Fed tập trung vào lạm phát, phớt lờ “quả bom hẹn giờ” về việc làm? LISEP cảnh báo: Tỷ lệ thất nghiệp chức năng tăng bốn quý liên tiếp, thị trường lao động đang bị “chảy máu”

Ứng dụng tài chính Zhihong Finance lưu ý rằng tỷ lệ thất nghiệp của Bộ Lao động Hoa Kỳ đã liên tục giảm trong những tháng gần đây, đảo ngược xu hướng tăng của năm ngoái, nhưng một chỉ số thay thế lại kể một câu chuyện khác.

Vào tháng 7, tỷ lệ thất nghiệp chính thức giảm từ mức 4,2% của tháng 6 và mức 4,5% của tháng 11 xuống còn 4,1%. Báo cáo việc làm tháng 8 sẽ được công bố vào thứ Sáu tuần này, và Phố Wall dự đoán tỷ lệ thất nghiệp sẽ duy trì ở mức 4,1%, đồng thời có thêm 50.000 việc làm mới, phục hồi từ mức giảm bất ngờ 23.000 việc làm vào tháng 7.

Mặc dù tăng trưởng việc làm gần đây yếu, nhưng do thế hệ bùng nổ trẻ em nghỉ hưu và các biện pháp mạnh về nhập cư của Tổng thống Trump khiến thị trường lao động tổng thể co hẹp, chỉ số tỷ lệ thất nghiệp của Bộ Lao động vẫn không ngừng giảm.

Trên thực tế, điểm hòa vốn tăng trưởng việc làm — tức số lượng việc làm mới cần thiết mỗi tháng để giữ tỷ lệ thất nghiệp ổn định — đã chuyển sang giá trị âm nhẹ vào mùa hè và mùa thu năm 2025. Các nhà kinh tế dự báo tình trạng này sẽ quay lại vào năm 2028, nghĩa là nền kinh tế cần giảm việc làm mới có thể giữ tỷ lệ thất nghiệp ổn định.

Trong khi đó, số người đăng ký trợ cấp thất nghiệp lần đầu cũng duy trì ở mức thấp, tiếp tục xu hướng thị trường lao động tuyển dụng ít và sa thải ít, do doanh nghiệp giữ thái độ thận trọng trước bối cảnh thuế quan Trump và chiến tranh với Iran.

Tỷ lệ thất nghiệp chính thức thấp đến mức các nhà hoạch định chính sách của Federal Reserve coi đó như dấu hiệu nền kinh tế đã đạt được hoặc gần đạt được tình trạng toàn dụng lao động. Tuần trước, Chủ tịch Federal Reserve Kevin Walsh cũng bày tỏ quan điểm tương tự trong bài phát biểu tại Jackson Hole, Wyoming.

Vì vậy, giờ đây Federal Reserve tập trung vào việc chống lạm phát, thay vì phần còn lại của nhiệm vụ kép, là hỗ trợ thị trường lao động.

Tuy nhiên, Ludwig Institute for Shared Economic Prosperity (LISEP) lại không lạc quan về lực lượng lao động. Tổ chức này đã công bố một chỉ số "tỷ lệ thất nghiệp thực", đo lường nhóm người "thất nghiệp chức năng", bao gồm người thất nghiệp, người làm việc bán thời gian không tự nguyện và những người có thu nhập dưới mức nghèo.

Chỉ số này đã tăng liên tiếp trong bốn tháng vào tháng 7, tạo ra sự tương phản rõ nét so với tỷ lệ thất nghiệp chính thức giảm đều trong năm nay. Hiện tại, tỷ lệ nhóm thất nghiệp chức năng trên thị trường lao động là 24,9%, tăng 1,3 điểm phần trăm kể từ tháng 3.

Tương tự, tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động không được chức năng hóa ngành nghề — bao gồm cả những người đã rời khỏi lực lượng lao động — đạt 53,8%, tăng 0,8 điểm phần trăm so với đầu năm.

Chủ tịch LISEP Gene Ludwig cho biết trong tuyên bố vào cuối tháng 8 rằng "Tỷ lệ thất nghiệp chức năng đang tăng, còn tỷ lệ tham gia thị trường lao động đang giảm. Nếu tình trạng này tiếp diễn, có thể đồng nghĩa với việc thị trường lao động đang mất động lực, bất kể những dữ liệu tỷ lệ thất nghiệp nổi bật ra sao."

Tháng trước, tỷ lệ thất nghiệp chức năng của lao động da đen giữ nguyên ở mức 27,3%; lao động da trắng tăng 0,6 điểm phần trăm lên 23,8%; lao động gốc Tây Ban Nha giảm 1,5 điểm phần trăm xuống 26,7%.

Về phía nam giới, tỷ lệ này giảm 0,9 điểm phần trăm xuống 19,5%; nhưng với phụ nữ, tỷ lệ tăng vọt 1,6 điểm phần trăm lên 31%, đạt mức cao nhất kể từ tháng 3 năm 2021 (khi nền kinh tế vẫn đang phục hồi sau tác động của đại dịch COVID-19).

Một phần sự khác biệt về nhân khẩu học có thể phản ánh những luồng lực giao thoa trong nền kinh tế. Cơn sốt AI đã tạo ra nhu cầu lớn với công nhân ngành xây dựng và kỹ thuật — vốn là các công việc truyền thống do nam giới chiếm ưu thế. Trong khi đó, khủng hoảng dịch vụ chăm sóc gia đình buộc nhiều phụ nữ phải từ bỏ sự nghiệp.

Ludwig cho biết: "Trong một thị trường lao động mạnh, công việc tốt và mức lương liên tục tăng nên thu hút ngày càng nhiều người gia nhập lực lượng lao động, chứ không phải ít đi hơn," "Khi tình hình bắt đầu diễn ra theo hướng ngược lại, chúng ta cần cảnh giác. Đó có thể là tín hiệu cho thấy mọi người không tìm được cơ hội họ muốn hoặc cần, điều này rất quan trọng đối với toàn bộ nền kinh tế."