Sau mười hai năm, bitcoin vẫn ghi nhớ người đầu tiên đến nơi.

Trước khi giá Bitcoin thực sự tăng vọt, đã có người nhận thực tế đầu tiên của nó. Vào ngày 12 tháng 1 năm 2009, Finney trở thành người đầu tiên nhận được giao dịch Bitcoin, khi Satoshi Nakamoto gửi cho ông 10 BTC, khoảnh khắc này được xem là lúc tiền điện tử rời bảng vẽ và trở thành một mạng lưới vận hành.

Tuy nhiên, Finney không phải là một người quan sát tình cờ, mà là một lão luyện công nghệ đã dành hàng chục năm xây dựng các công cụ mà Bitcoin cuối cùng dựa vào. Vào đầu những năm 1990, ông là tiếng nói tích cực trên các danh sách thư của cypherpunk, chính những ý tưởng của cộng đồng lập trình viên và người ủng hộ quyền riêng tư này đã cung cấp nguồn cảm hứng cho thiết kế Bitcoin.

Ông sau đó trở thành nhân viên thứ hai của PGP, công ty đứng sau phần mềm mã hóa “Pretty Good Privacy” (PGP), và làm việc tại đó với vai trò là người đóng góp chính cho đến khi nghỉ hưu vào năm 2011.

Bên cạnh đó, vào năm 2004, trước khi Bitcoin xuất hiện, Finney đã xây dựng Proof-of-Work có thể tái sử dụng (RPoW), một nguyên mẫu tiền điện tử ban đầu dựa trên Hashcash, xác minh các khái niệm mà sau này Bitcoin sẽ chính thức hóa.

Finney công khai tiết lộ vào tháng 10 năm 2009 rằng ông được chẩn đoán mắc bệnh xơ cứng teo cơ một bên (ALS), chỉ chưa đầy một năm sau khi ông nhận được giao dịch Bitcoin đầu tiên. Căn bệnh này phát triển dần dần, tấn công các tế bào thần kinh kiểm soát vận động cơ bắp.

Finney đã viết vào tháng 3 năm 2013 rằng ông “gần như hoàn toàn bị liệt”, nhưng ông vẫn tương tác với cộng đồng Bitcoin thời kỳ đầu xuyên suốt các giai đoạn tiến triển của bệnh. Khi ông được chính thức tuyên bố qua đời vào ngày 28 tháng 8 năm 2014 tại Phoenix, Arizona, hưởng thọ 58 tuổi, gia đình ông đã chuẩn bị trước cho việc bảo quản lạnh tại Alcor Life Extension Foundation.

Mối quan hệ thân thiết của Finney với việc sáng tạo Bitcoin, cùng với nền tảng mật mã và bằng kỹ sư điện tại Viện Công nghệ California, đã thúc đẩy nhiều giả thuyết về việc ông có phải là Satoshi Nakamoto hoặc hợp tác chặt chẽ với người này hay không.

Bitcoin.com News từng trình bày nhiều chứng cứ hướng đến Hal Finney là Satoshi Nakamoto, đây là câu chuyện nội bộ vẫn được xem xét mỗi khi câu hỏi về danh tính lại xuất hiện. Finney luôn phủ nhận mình là người sáng lập Bitcoin, và không có bằng chứng xác thực nào giải đáp được vấn đề này.

Kỷ niệm lần này trùng với thời điểm quan trọng của tài sản mà Finney giúp tạo ra. Giá Bitcoin vào ngày 25 tháng 8 lần đầu tiên vượt mốc 80,000 đô la Mỹ, tăng khoảng 28% trong tám ngày và chạm mức cao nhất trong ngày hơn 81,000 đô la Mỹ.

Ở mức giá đó, 10 BTC mà Finney nhận được từ Satoshi Nakamoto vào tháng 1 năm 2009 nay có giá trị khoảng 805,000 đô la Mỹ, con số này khi giao dịch đầu tiên diễn ra gần như là điều phi lý đối với bất kỳ ai.

Finney chưa bao giờ chứng kiến giá Bitcoin đạt đến mức giao dịch hiện tại, dù chỉ là một phần nhỏ. Nhưng các công cụ ông xây dựng, những câu hỏi về nguồn gốc Bitcoin trong cuộc đời ông và câu trả lời “ai nhận giao dịch Bitcoin đầu tiên” vẫn gắn liền với tên tuổi ông, có nghĩa là dấu ấn của ông trên mạng lưới này không bao giờ mất đi theo thời gian.

Mười hai năm đã trôi qua, điều này vẫn là lý do để mọi người đăng nhập hôm nay và tưởng nhớ.