi công khai tuần trước, khi thị trường gần như đã định đoạt kết quả tranh luận. Chủ tịch Fed Kevin Warsh tại hội thảo Jackson Hole của Fed Kansas City phát biểu: "Lạm phát cao kéo dài 65 tháng là do ngân hàng trung ương, và cũng đúng ra như vậy." Ngay sau đó, công cụ FedWatch của CME cho thấy, xác suất tăng lãi suất tháng 9 từ khoảng 36% lên tới gần 60%, xác suất hạ lãi suất gần như bằng 0.

Bản ghi công khai khiến phe diều hâu dường như là thiểu số. Ngày 29/7, ủy ban giữ lãi suất không đổi lần thứ năm liên tiếp với tỷ lệ phiếu 9-3, Beth Hammack của Fed Cleveland, Lorie Logan của Fed Dallas và Neel Kashkari của Fed Minneapolis bỏ phiếu phản đối, ủng hộ tăng lãi suất; Jeff Schmid của Fed Kansas City tuần trước cũng bày tỏ gia nhập phe diều hâu. Tuy nhiên, Bullard cho rằng số người trung lập nhiều hơn danh sách bỏ phiếu công bố.

Bullard lãnh đạo Fed St. Louis từ 2008 đến 2023, tháng 3/2022 từng bỏ phiếu phản đối vì cho rằng ủy ban hành động quá chậm, hiện là hiệu trưởng Trường Kinh doanh Daniels, Đại học Purdue.

Giữ nguyên lãi suất nhưng vẫn có thể rất diều hâu, dot plot mới là then chốt

Câu nói hữu ích nhất của Bullard là cảnh báo những ai cho rằng cuộc họp tháng 9 là lựa chọn nhị phân có tăng hoặc không tăng lãi suất. Bullard nhấn mạnh: "Bạn có thể giữ nguyên, nhưng vẫn có thể rất diều hâu. Bạn cũng có thể ám chỉ sẽ hành động ở cuộc họp tháng 10 hoặc 12."

Cơ chế then chốt nằm ở biểu đồ dot plot, đồ thị cập nhật hàng quý từng thành viên thể hiện kỳ vọng lãi suất cuối năm, và tháng 9 chính là kỳ dot plot.

Bullard nói: "Trớ trêu là, cuộc họp tháng 9 lại có định hướng rõ nhất, vì dot plot thể hiện dự định về lãi suất liên bang tới cuối năm 2026."

Bullard ban đầu nghĩ Warsh sẽ dẹp luôn dot plot vào thứ Sáu tuần trước, song điều đó không xảy ra. Khi được hỏi rủi ro nào lớn hơn: công bố tăng lãi suất mà không thực hiện, hay sau bài phát biểu không có nỗ lực gì, ông không chọn phía nào, chỉ nói: "Tôi cho xác suất là 50-50." Đồng thời tránh mô tả chủ tịch là mâu thuẫn, cho rằng Warsh chỉ phản đối cách diễn đạt quá rõ ràng. "Nếu ông ấy tuyên bố chắc chắn tăng lãi suất hoặc chắc chắn không tăng, tức là chỉ đạo quá mức những gì ủy ban thực sự sẽ làm."

Bullard cho rằng, lý do thắt chặt không còn phụ thuộc vào số liệu tiếp theo. Ông nói: "Ủy ban đã nói rõ rằng cuối năm nay, cái họ làm được tốt nhất với lạm phát lõi PCE là tiến rất gần 3%, giống như các tháng 12 năm 2023, 2024, 2025. Ba năm, thực ra không tiến triển gì." Ba năm giậm chân tại chỗ: chỉ số PCE tổng thể tăng 3,7% trong 12 tháng, tốc độ hàng năm hóa 6 tháng là 4,1%, tức là gần đây còn nóng hơn mức trung bình năm.

Vàng là bảng thành tích của Fed, và Fed đang theo dõi nó

Bài phát biểu của Warsh thứ Sáu tuần trước đồng nghĩa thừa nhận Fed phải chịu trách nhiệm về lạm phát. Bullard giải thích việc này phản ánh trong giá cả thế nào: "Vàng vẫn có thể là chỉ báo niềm tin vào Fed. Nếu uy tín bị xói mòn, thường bạn sẽ thấy giá vàng tăng." Một cựu thành viên bỏ phiếu nói vàng là tín hiệu, người bị đánh giá lại chú ý đến điểm số, đó là quan điểm của những người nắm giữ vàng suốt nhiều năm, dù thường bị cho là do cảm xúc.

Bullard cũng phác thảo về những người mua thực sự - không phải ở Washington. Suốt gần 20 năm qua, ngân hàng trung ương trên thế giới chủ yếu là người mua ròng vàng, hiện nắm giữ tổng cộng hơn 1 tỷ ounce. Ông nói: "Ở Mỹ, điều này ít được nhắc tới, nhưng ở nước ngoài lại là chuyện lớn hơn: ngân hàng trung ương nước ngoài có thể muốn giữ vàng thay vì trái phiếu Mỹ, thực tế có những ngân hàng trung ương đang đa dạng hóa khỏi trái phiếu Mỹ." Ông cho rằng đó là quản lý danh mục tài sản, không phải động cơ chính trị.

Mỹ nắm giữ khoảng 261 triệu ounce vàng, chính phủ ghi sổ với giá pháp định 42,22 USD/ounce, chỉ có Quốc hội mới có thể điều chỉnh mức giá này, tổng trị giá gần 11 tỷ USD, nhưng theo giá thị trường ngày thứ Sáu tuần trước thì đã vượt quá 1.000 tỷ USD. Bullard nói: "Tại sao không định giá theo thị trường? Ai cũng biết giá thị trường, luôn định giá theo thị trường thì tốt hơn, không để giá sổ sách bóp méo thực tế. Việc này chắc cần Quốc hội can thiệp." Điều kiện ông đặt ra là phải điều chỉnh cả hai chiều, giá giảm cũng phải hạ xuống.

Tài khóa và dữ liệu: Hai cảnh báo lớn

Về tài khóa, thông điệp mà Bullard đưa ra là: Áp lực lên lợi suất dài hạn là mang tính cấu trúc, các biện pháp kỹ thuật không hiệu quả. Từ 9/9, Bộ Tài chính Mỹ sẽ tăng gấp đôi quy mô mua lại kỳ hạn 10-30 năm từ 2 tỷ lên 4 tỷ USD mỗi phiên, nhưng Bullard nghĩ hiệu quả hạn chế, ủng hộ quan điểm trái chiều của nhà đầu tư Stan Druckenmiller công khai phản đối kế hoạch tuần trước. Ông nói: "Can thiệp vào thị trường toàn cầu quy mô lớn với nhiều người mua nước ngoài thực sự rất khó. Đó chỉ là những động thái tạm thời, điều thị trường định giá là chính sách cốt lõi, tôi không nghĩ nó thay đổi được xu hướng dài hạn." Ông cho rằng nó có thể tác động giá trong ngày, nhưng không xoay chuyển được xu thế.

Ông chia sẻ: "Người thực sự vay nợ lớn là Quốc hội và Tổng thống, thâm hụt 6% vẫn mù mờ phía trước, hệ thống chính trị dường như không ai quan tâm đến việc kiềm chế thâm hụt." Nợ công liên bang trong tháng này đã vượt 40.000 tỷ USD, trong đó nợ do công chúng nắm giữ khoảng 32,3 nghìn tỷ, Bullard dự đoán con số này sẽ tiến tới 120%-150% GDP. Khi được hỏi việc bảo vệ tính độc lập của Fed có nghĩa là tăng lãi suất kể cả khiến chi phí lãi vay của Washington tăng mạnh, ông trả lời: "Ồ, chắc chắn rồi, chính trị gia nào tôi gặp cũng muốn lãi suất danh nghĩa thấp hơn, ngay cả khi lãi suất về 0 cũng có người vận động giảm nữa."

Fed vẫn dựa vào một số dữ liệu mà Bullard cho là đã phần nào mất hiệu lực để ra quyết định. Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố sự điều chỉnh cơ sở hằng năm cho thấy năm ngoái số việc làm thấp hơn báo cáo cũ 79.000 vị trí, trong đó khu vực tư nhân bị điều chỉnh giảm 178.000, khu vực nhà nước tăng 99.000. Ông nói: "Bạn không còn có thể tin số liệu Nonfarm như mấy chục năm trước, vì chính sách nhập cư đã thay đổi lớn, tốc độ tăng việc làm Nonfarm từ 100.000-150.000 thành gần như bằng 0. Một số tháng phải chấp nhận giá trị âm, dù điều này không mâu thuẫn với thị trường lao động khỏe mạnh." Phát biểu này sẽ thay đổi toàn bộ cách tiếp nhận mỗi "thứ Sáu báo cáo việc làm" sau này: số âm chưa chắc là tín hiệu gãy vỡ. Về khảo sát ĐH Michigan, với kỳ vọng lạm phát 4% trong năm tới, trung bình 3,3% cho 5-10 năm, chỉ số niềm tin giảm xuống 51,7, Bullard đứng cùng phía với thị trường: "Tôi nghe thị trường, họ đặt cược bằng tiền thật, trực tiếp định giá rủi ro lạm phát. Khảo sát Michigan mấy năm nay mất uy tín, người được hỏi chỉ nói lên cảm nhận về khí hậu chính trị, họ đâu có đặt tiền cược vào đó."

Warsh cũng nhân bài phát biểu ngày thứ Sáu nhắc lại vai trò của lượng cung tiền, Bullard cho rằng Warsh thực sự nghiêm túc, chỉ ra tăng trưởng M2 "tăng vọt năm 2020, 2021, rồi sụp đổ sau đó", dự báo khủng hoảng lạm phát.

Kết luận: Kim loại quý chịu áp lực, bảng điểm vẫn bỏ ngỏ

Kết nối các mảnh ghép, bức tranh về một ngân hàng trung ương: Thừa nhận 5 năm rưỡi qua là trách nhiệm của mình, nội bộ bất đồng sâu sắc về đối sách, không tin tưởng vào hai bộ số liệu chính để điều hành, lại bị chi phối bởi thâm hụt ngân sách không ai dám đụng tới.

Kim loại quý chịu sức ép từ viễn cảnh diều hâu, phản ánh kỳ vọng chính sách lãi suất cao hơn tác động ngắn hạn với tài sản không sinh lãi. Vấn đề dài hạn hơn là điều Bullard nêu ra: Nếu giá vàng là bảng điểm liên tục của thị trường đánh giá ngân hàng trung ương, và người bị chấm điểm lại đang dõi theo điểm số ấy, thì cuộc họp tiếp theo trên lịch còn kém quan trọng so với "bảng thành tích" vàng trong một năm tới.